Salyan Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(057)-298/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Salyan rayon İş № 3(057)-298/2025 26.02.2025 SALYAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyeva Vəsilə Əlövsət qızının sədrliyi, Rzayev Hüseyn Mehman oğlunun katibliyi, Salyan rayon icra və probasiya şöbəsinin icra məmuru X3, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs, Zərərçəkmiş şəxs3 ASC-nin nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə, xx.xx.1980-cı ildə Salyan şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ailəli, orta ixtisas təhsilli, Təhsil Nazirliyi Şirvan-Salyan regional təhsil idarəsində gözətçı vəzifəsində işləyən, Salyan rayon Xurşud kəndində ünvanında qeydiyyatda olmaqla yaşayan, Şəxs haqqında Salyan rayon icra və probasiya şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında iş üzrə materiallara Salyan Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə baxışı iclasında baxaraq, məhkəmə M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Şəxs barəsində Salyan rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən Azərbaycan Respublikasının İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsinə dair 25 fevral 2025-ci il tarixli, MN ******* №-li inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün Salyan Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Təqdim edilmiş inzibati xəta haqqında protokoldan və ona əlavə olunmuş sənədlərdən görünür ki, Şəxs Şirvan Kommersiya Məhkəməsinin 2-2(121)-1470/2024-025 saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli icra sənədi üzrə 13730,78 manat pul məbləğini Zərərçəkmiş şəxs1 MMC-nin, Salyan Rayon Məhkəməsinin 2(057)-1523/2019 saylı xx.xx.2019-cu il tarixli icra sənədi üzrə 2320,08 manat pul məbləğini "xxxx" MMC-nin, Sayan Rayon Məhkəməsinin 2(057)-417/2016 saylı xx.xx.2016-ci l tarixli icra sənədi üzrə 18205,16 ABŞ dollar pul məbləğini “Bank Respublika’ ASC-nin xeyrinə ödəməmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən icra məmuru X6 inzibati xəta haqqında protokolu müdafiə edərək bildirmişdir ki, borclu Şəxs xx.xx.2024-cü ildə borclunun ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşıdırlması ilə bağlı Salyan Rayon Məhkəməsinə təqdimat verimiş, lakin təqdimat təmin edilməmiş, daha sonra məcburi gətirilməsi ilə bağlı təqdimat verilmiş və təqdimat məhkəmə tərəfindən təmin edilmişdir. Çağırışlara gəlmədiyi üçün barəsində axtarış verilməsi üçün xx.xx.2025-ci ildə Salyan Rayon Polis Şöbəsinə məlumat verilmiş və borclu polis əməkdaşların vasitəsilə icra və probasia şöbəsinə gətirilmişdir. Özünə bu baradə izah olunub, bildiriş verilmişdir. X2 vasitəsilə bəlli olmuşdur ki, borclu halhazırda Şirvan Salyan təhsil şöbəsinin Xurşud kənd orta məktəbində gözətçi vəzifəsində işləyir və 471 manat əmək haqqı alır və əmək haqqının müəyyən hissəsi tutularaq borclu olduğu banka, yəni Zərərçəkmiş şəxs3 ASC-nin xeyrinə tutulur. Barəsində qanuni qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs izahatında bildirmişdir ki, Xurşud kənd orta məktəbində gözətçi işləyir və aldığı əmək haqqının müəyyən hissəsi ondan tutularaq "xxxx" ASC-nin hesabına ödənilir. Zərərçəkmiş şəxs1 MMC-yə olan 13730,78 manat borcundan 8296 manat ödənilib, lakin bununla bağlı hər hansı rəsmi sənəd verilməmişdir. Əvvəllər pambıq təsərüfatı ilə məşğul olmuş, hal-hazırda fəaliyyətini dayandırmışdır, çünki ağır əməliyyat olunmuşdur. Bütün borclarını bu ilin sentyabr ayına kimi bağlayacaq, çünki pambıq sezonu ilə əlaqədar olaraq satılmasını gözləyir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, borcların ödənilməsi üçün möhlət verilməsini, barəsində yüngül inzibati tənbeh tətbiq edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Zərərçəkmiş şəxs3 ASC-nın nümayəndəsi Nümayəndə bildirmişdir ki, borclu 18205,16 ABŞ dolar borcdan 5861,58 ABŞ dollar bu günə kimi odəmiş, hər ay əmək haqqından müəyyən hissəsi bankın hesabına tutulur, barəsində qanuni qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə proses iştirakçılarını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi özünün etirafedici izahatı ilə yanaşı, iş materiallarında olan digər sənədlərlə tam sübuta yetirilmişdir. Belə ki, İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq olunmuş; Şirvan Kommersiya Məhkəməsinin 2-2(121)-1470/2024-025 saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli icra sənədindən görünür ki, cavabdeh Şəxs xx.xx.2022-ci il tarixli, 65 nömrəli müqavilə üzrə 13495,78 manat əsas borc, 100 manat məbləğində cərimə və ödənilmiş 135 manat