Salyan Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №3(057)-1280/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Salyan rayon İş № 3(057)-1280/2025 26.11.2025 SALYAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən Salyan Rayon Məhkəməsinin hakimi Əliyeva Vəsilə Əlövsət qızı, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 206-cı maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair inzibati xəta haqqında protokola və ona əlavə olunmuş materiallara baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ M: Şəxs barəsində Salyan rayon PŞ-nin İTB-nin sahə rəisi, polis kaptanı X1 tərəfindən Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 206-cı maddəsilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsinə dair 26 noyabr 2025-ci il tarixli, MN ******* nömrəli saylı inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, tərtib edilmiş inzibati xəta protokol İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 206-cı maddəsinin hüquqi tərkibinə uyğun deyil və buna görə materiallar aidiyyəti üzrə geri qaytarılmalıdır. Belə ki, təqdim edilmiş inzibati xəta haqqında protokolda Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 206-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törədərək, xx.xx.2025-ci il tarixdə Salyan şəhəri Ə.Quliyev küçəsində narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olması qeyd olunmuşdur. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 206-cı maddəsinə əsasən, qanunsuz olaraq narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin istehlakına, satış məqsədi olmadan az miqdarda hazırlanmasına, əldə edilməsinə, saxlanılmasına, daşınmasına və ya göndərilməsinə görə - üç yüz manatdan dörd yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə və xətanı törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda isə iki ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq edilir. Protokolda göstərilir ki, şəxsin müəyyən tarixdə “narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olması” müəyyən edilib. X2 Məcəlləsinin 206-cı maddəsinin dispozisiyası tamamilə fərqli hüquqi tərkib əhatə edir və bu maddə narkotik vasitələrin qanunsuz istehlakı və satış məqsədi olmadan az miqdarda hazırlanması, əldə edilməsi, saxlanılması, daşınması və ya göndərilməsi hallarını nəzərdə tutur. Maddədə “qanunsuz dövriyyə ilə məşğul olmaq” kimi anlayış yoxdur. Protokolda isə həmin maddənin tələb etdiyi konkret əməllər, yəni az miqdarda narkotik vasitənin hazırlanması, əldə edilməsi, saxlanılması və ya daşınması göstərilməmiş, faktiki hallar maddənin predmetindən kənarda təsvir olunmuşdur. Bu uyğunsuzluq nəticəsində inzibati xəta tərkibinin düzgün hüquqi kvalifikasiyası mümkün olmur, tətbiq edilən maddə ilə göstərilən faktlar arasında hüquqi əlaqə yaranmır. Məcəllənin 206-cı maddəsi yalnız istehlak və az miqdar kateqoriyasına aid olan əməlləri əhatə etdiyindən, protokolda qeyd olunan “qanunsuz dövriyyə” ifadəsi maddənin normativ məzmunu ilə uyğun gəlmir və inzibati xəta tərkibini yaratmır. Bu səbəbdən məhkəmə hesab edir ki, təqdim olunmuş materiallar natamam və maddi hüquqa düzgün uyğunlaşdırılmamış olduğundan, onların araşdırılması mümkün deyil və iş materialları protokolu tərtib etmiş orqana aradan qaldırılması üçün geri qaytarılmalıdır. Eyni zamanda, sənədlərə baxış keçirilərkən müəyyən olunmuşdur ki, inzibati xəta haqqında protokol Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 100-cü maddəsinin tələblərinə uyğun olmayan formada tərtib olunmuşdur. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin izahatı alınmamış və ona protokolun məzmunu barəsində öz mülahizələrini təqdim etmək imkanı yaradılmamışdır. Bundan başqa, şəxs barəsində narkotik vasitələrdən istifadəyə görə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilməsinə baxmayaraq, narkotik vasitənin miqdarını müəyyən edən ekspertizanın rəyi iş materiallarına əlavə olunmamış, bu isə şəxsin üzərindən götürülmüş maddənin konkret çəkisini müəyyən etməyə imkan vermədiyindən, onun əməlində inzibati xəta və ya cinayət tərkibinin mövcudluğu barədə qeyri-müəyyənlik yaratmışdır. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 100.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 54-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, inzibati xətanın törədilməsi haqqında protokol tərtib edilir. İnzibati xəta haqqında protokolda aşağıdakılar göstərilir: 100.1.1. protokolun tərtib edildiyi tarix və yer; 100.1.2. protokolu tərtib etmiş şəxsin vəzifəsi, soyadı, adı, atasının adı; 100.1.3. barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs haqqında məlumat; 100.1.4. inzibati xətanın törədildiyi yer, vaxt və bu xətanın mahiyyəti; 100.1.5. inzibati xətaya görə məsuliyyət nəzərdə tutan bu Məcəllənin müvafiq maddəsi; 100.1.6. olduğu halda, şahidlərin və zərər çəkmiş şəxslərin adı, atasının adı, soyadı və onların yaşadığı yerin ünvanı; 100.1.7. barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsin və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinin izahatları; 100.1.9. inzibati xətanın törədilməsi nəticəsində şəxsin sağlamlığına yüngül zərər vurulmuşdursa və ya maddi zərər yetirilmişdirsə, bu hallar barədə qeydlər; 100.1.10. inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat üçün zəruri olan digər məlumatlar. Həmin Məcəllənin 100.2-ci maddəsinə əsasən protokol tərtib edilərkən, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsə və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinə, habelə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın digər iştirakçılarına bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hüquqları və vəzifələri izah edilir və bu barədə protokolda müvafiq qeyd aparılır. Həmin Məcəllənin 100.3-cü maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsə və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinə inzibati xəta haqqında protokolun surəti verilir. İnzibati xəta haqqında iş üzrə zərər çəkmiş şəxsin də inzibati xəta haqqında protokolun surətini almaq hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 100.4-cü maddəsinə əsasən protokol onu tərtib etmiş şəxs, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxs və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsi tərəfindən imzalanır. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxs və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsi protokolu imzalamaqdan imtina etdikdə, bu barədə protokolda müvafiq qeyd aparılır. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsin və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinin izahatlar və protokolun məzmunu barəsində öz mülahizələrini təqdim etmək, habelə protokolu imzalamaqdan imtina etməsinin səbəblərini göstərmək hüquqları vardır. Onların bu izahatları və mülahizələri protokola əlavə olunur. Həmin Məcəllənin 109.1.6-cı maddəsinə əsasən protokol və digər materiallar səlahiyyəti olmayan şəxslər tərəfindən tərtib edildikdə, protokol və digər sənədlər düzgün tərtib olunmadıqda, yaxud təqdim edilmiş materiallar natamam olduqda işə baxılarkən tamamlamaq mümkün olmadıqda, inzibati xətalar haqqında protokolun və ya digər sənədlərin onu tərtib etmiş orqana, vəzifəli şəxsə geri qaytarılması barədə qərardad qəbul edilir. Beləliklə də, Salyan rayon PŞ-nin İTB-nin sahə rəisi, polis kaptanı X1 tərəfindən tərtib olunmuş protokol qanunun tələblərinə riayət edilmədən natamam şəkildə məhkəməyə verilmiş və bu səbəblərə görə həmin çatışmamazlıqlar aradan qaldırılmadan işə mahiyyəti üzrə baxılıb tamamlanması mümkün deyildir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq hesab edirəm ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 206-cı maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair inzibati xəta haqqında protokol və toplanmış material natamam olduğundan, işə baxılarkən tamamlamaq mümkün olmadığından onu tərtib etmiş orqana geri qaytarılmalıdır. Qeyd olunanları və Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 100, 109, 110 və 114-cü maddələrini rəhbər tutaraq, Q Ə R A R A A L D İ M: Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 206-cı maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə olunmuş sənədlər natamam olduğundan onu tərtib etmiş orqana geri qaytarılsın. Hakim Vəsilə Əliyeva