Siyəzən Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(059)-8/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Siyəzən Rayonu İş № 3(059)-8/2024 30.01.2024 SİYƏZƏN RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Siyəzən Rayon Məhkəməsinin hakimi Ələkbərov Bəylər Ramiz oğlu, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs iştirakı ilə xx xxxx 1975-ci il tarixdə Siyəzən şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, orta təhsilli, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən fiziki şəxs (VÖEN **********), Siyəzən şəhərinin İ.Qayıbov küçəsindəki 1 saylı evdə qeydiyyatda olmaqla, şəhərin Tofiq İsmayılov küçəsindəki 51 saylı evin 15-ci mənzilində yaşayan Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra İXM-nin) 442ci maddəsi ilə Siyəzən rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında işə baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİM: Siyəzən Rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş 19 dekabr 2023-cü il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta protokoldan və inzibati xəta haqqında iş materialından görünür ki, Şəxs 19 dekabr 2023-cü il tarixdə, saat 12:10 radələrində Siyəzən şəhərinin S.Xeyrullayev küçəsində özünə məxsus mağazada qanunla satılması qadağan olan 4 ədəd "T6238" markalı fişəng, 3 ədəd "Petards", 2 ədəd "K0203-3", 8 ədəd "W026A" markalı pistonlar və adları bəlli olmayan bir neçə digər pirotexniki məmulatların satışını həyata keçirmişdir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü İXM-nin 442-ci maddəsi ilə təqsirli bilməyərək izahatında göstərdi ki, o, 16 dekabr 2023-cü il tarixdə “Sədərək” ticarət mərkəzində olmuş, həmçinin oradan qanunla satılması qadağan olan 4 ədəd "T6238" markalı fişəng, 3 ədəd "Petards", 2 ədəd "K0203- 3", 8 ədəd "W026A" markalı pistonlar və adları bəlli olmayan bir neçə digər pirotexniki məmulatları övladlarının və bacısının övladlarının bayramda istifadə etmələri üçün almış, habelə özü ilə gətirərək Siyəzən şəhərinin S.Xeyrullayev küçəsindəki,1 saylı evin aşağısında yerləşən qab-qacaq satışı ilə məşğul olduğu mağazasında, piştaxtanın aşağı hissəsinə qoymuşdur. 19 dekabr 2023-cü il tarixdə, saat 12:00 radələrində evdə işləri olduğundan mağazadan getmiş, habelə həmin vaxt anası orada olmuşdur. Həmin ərəfədə, mağazaya mülki geyimli şəxs yaxınlaşaraq, piston istəmiş, anası da onun övladları üçün aldığı pistonu 2,50 (iki manat 50 qəpik) manat müqabilində sözügedən şəxsə satmış, habelə sonuncu 2 manatı versə də, qalıq 50 qəpiyi gətirəcəyini bildirmişdir. Bundan sonra, həmin şəxs 50 qəpiyi gətirdikdə polis əməkdaşları da onunla olmuşdur. Daha sonra, anası ona mobil telefon vasitəsilə zəng edərək, piston satdığını habelə, polis əməkdaşlarının mağazada olduğunu bildirmişdir. Bundan sonra, əvvəlcə mağazaya, oradan isə polis əməkdaşları ilə birlikdə Siyəzən RPŞ-yə getmişdir. Barəsində tərtib olunmuş protokolu, həmçinin izahatı anası RPŞ-yə aparılmasın deyə imzalamış, aktı isə piston satılan şəxsin orada olmaması səbəbindən imzalamamışdır. Məhkəmə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs verdiyi izahatına tənqidi yanaşaraq hesab edir ki, onun təqsirini etiraf etməməsi özünü müdafiə xarakteri daşıyır və gələcəkdə inzibati məsuliyyətindən yayınmaq məqsədi güdür. Halbuki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs təqsirli olması onun inzibati xəta haqqında protokolu qəbul edib, imzalaması ilə yanaşı, özünün Siyəzən RPŞ-də vermiş olduğu izahatı və işin digər materialları ilə tam sübuta yetirilmişdir. Belə ki, məhkəmə iclasında elan edilmiş və məhkəməyədək araşdırma dövründə vermiş olduğu izahatında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü təqsirli bilərək göstərmişdir ki, 19 dekabr 2023-cü il tarixdə polis əməkdaşları mağazasına gələrək, mağazada pirotexniki uşaq oyuncaqlarının, yəni fişəng və pistonların satılıb-satılmaması ilə maraqlanmış, o da, könüllü olaraq mağazasında olan pirotexniki məmulatları təqdim etmişdir. Həmin pirotexniki məmulatlar 2022-ci ildən onda olmuş və bir daha satmamaq məqsədilə satıb qurtarmaq istəmişdir. O, qeyd olunan əşyaların istehsalı və ya satılması qadağan olunmuş malların siyahısında olmasından məlumatlı olmamış, habelə mağazadan götürülən malların ümumi dəyəri 15 manat təşkil etmişdir. İnzibati xəta haqqında protokolu tərtib edən şəxsə inzibati xəta haqqında işə baxılmasının vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən olunmuş qaydada məlumat verilmiş, lakin o, məhkəməyə gəlməmiş, işə baxılmasının təxirə salınması haqqında vəsatət verilməmişdir. İXM-nin 112.1.4-cü maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında protokolu tərtib edən şəxsin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab edirəm. İş materiallarını araşdıraraq belə nəticəyə gəlmək olar ki, Şəxs İXM-nin 442-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Çünki, Şəxs 19 dekabr 2023-cü il tarixdə, saat 12:10 radələrində Siyəzən şəhərinin S.Xeyrullayev