Saatlı Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(055)-513/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Saatlı rayonu İş № 3(055)-513/2024 15.11.2024 SAATLI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Sadıqov Mirlətif Süleyman oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi X1, Saatlı Rayon İcra və Probasiya Şöbəsinin icra məmuru X2, Zərərçəkmiş şəxs, Zərərçəkmiş şəxsin nümayəndəsi Nümayəndə, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs oğlunun iştirakı ilə xx.xx.1969-cu ildə İmişli rayonunun Aranlı kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, orta təhsilli, evli, Saatlı şəhəri, H.Əliyev pr, ev 16-da qeydiyyatda olmaqla yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1ci maddəsi ilə inzibati xəta törətməsinə dair Saatlı Rayon İcra və Probasiya Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala Saatlı Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M ü ə y y ə n e t d i: Məhkəməyə daxil olmuş inzibati xəta haqqında 14 noyabr 2024-cü il tarixli, MN ******* saylı protokolda və ona əlavə edilmiş sənədlərdə göstərilmişdir ki, Şəxs Saatlı Rayon Məhkəməsinin 18 oktyabr 2023-cü il tarixli, 2(055)-1028/2023 saylı icra sənədinin icrası ilə bağlı 319 manat borcunu ödəməyərək icra məmurunun qanuni tələblərinə əməl etməmişdir. Məhkəmə iclasında Saatlı Rayon İcra və Probasiya Şöbəsinin icra məmuru X3 göstərdi ki, Şəxs Saatlı Rayon Məhkəməsinin 18 oktyabr 2023-cü il tarixli, 2(055)- 1028/2023 saylı icra sənədini icra etməyərək icra məmurunun qanuni tələblərinə əməl etməmiş və hazırda tələbkar Zərərçəkmiş şəxs 319 manat borcu qalmışdır. Dəfələrlə həmin icra sənədinin icrasını Şəxs tələb etsə də, borclu icra sənədini icra etməmişdir. Tələbkar isə borcun tam şəkildə ödənilməsini tələb edir. Odur ki, borclu barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 528.1-ci maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib etmişdir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs izahatında göstərdi ki, Saatlı Rayon Məhkəməsinin 18 oktyabr 2023-cü il tarixli, 2(055)-1028/2023 saylı icra sənədinə əsasən 2669 manat pulun ondan alınaraq iddiaçı Zərərçəkmiş şəxs verilməsi qərara alınmışdır. 23 fevral 2024-cü il tarixdə icra sənədi üzrə icraata başlanılmış və həmin tarixdən hal-hazıradək olan dövrdə borcunun böyük hissəsini ödəmiş, cəmi 319 manat borcu qalmışdır. Bu gün isə evdə olan ətçəkən maşını 50 manata satmış və həmin pulu da tələbkara ödəməyə hazırdır. Bundan başqa,10 gün ərzində borcundan 100 manat da ödəniş edəcəkdir. Qalan borcunu da ən qısa müddətdə ödəyəcəkdir. O, heç vaxt icra sənədinin icrasından yayınmamışdır. Borcunun tam şəkildə ödənilməməsi maddi imkanının olmaması ilə bağlıdır. Belə ki, özü işsizdir. Həyat yoldaşı ağır xəstəlikdən əziyyət çəkir. Əlavə olaraq himayəsində üç övladı vardır.Sonda məhkəmədən köməklik olunmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Zərərçəkmiş şəxs izahatında göstərdi ki, Saatlı Rayon Məhkəməsinin 18 oktyabr 2023-cü il tarixli, 2(055)-1028/2023 saylı icra sənədinə əsasən Şəxs alınaraq 2669 manat pulun ona verilməsi qət edilmişdir. Şəxs hazırda 319 manat ödənilməmiş borcu qalmışdır. Borcun hazırda tam şəkildə ödənilməsini, əks halda Şəxs barəsində həbs növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq olunmasını xahiş edir. Məhkəmə iclasında zərərçəkmiş şəxsin nümayəndəsi Nümayəndə Zərərçəkmiş şəxs ilə eyniməzmunlu izahat verdi. İşdə olan Saatlı Rayon Məhkəməsinin 18 oktyabr 2023-cü il tarixli, 2(055)- 1028/2023 saylı icra sənədindən görünür ki, cavabdeh Şəxs 2523 manat pul, məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün ödənilmiş 46 manat dövlət rüsumu və100 manat vəkil xidmət haqqı, cəmi 2669 (iki min altı yüz altmış doqquz) manat pulun alınaraq iddiaçı Zərərçəkmiş şəxs verilməsi qət edilmişdir. İşdə olan icraata başlamaq haqqında qərardan görünür ki, Saatlı Rayon Məhkəməsinin 18 oktyabr 2023-cü il tarixli, 2(055)-1028/2023 saylı icra sənədi üzrə Saatlı Rayon İcra və Probasiya Şöbəsinin icra məmuru X3 tərəfindən 23 fevral 2024-ci il tarixdə icraata başlanılmışdır. İşdə olan tələbin könüllü icrası haqqında 23 fevral 2024-cü il tarixli bildirişdən görünür ki, icraata başlamaq haqqında qərarın surəti borclu Şəxs göndərilmiş, ona məhkəmə qətnaməsinin icra edilməməsinə görə məsuliyyəti izah olunmuşdur. İşdə olan Saatlı Rayon İcra və Probasiya Şöbəsinin 05 aprel 2024-cü il tarixli aktından görünür ki, borclu Şəxs tələbin yönəldilə biləcəyi hər hansı əmlak aşkar edilməmişdir. “Elektron məhkəmə” informasiya sistemindən çıxarışdan görünür ki, Şəxs əmək haqqı, pensiya və müavinət almır. Məhkəmə işdə iştirak edən şəxsləri dinləyib, məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam qiymət verərək hesab edir ki, Şəxs barəsində olan Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında işə xitam verilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin dispozisiyasına görə icra sənədindəki tələbin üzrsüz səbəbdən icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra edilməməsinə və ya icra məmurunun məhkəmə və ya başqa dövlət orqanlarının qərarlarının icrası ilə əlaqədar digər qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər min iki yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 306.