Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qərar — İş №3(051)-715/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Mingəçevir şəhəri İş № 3(051)-715/2024 06.11.2024 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Cəbrayılzadə Elza Vaqif qızının sədrliyi Ağakişiyeva Aləmzar Həmid qızının katibliyi ilə Brəsində qərar qəbul edilmiş "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan (VÖEN:**********) "xxxx" MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-in 485.2-ci maddəsi ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Bakı Baş Gömrük İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokola inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatda açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏNETDİ: "xxxx" MMC-nin (VÖEN: **********) ünvanına 94313392 nömrəli nəqliyyat vasitəsi ilə daxil olmuş yüklərin **********7637 sorğu nömrəli, xx.xx.2024-cü il tarixli gömrük bəyannaməsi ilə Bakı Baş Gömrük İdarəsində bəyan edildiyi, lakin mallar Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinin tələblərinə riayət edərək gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyənnaməsinin verilmədiyi müəyyən edilmişdir. Belə ki, Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Rəsmiləşdirmə” mərkəzindən daxil olmuş 3-33-1100/012/026625 nömrəli xx.xx.2024-cü il tarixli raporta əsasən "xxxx" MMC ünvanına 94313392 nömrəli nəqliyyat vasitəsi ilə ölkə ərazisinə daxil olmuş yük üçün Azərbaycan Republikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verilməmişdir. Bununla da "xxxx" MMC-nin Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. İnzibati xəta haqqında protokol onunla əsaslandırılmışdır ki, "xxxx" MMC-nin ünvanına 94313392 nömrəli vaqonla daxil olmuş yüklərin **********7637 sorğu nömrəli, xx.xx.2024cü il tarixli gömrük bəyannaməsi ilə Bakı Baş Gömrük İdarəsində bəyan edildiyi, lakin mallar Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinin tələblərinə riayət edərək gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyənnaməsinin verilmədiyi müəyyən edilmişdir. Belə ki, Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Rəsmiləşdirmə” mərkəzindən daxil olmuş 3-33- 1100/012/026625 nömrəli xx.xx.2024-cü il tarixli raporta əsasən "xxxx" MMC ünvanına 94313392 nömrəli nəqliyyat vasitəsi ilə ölkə ərazisinə daxil olmuş yük üçün Azərbaycan Republikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verilməmişdir. Bu hərəkətləri ilə "xxxx" MMC Azərbaycan Respublikası İXM-in 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Brəsində qərar qəbul edilmiş "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X2 məhkəməyə təqdim etdiyi yazılı etiraz ərizəsində bildirdi ki, o, "xxxx" MMC-də “Aparıcı hüquqşünas" vəzifəsində işləyir. Onun vəzifəsi müəssisəni dövlət orqanlarında, o cümlədən məhkəmədə təmsil edərək müəssisənin mənafeyini qanunla müəyyən edilmiş üsul və vasitələrdən istifadə etməklə müdafiə etmək və sairdən ibarətdir "xxxx" MMC ilə Şin Xalq Respublikasının “SUN RİSE TEXNOLOGY İNTERNATİOLNAL TRADİNG LİMİTED” (HONKONG) müəssisəsi arasında 24 noyabr 2023-cü il tarixli 511 nömrəli kontrakta bağlanmışdır ki, həmin kontrakta əsasən qeyd edilən müəssisə “Azərbaycan İES" MMC-ni energetika avadanlığı ilə təchiz etməlidir. Müqavilənin 3-cü bölməsi təchizat şərtlərini müəyyən edir. Həmin bölmənin 3.3-cü maddəsinə əsasən təchizatçı malın yüklənməsinə 5 gün qalmış alıcıya faks və ya elektron poçt vasitəsi ilə malın hazır olması haqqında bildirişi, eləcə də 3 4-cü maddəsində qeyd olunmuş sənədlərin surətlərini alıcıya göndərməyi öhdəsinə götürmüşdür. 3.4-cü maddəsinə əsasən təchizatçı mal ilə birlikdə nəqliyyat agentinə satıcının təqdim etdiyi aşağıdakı sənədlərin əslilərini verməlidir. 1. Malın mənşə ölkəsi və malın gömrük kodu göstərilməklə, kommersiya hesab- fakturası, 2. Qablaşdırma siyahısı, 3. Mənşə sertifikatı. 3.5-ci maddəsinə əsasən göndərilmə tarixi, nəqliyyat qaiməsinə əsasən məhsulu daşımaq üçün toplanması tarixi hesab olunur. Lakin, təchizatçı müqavilənin 3.3-cü maddəsində göstərilən şərti pozduğu üçün xx.xx.2024-cü il tarixli sorğu nömrəsi **********7637 nömrəli gömrük bəyannaməsi ilə bəyan edilən energetika avadanlığı olan “araqatlar” Çindən 94313392 nömrəli vaqonla gətirilərkən Azərbaycan Respublikasının Gömrük ərazisinə girməzdən əvvəl Azərbaycan Respublikasının Gömrük məcəlləsinin 113.1 -ci maddəsinin tələblərinə əsasən gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verməli olduğu halda verə bilməmişdir. Ona görə də Gömrük qaydaları əleyhinə inzibati xəta baş vermişdir. “Gömrük sərhəddində keçən malların və nəqtiiyyat vasitələrinin bəyan edilməsi Qaydalarının" təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 22 iyul 2014-cü il tarixli 263 saylı Qərarının 13.4-cü maddəsinə əsasən məlumatların eiektron emalı üsullarından istifadə etməklə təqdim edilməlidir. Ancaq, təchizatçı müəssisənin müqavils öhdəliyini vaxtında yerinə-yetirmədiyi üçün Çindən gətirilən energetika qurğusuna “araqatlarına” görə gömrük ərazisinə daxil olmazdan əvvəl qəsa idxal bəyannaməsi vermək mümkün olmamışdır. Ona görə qeyd olunanların nəzərə alınmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Bakı Baş Gömrük İdarəsinə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, nümayəndələri məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməmələrinin səbəbləri haqda məhkəməyə hər hansı məlumat verməmişlər. Məhkəmə işə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Bakı Baş Gömrük İdarəsinin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İşdə olan 00100-02704/24 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, "xxxx" MMC-nin ünvanına 94313392 nömrəli nəqliyyat vasitəsi ilə daxil olmuş yüklərin **********0769 sorğu nömrəli, xx.xx.2024-cü il tarixli gömrük bəyannaməsi ilə Bakı Baş Gömrük İdarəsində bəyan edildiyi, lakin mallar Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinin tələblərinə riayət edərək gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyənnaməsinin verilmədiyi müəyyən edilmişdir. Belə ki, Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Rəsmiləşdirmə” mərkəzindən daxil olmuş 3-33-1100/012/026625 nömrəli xx.xx.2024-cü il tarixli raporta əsasən "xxxx" MMC ünvanına 94313392 nömrəli nəqliyyat vasitəsi ilə ölkə ərazisinə daxil olmuş yük üçün Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verilmədiyinə görə "xxxx" MMC barəsində AR İXM-in 485.2-ci maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. İşdə olan 03 oktyabr 2024-cü il tarixli 00100-02704/24 saylı inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın başlanılması və inzibati araşdırma aparılması haqqında qərardaddan görünür ki, (VÖEN:**********) "xxxx" MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nın 485.2-ci maddəsi ilə icraat başlanılmışdır. İşdə olan inzibati xəta haqında işin aidiyyətı üzrə göndərilməsi haqında 03 oktyabr 2024-cü il tarixli qərardaddan görünür ki, inzibati xəta haqqında protokol və digər materiallar baxılması üçün Mingəçevir şəhər məhkəməsinə göndərilməsi qərara alınmışdır. Məhkəmə inzibati xəta haqqında protokola inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatda baxaraq, mühüm əhəmiyyətə malik olan bütün halları araşdırıb, hər bir sübutu mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymətləndirib, iş üzrə icraat materiallarını və digər sənədləri sübut növləri kimi qəbul edib, həmin sübutlara və onların məcmusuna tam, obyektiv və hərtərəfli hüquqi qiymət verib, belə nəticəyə gəlir ki, "xxxx" MMC-nin ünvanına 94313392 nömrəli nəqliyyat vasitəsi ilə daxil olmuş yüklərin **********0769 sorğu nömrəli, xx.xx.2024-cü il tarixli gömrük bəyannaməsi ilə Bakı Baş Gömrük İdarəsində bəyan edildiyi, lakin mallar Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinin tələblərinə riayət edərək gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyənnaməsinin verilmədiyi müəyyən edilmişdir. Belə ki, Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Rəsmiləşdirmə” mərkəzindən daxil olmuş 3-33-1100/012/026625 nömrəli xx.xx.2024-cü il tarixli raporta əsasən "xxxx" MMC-nin ünvanına 94313392 nömrəli nəqliyyat vasitəsi ilə ölkə ərazisinə daxil olmuş yük üçün Azərbaycan Republikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verilməməklə "xxxx" MMC-nin Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı təqsirli olaraq törətməsi, həmçinin onun əməlində inzibati xəta tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olması, işdə olan materiallarla, yəni kifayət qədər mötəbər sübutlarla təsdiq edilmişdir. Həmin xətanın az əhəmiyyətli olmasına görə inzibati xəta törətmiş şəxsin inzibati məsuliyyətdən azad edilməsi üçün əsaslar və onun əməlində inzibati məsuliyyəti istisna edən hallar yoxdur. İnzibati xəta haqqında iş üzrə icraatda tədqiq edilmiş həmin sübutlar qanunda nəzərdə tutulmuş qaydada əldə edilməklə bərabər, inzibati xəta törətmiş şəxs "xxxx" MMC-nin təqsirinin sübuta yetirilməsi üçün kifayət etmişdir. Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxslər tərəfindən gömrük sərhədindən kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan malların keçirilməsi halları istisna olmaqla, mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verilir. Qısa idxal bəyannaməsinin verilməməsi bəyannaməçinin inzibati məsuliyyətinə səbəb olur, lakin gömrük rəsmiləşdirilməsinin və malların buraxılışının həyata keçirilməsinə mane olmur. Qısa idxal bəyannaməsinin formasını beynəlxalq standartlar və ticarət təcrübəsi nəzərə alınmaqla müvafiq icra hakimiyyəti orqanı müəyyən edir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş hallarda qısa idxal bəyannaməsinin mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron formada verilməməsinə görə vəzifəli şəxslər min manat məbləğində, hüquqi şəxslər min beş yüz manat məbləğində cərimə edilir. İnzibati xəta haqqında materiala əlavə olunmuş sənədlərdən görünür ki, "xxxx" MMC-nin (VÖEN: **********) ünvanına 94313392 nömrəli nəqliyyat vasitəsi ilə daxil olmuş yüklərin **********0769 sorğu nömrəli, xx.xx.2024-cü il tarixli gömrük bəyannaməsi ilə Bakı Baş Gömrük İdarəsində bəyan edildiyi, lakin mallar Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinin tələblərinə riayət edərək gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyənnaməsinin verilmədiyi müəyyən edilmişdir. Belə ki, Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Rəsmiləşdirmə” mərkəzindən daxil olmuş 3-33-1100/012/026625 nömrəli xx.xx.2024-cü il tarixli raporta əsasən "xxxx" MMC-nin ünvanına 94313392 nömrəli nəqliyyat vasitəsi ilə ölkə ərazisinə daxil olmuş yük üçün Azərbaycan Republikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verilməmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. 7.3. Hüquqi şəxslər mülkiyyət formasından, yerləşdiyi yerdən, təşkilati-hüquqi formasından və tabeliyindən asılı olmayaraq inzibati məsuliyyətə cəlb edilirlər.9.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətanın xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun olmalıdır. 12-ci maddəsində göstərilmişdir ki, bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. 18.5-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 127-4.5-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hal istisna olmaqla, hüquqi şəxs barəsində inzibati tənbeh yalnız hakim tərəfindən tətbiq edilir. 21-ci maddəsinə əsasən, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. 31.3-ci maddəsinə əsasən hüquqi şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, inzibati xətanın xarakteri, inzibati xəta nəticəsində hüquqi şəxsin əldə etdiyi xeyrin həcmi və ya onun maraqlarının təmin edilməsinin xarakteri və dərəcəsi, hüquqi şəxsi xarakterizə edən hallar, o cümlədən onun maliyyə və əmlak vəziyyəti, xeyriyyəçilik və ya digər ictimai faydalı fəaliyyətlə məşğul olması, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. 31.5-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbehin tətbiq edilməsi həmin inzibati tənbehə səbəb olmuş öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən şəxsi azad etmir. Məhkəmə hesab edir ki, "xxxx" MMC-nin əməlində məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi. Beləliklə, məhkəmə xətanın xarakterini, inzibati xəta törətmiş hüquqi şəxsin təqsirinin dərəcəsini nəzərə alaraq, "xxxx" MMC-nin barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş miqdarda cərimə növündə inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini qanuni, əsaslı, ədalətli və inzibati tənbehin məqsədlərinə uyğun hesab edir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İXM-nin 40, 43, 48-51, 114, 128-130cu maddələrini rəhbər tutaraq QƏRARAALDİ: "xxxx" MMC (VÖEN: **********) Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və 1500 (min beş yüz) manat miqdarında inzibati cərimə edilsin. Qərardan, rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətinə həmin qərarı qəbul etmiş hakim vasitəsilə və ya birbaşa apellyasiya instansiya məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Məhkəmənin hakimi Elza Cəbrayılzadə