Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qərar — İş №3(060)-2247/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Sumqayıt şəhəri İş № 3(060)-2247/2021 15.07.2021 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ X8 Məmmədovin sədrliyi, məhkəmə iclas katibi X3 katibliyilə, Şəxs MMC-nin Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 483-cü maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Sumqayıt Baş Gömrük İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Sumqayıt Baş Gömrük İdarəsi tərəfindən hüquqi ünvanı Abşeron rayonu, Saray STQ, Saray baqları, ev 2487D olan Şəxs (bundan sonra mətndə Şəxs MMC) barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə İXM-nin) 483-cü maddəsinə əsasən 29 iyun 2021-ci il tarixli 00700-0136/21 №li inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir ona görə ki, Şəxs MMC (VÖEN **********) ünvan 3 ünvanında qeydiyyatda olan “Xəzər-2019’’ Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti 20.10.2020-ci il tarixli, 08 nömrəli müqaviləyə əsasən, dəyəri 155352 (yüz əlli beş min üç yüz əlli iki) ABŞ dolları olan yükü Sumqayıt Baş Gömrük İdarəsində 22.10.2020-ci il tarixli **********6186 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsi ilə konsiqnasiya yolu ilə ixrac etməsi və ixrac olunan malın müqabilində əldə olunmuş, şirkətin müvəkkil bankdakı hesabına məcburi qaydada köçürülməli olan 1680 ABŞ dolları məbləğində xarici valyutanı geri qaytarmaması barədə Sumqayıt Baş Gömrük İdarəsinin Təhqiqat Bölməsinə 34/012/001645 saylı, 11.06.2021-ci il tarixli raport daxil olmuşdur. Nəticədə Şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Bu fakt 34/012/001645 saylı, 11.06.2021-ci il tarixli raportla, 22.10.2020-ci il tarixli **********6186 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsi ilə, VAİS-ə baxış protokolu, DGK Elektron məlumat bazasından Konsiqnasiya əməliyyatlar üzrə hesabatdan çıxarış, X2-sual protokolu ilə təsdiq edilir. Şəxs MMC tərəfindən konsiqnasiya yolu ilə ixrac olunmuş və şirkətin müvəkkil bankdakı hesabına məcburi qaydada köçürülməli olan 155352 ABŞ dolları məbləğində xarici valyutanın geri qaytarılmamasının səbəbinin aydınlaşdırılması məqsədilə Şəxs MMC-mim səlahiyyətli nümayəndəsi X1 və Təhqiqat şöbəsi, Təhqiqat bölməsinə dəvət olunaraq sorğu-sual olunmuşdur. X7 qeyd etmişdir ki, Türkiyə Cumhuriyyətinin “Sarkusyan Elektrolitik Bakır Sanayi ve Ticaret A.Ş” şikrkəti ilə Şəxs MMC arasında “Mis Şpilka” ixrac edilməsi ilə əlaqədar bağlanmış 20.10.2020-ci ci il tarixli, 08 nömrəli müqaviləyə əsasən ümumi dəyəri 155352 ABŞ dolları olan yükü 22.10.2020-ci il tarixində Sumqayıt Bas Gömrük İdarəsində **********6186 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsi ilə rəsmiləsdirilərək 25.10.2020-ci il tarixdə Türkiyə Cümhuriyyətinə göndərilmişdir. X7 ixrac olunmuş yükün müqabilində 1680 ABŞ dolları məbləğində xarici valyutanın geri qaytarılmamasına səbəb kimi göndərilən malların tərkibində uyğunsuzluq çıxmasısəbəbindən qarşı tərəfin pulu tam ödəməməsi olmuşdur. X7 ixracatçı şirkətin qeyd olunan məsələ ibə bağlı göndərdiyi məktubuda təqdim edtmişdir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Sumqayıt Baş Gömrük İdarəsi tərəfindən Şəxs MMC barəsində İXM-nin 483-cü maddəsinə əsasən tərtib edilmiş edilmiş 29 iyun 2021-ci il tarixli 00700-0136/21 saylı