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 02 oktyabr 2012-ci il tarixli Qərarında qeyd olunur ki, icra sənədini icra etməmə o halda qərəzli olur ki, təqsirkar şəxsə yazılı şəkildə xəbərdarlıq edildikdən sonra da o, məhkəmə aktının tələbini icra etmir və ya məhkəmə aktlarının icrasını mümkünsüz etməyə yönələn hərəkətlərini davam etdirir. Məhkəmə aktlarının qərəzli icra edilməməsini aşağıdakılara əsasən müəyyən etmək olar: -məhkəmə qərarında nəzərdə tutulmuş tələblərin həmin qərarda müəyyən edilmiş müddət ərzində icra edilməməsi; -borcluya məhkəmə qərarının icra edilməməsi haqqında dəfələrlə rəsmi xəbərdarlıq edilməsi; -borclunun məhkəmə qərarını icra etməməsinə görə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi; -borclu tərəfindən məhkəmə qərarının icrası üçün yetərli tədbirlərin görülməməsi; -borclunun məhkəmə qərarının icrası üçün faktiki imkanlarının olması. “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 9.2 və 35-ci maddələri baxımından şərh edilməsinə dair” Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 04 sentyabr 2018-ci il tarixli Qərarında qeyd edilir ki, məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə şəxsin inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi məsələsinə baxılarkən hüquqtətbiqedici işin faktiki hallarını hərtərəfli araşdırmalı, bundan əvvəl onun barəsində bu əmələ görə inzibati tənbeh tətbiq edilib-edilməməsini, inzibati tənbehin məqsədlərinə nail olunub-olunmamasını, əməlin məhz qərəzli olaraq törədilib-törədilməməsini və digər mühüm halları araşdırmalıdır. Məhkəmələr nəzərə almalıdırlar ki, tənbeh və ya cəzanın tətbiqi tərbiyəvi xarakter daşıyır. Hər hansı bir sanksiyanın tətbiqi isə mütənasib və ədalətli olmalıdır. Məhkəmə aktlarının icra edilməməsi ilə əlaqədar hər hansı inzibati tənbeh və ya cəza tətbiq edilərkən, ilk növbədə, borclu şəxs tərəfindən icra məmurunun tələblərinin yerinə yetirilməsi üçün mümkün vasitələrdən istifadə edilib-edilməməsi obyektiv qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə məsuliyyət o vaxt yaranır ki, borclu məhkəmə qərarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərini və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə məcbur edən icra sənədini üzrsüz səbəbdən icra etməsin. İcra etməmə isə o halda üzrsüz olur ki, borclunun məhkəmə qərarının icrası üçün faktiki imkanlarının müəyyən edildiyi halda o, məhkəmə aktının tələbini icra etmir və ya məhkəmə aktlarının icrasını mümkünsüz etməyə yönələn hərəkətlərini davam etdirir. İş materiallarından görünür ki, 23 fevral 2024-cü il tarixdən, yəni icra sənədi üzrə icraata başlanılan vaxtdan hal-hazıradək olan müddətdə Şəxs Saatlı Rayon Məhkəməsinin 18 oktyabr 2023-cü il tarixli, 2(055)-1028/2023 saylı icra sənədi üzrə tələbkara olan borcundan mütəmadi olmaqla ümumilikdə 2350 manat (50 manat inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunandan qabaq) ödəniş etmiş, hal-hazırda isə 319 manat borcu qalmışdır. Borclu həmçinin hazırda əlavə olaraq 50 manat da ödəniş etməyə razıdır. Həmçinin yaxın 10 gün ərzində 100 manat da ödəniş edəcəyini bildirir. İşin müəyyən olunan bu halı artıq İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın obyektiv cəhəti ilə uzlaşmır. Belə ki, Şəxs bəhs olunan icra vərəqəsi üzrə borcunu tam şəkildə ödəməməsi subyektiv deyil, məhz obyektiv səbəblə, yəni maddi imkanının olmaması ilə bağlı olmuşdur.Üzrsüz səbəbdən icra sənədinin icrasından yayınma hallarının olması isə təsdiq olunmur. Əksinə, Şəxs hərəkətlərinin təhlili ilə müəyyən olunur ki, borclunun üzərinə qoyulmuş vəzifələrin mahiyyətini dərk etməsi, icra sənədi üzrə ödənişlər etməsi onun əməlində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkib əlamətinin olmadığını təsdiq edir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53.0.1 və 53.0.2-ci maddələrinə əsasən, inzibati xəta hadisəsi olmadıqda və ya inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Beləliklə, məhkəmə bu nəticəyə gəlir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında icraata xitam verilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 48, 53 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qəraraaldı: Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardan onun rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Saatlı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər.