Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qərar — İş №3(060)-1740/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Sumqayıt şəhəri İş № 3(060)-1740/2025 04.08.2025 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Nəsimiyev Fərid Aydın oğlunun sədrliyi, Aslanova İradə Allahverdi qızının katibliyi, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs, Protokolu tərtib etmiş şəxs Sumqayıt DYPŞ-nin inspektoru, polis serjantı X1 iştirakı ilə, xx.xx.1986-cı ildə Tovuz rayonunda anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, ali təhsilli, işləməyən, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan FİN: (xxxxxxx) Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 333.1-ci maddəsi ilə tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokola və ona əlavə edilmiş materiallara açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 333.1-ci maddəsi ilə inzibati xəta haqqında 26 iyun 2025-ci il tarixli İXP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunaraq baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü təqsirli bilməyərək izahatında göstərmişdir ki, hadisə xx.xx.2025-ci ildə baş vermişdir. Yol polis əməkdaşları ona yaxınlaşaraq alkotesteri 15 saniyə üfürməsini tələb etmişlər. Həmin əməkdaşlar ona yaxınlaşanda o artıq avtomobilindən düşmüşdü və bundan sonra enerji içkisi qəbul etmişdir. Digər polis əməkdaşı alkotesterdə onun sərxoş olduğu görünmədiyi üçün “Az içmisən?” deyə soruşmuş, o isə polis əməkdaşlarına avtomobildə olmadığını, buna görə də içki qəbul edib-etmədiyinin əhəmiyyətli olmadığını bildirmişdir. Eyni zamanda polis əməkdaşlarının onu tibbi müayinədən keçirtmədiyini, özünün də Sumqayıtda yaşamadığı üçün həmin ünvanların harada olduğunu bilməmişdir. Daha sonra polis əməkdaşları onun maşınında qiymətli əşya olub-olmadığını soruşmuş və bu barədə ona sənəd imzalatmışlar. Bundan sonra maşının açarını təhvil verməyi ondan tələb olunmuş, əks halda ya evakuator, ya da post patrul əməkdaşlarını çağıracaqlarını bildirmişlər. Beləliklə, onun avtomobili 15 gün saxlancda qalmış, bunun üçün dəfələrlə BDYPİ-ə müraciətlər etmiş, lakin ondan hadisənin necə baş verməsiylə bağlı heç kim izahat almamışdır. Eyni zamanda o bildirmişdir ki, əgər hər hansı qayda onun tərəfindən pozulsa idi, yerindəcə inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunmalı idi. Qeyd olunanları nəzərə alaraq məhkəmədən ədalətli qərar qəbul olunmasını, inzibati xəta haqqında protokolun təmin olunmamasını xahiş etmişdir. Protokolu tərtib etmiş şəxs Sumqayıt ŞPİ DYPŞ-nin inspektoru, polis serjantı X2 izahatında göstərmişdir ki, hadisə Novxanı dairəsi, Binəqədiyə gedən yolda baş vermişdir. Belə ki, sürücü Şəxs onların maşınını görüb qəfil hərəkət istiqamətini dəyişərək ara küçəyə daxil olmşdur. Daha sonra o və onun xidmətdə olduğu əməkdaş onun şəxsiyətini müəyyən edib sürücünün sərxoş olmasını ehtimal edərək onu alkoqol testerdən keçirmişlər və sürücünün içkili olduğu müəyyən olunmuşdur. Eyni zamanda sürücü də içkili olduğunu etiraf etmişdir. Bunu təsdiq edən videogörüntülər məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Onlar sürücünün sərxoşluq vəziyyətiylə bağlı həkim müayinəsindən keçməsini təklif etsələr də, sürücü buna etiraz etmişdir. Polis əməkdaşları verilən suallara cavab olaraq bildirmişdir ki, istifadəsində olan alkotester fotoşəkil təqdim etmə funksiyası mövcud deyil, həmin gün çap qurğusunda problem olduğu üçün inzibati xəta haqqında protokolu çap edə bilməmiş, həmçinin xüsusi texniki vasitənin, yəni alkotesterin tətbiqi barədə də protokol tərtib etməmişdir. Tərtib etdiyi protokolu müdafiə edir. İş materiallarında olan 26 iyun 2025-ci il tarixli İXP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs həmin tarixdə saat 02.00-da “MERCEDES BENZ E 200 CDİ MİNİK” markalı **-NZ-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili idarə edərkən yol hərəkət qaydalarını pozduğu üçün saxlanılmış, daha sonra isə müayinə zamanı onun sərxoş olması müəyyən edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş, YPX əməkdaşı tərəfindən qeydə alınmış videogörüntülərdə məlum olur ki, Şəxs spirtli içki qəbul etməsini etiraf edir. Çəkilişlər xx.xx.2025-ci il tarixində saat 01.39-01.47 radələrində həyata keçirilmişdir. İş materiallarında olan “Avtonəqliyyat vasitəsinin saxlanca qəbul edilməsi barədə” 26 iyun 2025-ci il tarixli aktdan görünür ki, “MERCEDES” minik markalı, **-NZ-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil duracağa qəbul edilmişdir. İş materiallarında olan sərxoşluq vəziyyətiylə bağlı müayinənin nəticəsindən görünür ki, sürücünün qəbul etdiyi alkoqolun miqdarı 2, 055 faiz olmuş (Alcovisor-AZ817-nin müayinə nəticəsi), müayinə xx.xx.2025-ci il tarixində saat 01.37-də həyata keçirilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 333.