inzibati xəta haqqında protokol baxılmaq üçün 01.07.2021-ci il tarixdə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinə daxil olmuşdur. İXM-nin 111.1-ci maddəsinə görə inzibati xəta haqqında işə baxmağa səlahiyyəti olan hakim, orqan (vəzifəli şəxs) bu cür işlərə inzibati xəta haqqında protokolu və işin digər materiallarını aldığı vaxtdan on beş gün müddətinə baxır. İnzibati xəta haqqında işə baxılması 15 iyul 2021-ci il tarixə təyin edilmişdir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi şəxs Şəxs MMC və protokolu tərtib etmiş Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Sumqayıt Baş Gömrük İdarəsi məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq nümayəndələrinin iştirakını təmin etmədiklərindən məhkəmə işə onların iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, Şəxs MMC tərəfindən İXM-nin 483-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanın törədilməsi tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokol və işdə olan digər sübutlarla təsdiq edilir. Ona görə də Şəxs MMC İXMnin 483-cü maddəsi ilə təqsirli bilinib tənbeh edilməlidir. İş materiallarında olan 25.06.2021-ci il tarixli barəsində icraat aparılan şəxsin sorğusual edilməsi haqqında protokoldan görünür ki, Türkiyə Cümhuriyyətinin “X4 Sanayi ve Ticaret A.Ş.” şirkəti ilə Şəxs MMC arasında “Mis şpilka” ixrac edilməsi ilə əlaqədar bağlanmış 20.10.2020-ci il tarixli, 08 nömrəli müqaviləyə əsasən ümumi dəyəri 155352 ABŞ dolları olan yükü 22.10.2020-ci il tarixində Sumqayıt Bas Gömrük İdarəsində **********6186 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsi ilə rəsmiləsdirilərək 25.10.2020-ci il tarixdə Türkiyə Cümhuriyyətinə göndərilmişdir. X7 ixrac olunmuş yükün müqabilində 1680 ABŞ dolları məbləğində xarici valyutanın geri qaytarılmamasına səbəb kimi göndərilən malların tərkibində uyğunsuzluq çıxması səbəbindən qarşı tərəfin pulu tam ödəməməsi olmuşdur. X7 ixracatçı şirkətin qeyd olunan məsələ ibə bağlı göndərdiyi məktubuda təqdim etmişdir. İş materiallarında olan raportdan görünür ki, Şəxs MMC (VÖEN **********) tərəfindən 1 ədəd gömrük bəyannaməsi ilə ümumi dəyəri 155.352,00 ABŞ dolları olan yük ixrac edilmişdir. Lakin ixrac olunan malın qarşılığında xaricdən qaytarılmalı olan 1.680,00 ABŞ dolları məbləğində xarici valyuta vəsaiti müvəkkil bankdakı hesaba köçürülməmişdir. İş materiallarında olan Gömrük Xidmətinin Vahid avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemi informasiya resursuna baxış keçirilməsi haqqında 25 iyun 2021-ci il tarixli protokoldan görünür ki, “Xəzər-2019’’ MMC (VÖEN **********) 22.10.2020-ci il tarixli, 08 nömrəli müqaviləyə əsasən, dəyəri 155352 (yüz əlli beş min üç yüz əlli iki) ABŞ dolları olan “Mis şpilka” yükünü Sumqayıt Bas Gömrük İdarəsində 22.10.2020-ci il tarixli **********6186 sorğu nömrəli Gömrük bəyannaməsi ilə konsiqnasiya yolu ilə ixrac etmiş lakin, ixrac olunan malın müqabilində əldə olunmuş, şirkətin müvəkkil bankdakı ("xxxx" ASC-nin “Sumqayıt” filialı) hesabına məcburi qaydada köçürülməli olan vəsaitdən 1680 AB$ dolları məbləğində xarici valyuta geri qaytarılmamışdır. Beləliklə də, hüquqi ünavnı Abşeron rayonu, Saray STQ, Saray baqları, ev 2487D olan Şəxs MMC qeyd edilmiş gömrük bəyannamələri üzrə ixrac edilmiş malların müqabilində idxalçı tərəfindən ödənilməli olan vəsait 1.680,00 (bir min altı yüz səksən) ABŞ dolları yəni, 2.856,00 (iki min səkkiz yüz əlli altı) manat təşkil etmiş və nəticədə, Şəxs MMC tərəfindən İXM-nin 483-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Şəxs MMC tərəfindən İXM-nin 483-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanın törədilməsi iş materialları ilə tam sübut olunur. Azərbaycan Respublikası Prezdentinin 24 iyun 1997-ci il tarixli 609 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq olunmuş “Azərbaycan Respublikasında idxal-ixrac əməliyyatlarının tənzimlənməsi Qaydaları”-nın 12-ci bəndinin icrasının təmin edilməsi və eyni zamanda Qanunun 12.2. və 12.3-cü bəndlərinin tələblərinə əsaəsən 180-gün müddətinə xarici valyuta vəsaitləri, malları ixrac edən ixracatçının Azərbaycan Respublikasında müvəkkil bankda olan hesabına köçürülməsinin təmin edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. İXM-nin 483-cü maddəsinə əsasən xarici iqtisadi fəaliyyətin həyata keçirilməsi nəticəsində əldə edilmiş və Azərbaycan Respublikasının müvəkkil olunmuş banklarının hesablarına məcburi qaydada köçürülməli olan az miqdarda xarici valyuta vəsaitlərinin xaricdən qaytarılmamasına görə-inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan xarici valyutanın dəyərinin otuz faizindən əlli faizinədək məbləğdə cərimə edilir. Həmin Məcəllənin 18.5-ci maddəsinə əsasən hüquqi şəxs barəsində inzibati tənbeh yalnız hakim tərəfindən tətbiq edilir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, hüquqi şəxs Şəxs MMC İXM-nin 483-cü maddəsi ilə məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən olunmadı. İXM-nin 21-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Həmin Məcəllənin 31.3-cü maddəsinə əsasən hüquqi şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, inzibati xətanın xarakteri, inzibati xəta nəticəsində hüquqi şəxsin əldə etdiyi xeyrin həcmi və ya onun maraqlarının təmin edilməsinin xarakteri və dərəcəsi, hüquqi şəxsi xarakterizə edən hallar, o cümlədən onun maliyyə və əmlak vəziyyəti, xeyriyyəçilik və ya digər ictimai faydalı fəaliyyətlə məşğul olması, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Qanunvericiliyin qeyd olunan tələblərini və inzibati xətanın xarakterini nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, inzibati xəta törətmiş Şəxs MMC barəsində inzibati tənbeh növü cərimə tətbiq edilməklə inzibati tənbeh öz məqsədinə nail ola bilər. İXM-nin 114.1.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında işə baxılarkən inzibati tənbeh vermə haqqında qərar çıxarılır. Yuxarıdakılara əsasən və İXM-nin 114.1.1, 115, 129 və 130-cu maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, qərara aldı: Hüquqi ünvanı Abşeron rayonu, Saray STQ, Saray baqları, ev 2487D olan Şəxs (VÖEN **********) Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 483-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinsin və inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan xarici valyutanın dəyərinin otuz faizi məbləğində, yəni 856 (səkkiz yüz əlli altı) ABŞ dolları, 80 (səksən) sent, (1680,00 x 30 %) ABŞ dolları məbləğində ödəniş gününə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının Azərbaycan manatına olan məzənnə nisbətində manatla cərimə olunsun. Qərarın surəti təqdim olunduğu və ya alındığı gündən 10 gün müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Elçin Məmmədov