dövlət rüsumu olmaqla, ümumilikdə 13730,78 manat məbləğində pulun tutularaq iddiaçı Zərərçəkmiş şəxs1 MMC-nin xeyrinə ödənilməsi qət edilmişdir. “İcraata başlamaq haqqında” xx.xx.2024-cü il tarixli qərarın surətindən görünür ki, Şirvan Komersiya Məhkəməsinin 2-2(121)-1470/2024-025 saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli icra sənədi əsasında iş üzrə icraata başlanılmış və həmin tarixdə tələbin 10 gün müddətində könüllü icra olunması haqqında cavabdehə bildiriş göndərilmişdir. Salyan rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən borclu Şəxs ünvanlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, Şirvan Kommersiya Məhkəməsinin 2-2(121)-1470/2024-025 saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli icra sənədinin icrasını təmin etməyi üçün xx.xx.2024-cü il tarixə ödəniş etməklə icra şöbəsinə gəlməyi tələb olunmuş, əks halda barəsində 528.1-ci maddəsinə əsasən inzibati və CM-nin 306-cı maddəsinə əsasən cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməyi üçün məcburi icra tədbirlərinin həyata keçiriləcəyi bildirilmişdir. Salyan Rayon Məhkəməsinin 8(057)-801/2024 saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadından görünür ki, Şirvan Kommersiya Məhkəməsinin 2-2(121)-1470/2024-025 saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli icra sənədinə əsasən Şəxs icra şöbəsinə məcburi gətirilməsi qərara alınmışdır. Salyan rayon icra və probasiya şöbəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli “borclunun axtarılması barədə” qərarın surətindən görünür ki, borclu Şəxs barəsində axtarış elan edilmişdir. Salyan Rayon Polis Şöbəsinin 2-4066/25 saylı, xx.xx.2025-ci il tarixli məktubunun surətindən görünür ki, Şəxs tutularaq müvafiq tədbirlərin görülməsi üçün Salyan rayon icra və probasiya şöbəsinə təhvil verilmişdir. Salyan Rayon Məhkəməsinin 2(057)-1523/2019 saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli icra sənədindən görünür ki, cavabdeh Şəxs 2220,08 manat əsas borc, 100 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 2320,08 manat pul məbləğinin iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməsi qət edilmişdir. “İcraata başlamaq haqqında” xx.xx.2020-ci il tarixli qərarın surətindən görünür ki, Salyan Rayon Məhkəməsinin 2(057)-1523/2019 saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli icra sənədi əsasında iş üzrə icraata başlanılmış və həmin tarixdə tələbin 10 gün müddətində könüllü icra olunması haqqında cavabdehə bildiriş göndərilmişdir. Sayan Rayon Məhkəməsinin 2(057)-417/2016 saylı, xx.xx.2016-ci il tarixli icra sənədindən görünür ki, cavabdehlər Şəxs, X5 və X1 müştərək qaydada ümumilikdə 18205,16 ABŞ dolları borcun ödəniş gününə olan məzənnə üzrə manatla tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs3 ASC-yə ödənilməsi qət edilmişdir. “İcraata başlamaq haqqında” xx.xx.2016-ci il tarixli qərarın surətindən görünür ki, Sayan Rayon Məhkəməsinin 2(057)-417/2016 saylı, xx.xx.2016-ci il tarixli icra sənədi əsasında iş üzrə icraata başlanılmış və həmin tarixdə tələbin 10 gün müddətində könüllü icra olunması haqqında cavabdehə bildiriş göndərilmişdir. Şəxs izahatından görünür ki, xx.xx.2025-ci il tarixində icra şöbəsində öhdəsində olan borcu tam qaydada tələbkarlara ödənilməsi ondan tələb olunmuş, əks halda barəsində İXM-nin 528.1-ci maddəsinə əsasən inzibati protokol tərtib olunaraq məhkəməyə göndəriləcəyi barədə xəbərdar edilmiş, o, öhdəsində olan borcunu ödəməkdən imtina etmədiyini, ağır əməliyyat olunduğunu, hal-hazırda pambıq təsərrüfatı ilə məşğul ola biləmədiyini, amma əmək müqaviləsi əsasında işləyidiyini, hər ay əmək haqqından müəyyən hissəsinin borcuna görə tutuluduğunu və bu ilin, yəni 2025-ci ilin sentyabır-oktyabr ayında borclarının pambıq əkimi və satışından sonra tam ödəməsi üçün möhlət veriləməsinin təmin edilməsini xahiş etmişdir. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, Şəxs heç bir üzrlü səbəb olmadan yuxarıda göstərilən icra sənədləri üzrə ödəməli olduğu borcu ödəməyərək icra vərəqəsini icra etməmiş, bundan boyun qaçırmış, bununla da o, həmin hərəkəti ilə Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir və barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin; 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. 12-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. 21-ci maddəsinə əsasən, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. 31.2-ci maddəsinə əsasən, fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. 76.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. 84.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. 528.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə və ya digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsinə görə fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər min iki yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 129-cu maddəsinin İ və İİ hissələrinə görə məhkəmənin qəbul etdiyi qərarlar dövlətin adından çıxarılır və onların icrası məcburidir. Məhkəmə qərarının icra olunmaması qanunla müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur. Məhkəmə qərarlarının icrasının məcburiliyi “Məhkəmələr və hakimlər haqqında” qanunun 5-ci maddəsində də əks olunmuşdur. Həmin maddəyə əsasən məhkəmələr baxılmış işlər üzrə Azərbaycan Respublikası adından qətnamələr, hökmlər, qərardadlar və qərarlar çıxarırlar. Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada qanuni qüvvəyə minmiş bu qərarlar Azərbaycan Respublikası ərazisində bütün fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən mütləq, vaxtında və dəqiq icra olunmalıdır. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarlarının icra edilməməsi Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş məsuliyyətə səbəb olur. «İcra haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 3-cü maddəsində göstərildiyi kimi, «Məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələbləri Azərbaycan Respublikasının ərazisində bütün orqanlar, hüquqi şəxslər, onların vəzifəli şəxsləri və fiziki şəxslər üçün məcburidir. Məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurlarının tələblərini yerinə yetirməyən, onlara həvalə edilmiş vəzifələrin icrasına mane olan şəxslər Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar». Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 15.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmələrin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi, qərardadı, qərarı, əmri bütün dövlət hakimiyyəti, yerli özünüidarə orqanları, onların vəzifəli şəxsləri, ictimai birliklər, siyasi partiyalar, həmkarlar ittifaqları, onların vəzifəli şəxsləri, həmçinin fiziki və hüquqi şəxslər üçün məcburidir və Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində hökmən icra olunmalıdır. «İcra məmurları haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 10-cu maddəsinə əsasən icra məmurlarının öz səlahiyyətləri hüdudunda irəli sürdükləri tələblər Azərbaycan Respublikası ərazisində bütün fiziki və hüquqi şəxslər üçün məcburidir. İcra məmurlarının qanuni tələblərini yerinə yetirməyən, ona həvalə edilmiş vəzifələrin icrasına mane olan şəxslər qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar. Beləliklə, məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş materiallar, icra məmurunun, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin izahatları ilə sübuta yetirilmişdir ki, Şəxs icra sənədi ilə üzərinə qoyulmuş öhdəliklərini üzrsüz səbəbdən yerinə yetirməyərək icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra sənədlərinin icrasını təmin etməmiş, buna laqeyd münasibət göstərmiş və icra vərəqəsinin icrasına səhlənkar yanaşmışdır. Bu isə öz növbəsində, keçən müddət ərzində icrası məcburi olan Azərbaycan Respublikası adından qəbul edilmiş məhkəmə aktına vətəndaşın səthi və etinasız yanaşmasına dəlalət edir. Məhkəmə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs haqqında inzibati tənbeh tətbiq edilməsi məsələsini müzakirə edərək, onun törətdiyi əməli etiraf edərək əməlindən peşman olmasını və himayəsində bir azyaşlı uşağının olmasını məsuliyyətini yüngülləşdirən hallar kimi nəzərə alır, məsuliyyətini ağırlaşdıran hallar isə müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə törədilmiş inzibati xətanın xarakterini, Şəxs şəxsiyyətini, onun təqsirinin dərəcəsini, əmlak vəziyyətini, məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə işin digər hallarını, onun barəsində inzibati tənbeh növü olaraq cərimə tətbiq edilməsini məqsədəmüvafiq hesab edir. Həmçinin, məhkəmə inzibati xəta törətmiş şəxsin nəzərinə çatdırır ki, İXM-in 31.5-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbehin tətbiq edilməsi həmin inzibati tənbehə səbəb olmuş öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən onu azad etmir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 114-115, 117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə R A R A A L D İ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək 500 (beş yüz) manat məbləğində cərimə edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Salyan Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Sədrlik edən: Vəsilə Əliyeva