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan əməli törətməsi inzibati xəta haqqında protokol, videogörüntü, xüsusi texniki vasitə olan alkotesterin nəticəsi və digər iş materialları ilə tam sübuta yetirilir. Məhkəmə Şəxs özünü tərtib edilmiş protokol üzrə təqsirli bilməməsi özünümüdafiə xarakterlidir. Şəxs barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında icraat zamanı YPX əməkdaşı tərəfindən yol verilən prosessual pozuntular (nəqliyyat vasitəsini idarə etməkdən kənarlaşdırma və xüsusi texniki vasitə tətbiq edilərkən protokol tərtib olunmaması) onun təqsirli olması barədə şübhə kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun bildirdiklər işin faktiki hallarına uyğun gəlmir və inandırıcı deyildir, məhkəmə iclasında tədqiq edilən digər sübutlarla, xüsusən videogörüntü ilə təkzib olunur. Belə ki, Alcovisor-AZ817 nömrəli xüsusi texniki vasitənin nəticəsi (alkoqolun miqdarı 2.055%) Şəxs sərxoş vəziyyətdə olmasını təsdiq edir. Həmçinin, videogörüntüdə də Şəxs sərxoş vəziyyətdə olmasını güman etməyə kifayət qədər əsaslar mövcuddur. Bundan başqa alkotesterin nəticəsi xx.xx.2025-ci il tarixində saat 01.37-də çap olunmuşdur. YPX inspektoru tərəfindən inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılarkən çəkilmiş videogörüntü həmin gün saat 01.39-da həyata keçirilmiş, həmin görüntüdə də Şəxs spirtli içki qəbul etməsini etiraf etmişdir. Qeyd olunanlar xüsusi texniki vasitənin tətbiqinin inzibati xəta hadisəsi qeydə alınan vaxtda və yerdə həyata keçirilməsini təsdiq edir. Məhkəmə qeyd edir ki, Şəxs barəsində tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokolda Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 333.1-ci maddəsi ilə birgə həmin Məcəllənin 329.3-cü maddəsi də qeyd edilmişdir. Lakin, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 329.3-cü maddəsi ilə olan inzibati xəta haqqında işlərə baxılması məhkəmənin səlahiyyətinə aid edilməmişdir, ona görə də məhkəmə indiki iş üzrə yalnız Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 333.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında işə baxmalıdır. Belə ki, “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2015-ci il 29 dekabr tarixli 96-VQ nömrəli Qanununun tətbiqi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 fevral 2016-cı il tarixli 795 nömrəli Fərmanına əsasən həmin Məcəllənin 329.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalar haqqında işlərə Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi baxır. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 333.1-ci maddəsinə əsasən nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ olan şəxs tərəfindən nəqliyyat vasitəsinin alkoqoldan istifadə olunması nəticəsində sərxoş vəziyyətdə idarə edilməsinə görə - dörd yüz manat məbləğində cərimə edilir və ya nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ altı aydan bir ilədək müddətə məhdudlaşdırılır. Məhkəmə inzibati tənbeh tətbiq edərkən Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin aşağıdakı prinsip və müddəalarını nəzərə alır. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 9.1-ci maddəsinin tələbinə görə, inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 22-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Həmin Məcəllənin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Həmin Məcəllənin 96.3-cü maddəsinə əsasən nəqliyyat vasitəsini idarə etməkdən kənarlaşdırma barədə və sərxoşluq vəziyyətini müəyyən etmək üçün xüsusi texniki vasitələrdən istifadə etmək və ya tibbi müayinəyə göndərmək barədə protokol tərtib olunur və həmin sənədin surəti barəsində belə tədbir tətbiq edilən şəxsə verilir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs əməlində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 32 və 33-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş məsuliyyəti yüngülləşdirən və ya ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə inzibati tənbeh tətbiq edərkən məhkəmə xətanın xarakterini, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin şəxsiyyətini, təqsirinin dərəcəsini nəzərə alır və hesab edir ki, onun barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 333.1-ci maddəsinin sanksiyasında nəzrədə tutulmuş nəqliyyat vasitələrini idarə etmə hüququnun məhdudlaşdırılması növündə inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsi məqsədə müvafiqdir. Yuxarıdakılara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 114-115, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 333.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək onun nəqliyyat vasitələrini idarə etmə hüququ 06 (altı) ay müddətə məhdudlaşdırılsın. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 20 (iyirmi) gün müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə və ya birbaşa Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Fərid Nəsimiyev