Tovuz Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(062)-358/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Tovuz rayon İş № 3(062)-358/2023 26.04.2023 TOVUZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyev Fərid Nadir oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Quliyev Famil Müslüm oğlunun katibliyi, Protokol tərtib etmiş Tovuz rayon X8 Təhlükəsizlik Bölməsinin sahə rəisi, polis mayoru X5, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs və Zərərçəkmiş şəxs X1iştirakı ilə, xx.xx.1983-cü ildə Tovuz rayonu Alakol kəndində anadan olmuş, Rusiya Federasiyasının vətəndaşı, subay, orta təhsilli, deməsinə görə əvvəllər məhkum olunmuş, işsiz, əlilliyi olmayan, Tovuz rayonu, Alakol kəndində müvəqqəti qeydiyyatda olan və yaşayan Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Tovuz rayon Polis Şöbəsi tərəfindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında protokola açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: Tovuz rayon X8 Təhlükəsizlik Bölməsinin sahə rəisi, polis mayoru X7 tərəfindən Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi barədə xx.xx.2023-cü il tarixli, MN №1621899 saylı protokol tərtib edilərək Tovuz Rayon Məhkəməsinə təqdim edilmişdir. Protokolda qeyd olunmuşdur ki, Şəxs xx.xx.2023-cü il tarixdə atası X2 nalayiq ifadələrlə söyüb təhqir etmişdir. Məhkəmə iclasında Tovuz rayon X8 Təhlükəsizlik Bölməsinin sahə rəisi, polis mayoru X7 tərtib etdiyi protokolu müdafiə edərək göstərdi ki, barəsində inzibati icraat aparılan şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Çünki barəsində inzibati icraat aparılan şəxs xx.xx.2023-cü il tarixdə zərərçəkmiş şəxs X3 məxsus “Opel Vectra” markalı **-SV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilin sol-arxa yan şüsəsini sındırmış, ön “krılo”sunu təpiklə vurub əzərək sonuncuya 400 manat məbləğində ziyan vurmuşdur. Bununla yanaşı, X2 nalayiq ifadələrlə söyüb təhqir etmişdir. Hesab edir ki, Şəxs əməlində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsinin tərkib əlamətləri vardır. Həmçinin Şəxs barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 232-1-ci maddəsi üzrə də protokol tərtib edilmişdir. Odur ki, iş üzrə qanuni qərar çıxarılmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs bildirdi ki, rəsmi olaraq heç yerdə işləmir. Azərbaycan dilində anlayır və fikrini sərbəst ifadə edilir. Bir neçə müddətdir ki, Rusiya Federasiyasından gəlmişdir. Ailəsi dağılmışdır və hazırda subaydır. Maddi ehtiyacını qarşılamaq üçün Tovuz rayonu Alakol kəndində atasına məxsus maşın yuma məntəqəsində işləyir. xx.xx.2023-cü il tarixdə o öz kafelərində spirtli içki qəbul etmişdir. Sərxoş olduqdan sonra anası ilə aralarında ailəsini dağıtmaqlarına görə münaqişələri yaranmışdır. Çünki məhz valideynləri onun ailəsini dağıtmışdır. Münaqişə zamanı anasını təhqir etmiş, anası da atası Ramizə xəbər bu barədə xəbər vermişdir. Atası kafeyə gəlmiş və daxili işlər orqanlarının qaynar xəttinə çıxmışdır. Polis əməkdaşları hadisə yerinə gəlmiş, bu zaman o daha da əsəbləşərək atasını nalayiq ifadələrlə təhqir etmişdir. Çünki həmin zaman sərxoş olmuş və özünü anlamamışdır. Həmçinin atasına məxsus “Opel Vectra” markalı **-SV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilin sol-arxa yan şüsəsini sındırmış, ön “krılo”sunu təpik vuraraq avtomobilə zərər yetirmişdir. Hesab edir ki, bütün bunlar valideynlərinin onun ailəsini dağıtması və içkinin təsirindən olmuşdur. Əməlindən peşmançılıq hissi keçirmir. Düşünür ki, insanın içkili halda etdiyi bütün hərəkətlər normaldır, çünki bu zaman insan özündə olmur. Baş vermiş hadisəni normal qarşılayır və qeyd edir ki, hadisənin baş verməsində elə atası günahkardır. Əslindı atası məsuliyyətə cəlb olunmalıdır, lakin polis əməkdaşları onu əsassız məsuliyyətə cəlb etmişlər. Odur ki, iş üzrə ədalətli qərar çıxarılmasını xahiş etdi. Zərərçəkmiş şəxs X4 məhkəmə iclasında verdiyi izahatında göstərdi ki, Xəqani onun oğludur və bir neçə aydır ki, həbsdən çıxmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixdə o, sistem köçürtmək üçün həkimə getmişdir. O, orada olarkən həyat yoldaşı Sevda ona telefonla zəng edərək, özlərinə məxsus kafedə oğlu Xəqaninin onu döydüyünü demişdir. O, da dərhal DİN-in 102 xidmətinə zəng edərək, oğlu