küçəsində özünə məxsus mağazada qanunla satılması qadağan olan 4 ədəd "T6238" markalı fişəng, 3 ədəd "Petards", 2 ədəd "K0203-3", 8 ədəd "W026A" markalı pistonlar və adları bəlli olmayan bir neçə digər pirotexniki məmulatların satışını həyata keçirmişdir. İşdə olan 19 dekabr 2023-cü il tarixdə tərtib edilmiş aktdan görünür ki, həmin gün Şəxs Siyəzən şəhərinin S.Xeyrullayev küçəsində yerləşən özünə məxsus mağazada qanunla satılması qadağan olan 4 ədəd "T6238" markalı fişəng, 3 ədəd "Petards", 2 ədəd "K0203-3", 8 ədəd "W026A" markalı pistonlar və adları bəlli olmayan bir neçə digər pirotexniki məmulatların satışını həyata keçirdiyi aşkar edilmiş, habelə bu məmulatlar götürülərək, gələcəkdə müsadirə olunması üçün Siyəzən RPŞ-nin növbətçi hissəsində saxlanca qəbul edilmişdir. İnzibati xəta haqqında materiala əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Elektron Məhkəmə İnformasiya sistemində olan şəxs barədə məlumatlardan görünür ki, Şəxs (VÖEN **********) hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən fiziki şəxs olaraq paltar mağazası işlədir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 442-ci maddəsinə əsasən istehsalı və ya satılması qadağan olunmuş malların istehsalına və ya satılmasına, yaxud qadağan olunmuş işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə (göstərilməsinə) görə inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş mallar müsadirə edilməklə, vəzifəli şəxslər min altı yüz əlli manatdan iki min iki yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir. Bu Məcəlləsinin 17-ci maddəsinə əsasən vəzifəli şəxslər öz vəzifələrinin yerinə yetirilməməsi və ya lazımınca yerinə yetirilməməsi ilə bağlı inzibati xətalara görə inzibati məsuliyyətə cəlb olunurlar. Həmçinin, İXM-nin 17-ci maddəsinin “Qeyd” hissəsinə əsaəsn dövlət hakimiyyətinin nümayəndəsi funksiyasını həyata keçirən şəxslər, dövlət orqanlarında, bələdiyyələrdə, Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrində və Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq yaradılmış başqa silahlı birləşmələrdə, dövlət və qeyri-dövlət təşkilatlarında, idarə və müəssisələrində, o cümlədən publik hüquqi şəxslərdə təşkilati-sərəncamverici və ya inzibati-təsərrüfat vəzifələrində daimi və ya müvəqqəti işləyən şəxslər və ya həmin vəzifələri xüsusi səlahiyyət əsasında həyata keçirən şəxslər, habelə hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olaraq belə səlahiyyətləri yerinə yetirən fiziki şəxslər vəzifəli şəxs hesab edilirlər. “Mülki dövriyyənin müəyyən iştirakçılarına mənsub ola bilən və dövriyyədə olmasına xüsusi icazə əsasında yol verilən (mülki dövriyyəsi məhdudlaşdırılmış) əşyaların siyahısı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu bəndinə əsasən partlayıcı maddələr və qurğular, tez alışan maddələr və pirotexniki məmulatlar Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq mülki dövriyyənin müəyyən iştirakçılarına mənsub ola bilən və dövriyyədə olmasına xüsusi icazə əsasında yol verilən (mülki dövriyyəsi məhdudlaşdırılmış) əşyaların siyahısına daxildir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinin tələbinə görə inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin faydalı əmək fəaliyyəti olması onun məsuliyyətini yüngülləşdirən hal kimi nəzərə alınır. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin məsuliyyətini ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. İnzibati xətanın xarakterini, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirinin dərəcəsini, onun şəxsiyyətini və əmlak vəziyyəti barədə olan məlumatları, habelə məsuliyyətini ağırlaşdıran hallar olmasa da, yuxarıda sadalanan yüngülləşdirən halın olmasını nəzərə alaraq, Şəxs İXM-nin 442-ci maddəsinin sanksiyasında nəzərdə tutulan, inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş mallar, yəni 4 ədəd "T6238" markalı fişəng, 3 ədəd "Petards", 2 ədəd "K0203-3", 8 ədəd "W026A" markalı pistonlar və adları bəlli olmayan bir neçə digər pirotexniki məmulatlar müsadirə edilməklə, 1650 (bir min altı yüz əlli) manat cərimə növündə inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini qanuni, əsaslı və ədalətli hesab edirəm. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 17, 40, 43, 48-51, 110, 114-117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİM: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 442-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib, ona inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş mallar, yəni 4 ədəd "T6238" markalı fişəng, 3 ədəd "Petards", 2 ədəd "K0203-3", 8 ədəd "W026A" markalı pistonlar və adları bəlli olmayan bir neçə digər pirotexniki məmulatlar müsadirə edilməklə, 1650 (bir min altı yüz əlli) manat cərimə növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilsin.. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 gün müddətində qərarı qəbul etmiş hakim vasitəsi ilə və ya birbaşa Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim: Bəylər Ələkbərov