Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qərar — İş №3(060)-3161/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Sumqayıt şəhəri İş № 3(060)-3161/2025 27.11.2025 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim İsmayılova Günel Rza sədrliyi, Əhmədli Amid Yusif oğlunun katibliyi ilə, Sumqayıt şəhəri üzrə İcra İdarəsinin icra məmuru X2, Zərərçəkmiş şəxs, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakları ilə, xx.xx.1996-cı il tarixdə Sumqayıt şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, orta təhsilli, işləməyən, Qubadlı rayonu, Muradxanlı ərazi dairəsi, Muradxanlı kəndində qeydiyyatda olan və ünvan 1 ünvanında yaşayan (FİN: xxxxxxx) Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə tətib edilmiş inzibati xəta haqqında protokola və ona əlavə olunmuş materiallara açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair inzibati xəta haqqında protokol Sumqayıt şəhəri üzrə İcra İdarəsinin icra məmuru X3 tərəfindən baxılması üçün Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinə təqdim edilmişdir. İnzibati xəta haqqında xx.xx.2025-ci il tarixli MN seriyalı ******* nömrəli protokoldan görünür ki, borclu Cəfərli X5 Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli 2(028)-53/2025 nömrəli icra sənədinə əsasən Zərərçəkmiş şəxs olan 1690,06 manat olan borcu qərəzli olaraq ödəmir. Nəticədə Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş Sumqayıt şəhəri üzrə İcra İdarəsinin icra məmuru X3 tərtib etdiyi inzibati xəta haqqında protokolu müdafiə edərək bildirmişdir ki, 09 yanvar 2025-ci i tarixli icra sənədi 04 mart tarixində İcra İdarəsinin icraatına daxil olmuş və icraata başlanılmışdır. Tələbin könüllü icrası haqqında bildiriş borcluya və məhkəməyə göndərilmişdir. “Elektron İcra İnformasiya Sistemi”ndən əldə olunmuş məlumata əsasən borclunun əmək haqqısı olduğu müəyyən edilmiş, buna görə də borclunun işlədiyi "xxxx" MMC-ə borcundan 50 faiz tutulması ilə bağlı müraciət göndərilmişdir. Ayrı-ayrı vaxtlardan borclunun əmək haqqından 101 və 93 manat pul tutulmuşdur. Lakin, daha sonra borclu işdən azad edildiyi üçün tutulmalar sona qədər həyata keçirilə bilinməmişdir. Əmək haqqından edilmiş tutulmalar nəzərə alınmaqla borclunun bu günə olan qalıq borcu 1690 manat təşkil edir. Borclu ilə telefon vasitəsilə əlaqə saxlamaq mümkün olmadığı üçün barəsində axtarış elan edilmişdir. Borclu bu gün İcra İdarəsinə təhvil verilmiş, izahatı alınmış və hal-hazırda borcundan heç bir ödəniş edə bilməyəcəyini bildirmişdir. O, tərtib etdiyi protokolu müdafiə etdiyini, qanunamüvafiq qərar qəbul edilməsini xahiş etdiyini bildirmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs inzibati xəta üzrə özünü təqsirli bilərək izahatında qeyd etmişdir ki, borc məbləği ilə razıdır. Borcunu işində yaranmış çətinliklə əlaqədar ödəyə bilməyib. Belə ki, əvvəllər işləri yaxşı olduğu üçün kreditlə telefon götürmüş, lakin sonradan işləri yaxşı olmadığı üçün borcunu ödəyə bilməmişdir. İndiyə qədər 2 dəfə əmək haqqından tutulmalar həyata keçirilmişdir. Barəsində elan edilmiş axtarışla bağlı bildirmişdir ki, ona hər hansı icra idarəsindən hər hansı çağırış gəlməmişdir. Məhkəmədən borcunun aylıq olaraq ödənilməsinə şərait yaradılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən zərər çəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs izahatında bildirmişdir ki, borclu ondan 3909 manat dəyərində “İphone 15 pro” markalı telefonu 12 aylıq kredit müqaviləsi ilə əldə etmiş və aralarında xx.xx.2023-cü il tarixində müqavilə imzalanmışdır. Borclunun ona 1725 manat borcu qalmış, onunla pulu ödəməsi üçün əlaqə saxlamış, lakin borclu borcunu ödəyə bilməyəcəyini bildirmişdir. Həmin vaxtdan bəri borclunun əmək haqqından 2 dəfə tutulma həyata keçirilmiş və hal-hazırda borcundan 1690 manat məbləğində ödənilməyən pul qalmışdır. Borclu daha sonra onun zənglərinə cavab verməmişdir. Məhkəmədən borcunun tam şəkildə ödənilməsini tələb etdiyini bildirmişdir. Məhkəmə proses iştirakçılarını dinləyib, iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi tam sübuta yetirilir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: Qubadlı rayon Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli 2(028)-53/2025 nömrəli icra sənədinə əsasən cavabdeh Şəxs xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 1725 (min yeddi yüz iyirmi beş) manat məbləğində pul və 38 (otuz səkkiz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu və 122 (yüz iyirmi iki) manat hüquqi xidmət üçün ödənilmiş rüsumun əvəzi alınaraq iddiaçı Zərərçəkmiş şəxs verilməlidir. Sumqayıt Şəhər İcra şöbəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli icraata başlama haqqında qərarından görünür ki, Qubadlı rayon Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli 2(028)-53/2025 nömrəli icra sənədi üzrə icraata başlanmışdır. Tələbin könüllü icrası haqqında xx.xx.2025-ci il tarixli bildirişdən görünür ki, xx.xx.2025-ci il tarixli 2(028)-53/2025 nömrəli icra sənədi üzrə tələbin könüllü icrasına dair bildiriş Şəxs göndərilmişdir. xx.xx.2025-ci il tarixli "xxxx" MMC-yə göndərilmiş borclunun gəlirindən tutulma ilə bağlı müraciətdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə bağlı borclunun gəlirindən hər ay 50% tutularaq tələbkarın hesabına ödənilməsi tələb edilmişdir. xx.xx.2025-ci il tarixli borclunun axtarışı haqqında qərardan görünür ki, Şəxs barəsində xx.xx.2025-ci il tarixli 2(028)-53/2025 nömrəli icra sənədi üzrə axtarış elan edilmişdir. X1 Sumqayıt şəhəri üzrə İcra İdarəsinə ünvanlanmış xx.xx.2025-ci il tarixli ərizəsindən görünür ki, borclu Şəxs məhkəmə aktının icrası ilə əlaqədar vaxt verilmiş, lakin, borclu çıxarılmış məhkəmə aktını icra etməmişdir. Odur ki, məcburetmə tədbirlərinin görülməsini xahiş etmişdir. “Elektron İcra İnformasiya Sistemindən” əldə edilmiş çıxarışdan görünür ki, Şəxs əmək haqqı, pensiya, təqaüd və s. əmlak və gəlir məlumatları, avtomobil nəqliyyat məlumaları tapılmamışdır. Beləliklə, məhkəmə iclasında müəyyən edilmişdir ki, Qubadlı rayon Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli 2(028)-53/2025 nömrəli icra sənədinə əsasən icraata başlama barədə qərarlar qəbul edilmiş və tələbin könüllü icrası haqqında bildirişlər borcluya təqdim edilmişdir. Borclu icra sənədlərindən məlumatlı olmasına baxmayaraq icra sənədlərini tam icra etməmiş və məhkəmə iclasında borcunun aylıq olaraq ödənilməsinə şərait yaradılmasını xahiş etmişdir. Lakin, tələbkar isə borcun tam ödənilməsini tələb etmişdir. Göstərilən səbəblərdən də məhkəmə hesab edir ki, Şəxs qeyd edilən hərəkətləri icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsi və icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməlidir. Onun əməlində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibi vardır. Şəxs barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi üçün və məsuliyyətdən azad edilməsi üçün əsaslar yoxdur. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 129-cu maddəsinə əsasən məhkəmənin qəbul etdiyi qərarlar dövlətin adından çıxarılır və onların icrası məcburidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 15.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmələrin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi, qərardadı, qərarı, əmri bütün dövlət hakimiyyəti, yerli özünüidarə orqanları, onların vəzifəli şəxsləri, ictimai birliklər, siyasi partiyalar, həmkarlar ittifaqları, onların vəzifəli şəxsləri, həmçinin fiziki və hüquqi şəxslər üçün məcburidir və Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində hökmən icra olunmalıdır. “İcra Haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 3-cü maddəsindən görünür ki, məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələbləri Azərbaycan Respublikasının ərazisində bütün orqanlar, hüquqi şəxslər, onların vəzifəli şəxsləri və fiziki şəxslər üçün məcburidir. Məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurlarının tələblərini yerinə yetirməyən, onlara həvalə edilmiş vəzifələrin icrasına mane olan şəxslər Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 528.1-ci maddəsinə əsasən İcra sənədindəki tələbin üzrsüz səbəbdən icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra edilməməsinə və ya icra məmurunun məhkəmə və ya başqa dövlət orqanlarının qərarlarının icrası ilə əlaqədar digər qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə -fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər min iki yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. 12-ci maddəsinə görə bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulan əməllərə görə inzibati məsuliyyət o halda yaranır ki, bu əməllər cinayət məsuliyyətinə səbəb olmasın. 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, dövlət informasiya sistemlərində (ehtiyatlarında) aşkar olunan məlumatlarla, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Məhkəmə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsə inzibati tənbeh tətbiq edərkən Azərbaycan Respublikası İXM-nin aşağıdakı prinsip və müddəalarını rəhbər tutur. Azərbaycan Respublikasının İXM-in 9-cu maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 21-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Həmin Məcəllənin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır Məhkəmə iclasında Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 32 və 33-cü maddələrinə əsasən Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən olunmamışdır. Beləliklə, inzibati tənbeh tətbiq edərkən məhkəmə xətanın hallarını və xarakterini, Şəxs şəxsiyyətini, təqsirinin dərəcəsini, yaşını, məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların olmamasını nəzərə alır və hesab edir ki, onun barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş inzibati cərimə növündə inzibati tənbeh tətbiq edilməsi məqsədəuyğundur. Bu növ tənbehin tətbiqi tənbeh tətbiq edilməsinin məqsədlərini təmin edə bilər. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 114-115, 117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinərək 500 (beş yüz) manat məbləğində inzibati cərimə edilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Sumqayıt şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə və ya birbaşa Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Günel İsmayılova