Xəqaninin hərəkətləri barədə məlumat vermişdir. Bundan sonra isə kafeyə getmişdir. Bu zaman oğlu Xəqani onu da nalayiq ifadələrlə təhqir etməyə başlamışdır. Oğlu ailəsinin dağılmasında onları günahlandırır. Bu səbəbdən onlaraq qarşı qıcıqlıdır. Polis əməkdaşları kafeyə gəlmiş, oğlu daha da əsəsbləşərək ona olmazın sözlər demiş, şəxsiyyətini alçaltmışdır. Həmçinin ona məxsus “Opel Vectra” markalı **-SV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilin sol-arxa yan şüsəsini sındırmış, ön “krılo”sunu təpiklə vuraraq əzərəq 400 manat məbləğində ziyan vurmuşdur. Oğlu əməlindən peşmançılıq belə keçirmir. Bütün hərəkətləri qəsdən və sərxoş halda etmişdir. Ümumiyyətlə oğlu daimi olaraq spirtli içkinin təsiri altında olur. Cərimə olunacağı halda ona qarşı daha ağır hərəkətlər edəcəkdir. Oğlu hətta onu ölümlə belə hədələyir. Odur ki, Şəxs barəsində həbslə əlaqədar inzibati tənbeh təyin edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə inzibati xəta haqqında işin materiallarını tədqiq edib, inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxsi, barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxsi və zərərçəkmiş şəxsi dinləyərək hesab edir ki, toplanmış sübutlarla Şəxsinzibati xətanı törətməkdə təqsiri sübuta yetir və onun törətdiyi əməl Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsi ilə düzgün tövsif olunmuşdur. Buna görə də adı çəkilən şəxs, həmin maddədə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin prinsiplərindən bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 4-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, bu Məcəllə insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır. İnzibati xəta anlayışından bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 12-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, Bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulan əməllərə görə inzibati məsuliyyət o halda yaranır ki, bu əməllər cinayət məsuliyyətinə səbəb olmasın. İş materialları ilə müəyyən edilir ki, Şəxs atası X2 özlərinə məxsus kafedə sərxoş vəziyyətdə nalayiq ifadələrlə söyüb təhqir etmişdir. İşin bu halı iş materialları və inzibati xəta törətmiş şəxsin izahatı ilə də təsdiqin tapır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olubolmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 510-cu maddəsinə əsasən xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlərə görə əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən hallar müəyyən olunmadı. Lakin onun əməli sərxoş halda törətməsi (bu barədə sərxoşluq vəziyyətinin müayinə aktı olmasa belə barəsində icraat aparılan şəxs hadisə törədən zaman sərxoş olmasını bildirmiş, həmçinin zərərçəkmiş şəxs də bunu təsdiq etmişdir) məhkəmə tərəfindən ağırlaşdırıcı hal kimi nəzərə alınır. Ədalətlilik prinsipindən bəhs edən İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 9.1-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 21-ci maddəsinə əsasən, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Beləliklə, qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, Şəxs hərəkətlərində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsinin tərkibi vardır və o, həmin maddədə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Şəxs törətdiyi inzibati xətanın xarakterini, onun şəxsiyyətini və işin sair hallarını nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, həbs növündə inzibati tənbeh tədbirinin tətbiqi inzibati tənbehin Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 21-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş məqsədləri baxımından zəruri hesab olunmalı və onun barəsində inzibati həbs tənbeh növü seçilməli və həbsdə saxlama müddətinin əvvəli 26aprel 2023-cü il tarixdən, saat 16:00-dan hesablanmalıdır. Məhkəmə şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 53, 114, 115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, Q ə r a r a a l d ı: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinib 15 (on beş) gün müddətində inzibati həbs edilsin. Şəxs inzibati həbsə alınmanın əvvəli 26 aprel 2023-cü il tarixdən, saat 16:00-dan hesablansın. Qərаrın icrаsı Tovuz rayon Polis Şöbəsinə həvаlə edilsin. Qərar dərhal icra olunsun. Qərardan surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər.