Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qərar — İş №3(060)-854/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Sumqayıt şəhəri İş № 3(060)-854/2025 28.04.2025 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Nəsimiyev Fərid Aydın oğlunun sədrliyi, Aslanova İradə Allahverdi qızının katibliyi ilə, Hüquqi şəxs Şəxs (VÖEN: **********) barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə tərtib edilmiş X4 protokola və ona əlavə edilmiş materiallara məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı hüquqi ünvanı Sumqayıt şəhəri, Corat Ştq, Corat qəsəbəsi, ev 175B ünvanında olan hüquqi şəxs Şəxs MMC (VÖEN: **********) barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə 02 aprel 2025-ci il tarixli, EP ******* nömrəli X4 protokol tərtib edərək baxılması üçün aidiyyəti üzrə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinə göndərmişdir. X4 protokoldan görünür ki, Şəxs MMC 144100.00 ABŞ dolları məbləğində vəsaiti 21 fevral 2023-cü il tarixdə xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, 144100.00 ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. Xəta 22 fevral 2025-ci il tarixdə hüquqi şəxsin qeyd olunan ünvanında törədilmişdir. Ötən məhkəmə iclasında barəsində X4 iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X1 izahatında bildirmişdir ki, "xxxx" QSC-nin təqdim etdiyi xx.xx.2025-ci il tarixli məktubuna əsasən "xx.xx.2023-cü il tarixində X5 X2 Ticaret LTD ŞTİ-yə ödəniş etdiyimiz 144 100,0 ABŞ dolları məbləğində avansa uyğun gəlmiş mallar üzrə YGB-ləri Banka təqdim olunmuşdur. Sistemsal olaraq tərəfimizdən avas ödənişinə görə YGB-i üzrə qeydiyyatlar aparılmışdır.” Beləliklə, hesab edirlər ki, inzibati xəta hadisəsi olmadığı üçün X4 iş üzrə icraata xitam verilməlidir. ‘’GLOBAL CHEMİCAL" MMC barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətaya dair iş üzrə icraat Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53.1.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta hadisəsi olmadığından Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən ’’GLOBAL CHEMİCAL" MMC barəsində tərtib edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, EP ******* saylı X4 protokolunun icrasına xitam verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə qanunamüvafiq qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının səlahiyyətli nümayəndəsi Şəxs nümayəndəsi məhkəməyə gəlməmiş, gəlməmələrinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə, işə Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 112.1.4-cü maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının və Şəxs səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakları olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş; - X4 protokoldan görünür ki, 144100.00 ABŞ dolları məbləğində vəsaiti 21 fevral 2023-cü il tarixdə xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, 144100.00 ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. Xəta 22 fevral 2025-ci il tarixdə hüquqi şəxsin ünvanında, yəni ünvan 2 - X6 Azərbaycan QSC-nin xx.xx.2025-ci il tarixli məktubundan görünür ki, GLOBAL CHEMİCAL" MMC tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixində X5 X2 Ticaret LTD ŞTİ-yə ödəniş edilmiş 144,100.00 ABŞ dolları məbləğində avansa uyğun gəlmiş mallar üzrə YGB-ləri Banka təqdim olunmuşdur. Sistemsal olaraq tərəfimizdən avans ödənişinə görə YGB-ri üzrə qeydiyyatlar aparıldığı qeyd edilmişdir. - Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankın nümayəndəsi Nümayəndə Mehdi oğlunun elektron ərizəsindən görünür ki "xxxx" MMC barəsində tərəflərindən tərtib olunmuş EP ******* nömrəli X4 protokol üzrə baxılan 3(060)-854/2025 saylı inzibati işdə təqdim olunmuş sənədlərə baxış keçirilmiş və müəyyən olunmuşdur ki, **********8668 və **********8713 sorğu nömrəli YGB-lərə əsasən xx.xx.2023-cü il tarixli, 144100 ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan mallar xx.xx.2023-cü il tarixdə ölkəyə idxal olunmuşdur. Odur ki, iş üzrə icraata xitam verilməsinə etiraz etmirlər. Beləliklə müəyyən edilmişdir ki, Şəxs MMC tərəfindən 21 fevral 2023-cü il tarixdə xaricə X5 X2 Ticaret LTD ŞTİ şirkətinin hesabına köçürülmüş vəsaitlərə görə alınan mallar xx.xx.2023-cü il tarixli **********8713 saylı gömük bəyannaməsinə əsasən ölkəyə idxal edilmişdir. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, hazırki iş üzrə inzibati xəta hadisəsi mövcud deyil. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsinə əsasən avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə-vəzifəli şəxslər inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin on faizindən iyirmi faizinədək məbləğdə, hüquqi şəxslər inzibati xətanın obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin iyirmi faizindən otuz faizinədək məbləğdə cərimə edilir. Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının 28 noyabr 2016-cı il tarixli 45/1 №li Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının rezident və qeyri-rezidentlərinin xarici valyuta əməliyyatlarının aparılması Qaydaları”nın 4.3.1.3-cü bəndinə xx.xx.2020-ci ildə dəyişiklik edilmiş və həmin dəyişiklik xx.xx.2020-ci ildən qüvvəyə minmişdir. Həmin Qaydaların 4.3.1.3-cü bəndinə görə qabaqcadan ödəniş aparıldıqda banka ödənişin təyinatını, şərtlərini və məbləğini əks etdirən sənəd təqdim edilir. Qabaqcadan ödəniş müqabilində malların ölkəyə idxalını (xidmətlərin göstərilməsini) təsdiq edən gömrük bəyannaməsi (xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd) banka təqdim olunmalıdır və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmalıdır. Müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10 000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda, bank tərəfindən qabaqcadan ödəniş əməliyyatına dair bütün sənədlər 5 (beş) iş günü ərzində Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim edilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 11.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalara görə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ya onu aradan qaldıran normativ hüquqi aktların geriyə qüvvəsi vardır, yəni həmin aktlar onların qüvvəyə mindiyi vaxtadək törədilmiş, həmçinin inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında qərarı tam icra olunmamış xətalara da şamil edilir. Həmin Məcəllənin 53.1.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta hadisəsi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Həmin Məcəllənin 114.2.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallardan biri mövcud olduqda X4 iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarılır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 114.1.4-cü maddəsinə əsasən X4 iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında X4 işə baxılarkən qərar çıxarılır. Qeyd edilən səbəbdən də məhkəmə hesab edir ki, inzibati xəta hadisəsi olmadığından Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Yuxarıdakılara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 18,4, 40, 43, 53.1.1, 114-115, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə başlanmış X4 iş üzrə icraata inzibati xəta hadisəsi olmadığından xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 gün müddətində qərardan Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə və ya birbaşa Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Fərid Nəsimiyev