Tovuz Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(062)-417/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Tovuz rayon İş № 3(062)-417/2025 17.06.2025 TOVUZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hacıyev Süleyman Aslan oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Həsənov Tural Leysan oğlunun katibliyi ilə, protokol tərtib etmiş Tovuz RPŞ-nin əməkdaşı X3, zərərçəkmiş şəxs X4 və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs iştirakı ilə, xx.xx.1981-ci il tarixdə anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, subay, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan Şəxs (FİNxxxxxxx) barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1 və 327.8-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Tovuz Rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında protokola məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Tovuz RPŞ-nin DYPB-nin YNH üzrə inspektoru polis baş leytenantı X5 tərəfindən Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1 və 327.8-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi barədə xx.xx.2025-ci il tarixli, İXP ******* saylı protokol tərtib edilərək Tovuz Rayon Məhkəməsinə təqdim edilmişdir. Protokolda qeyd olunmuşdur ki, Şəxs xx.xx.2025-ci il tarixdə, saat 15:10 radələrində “Haval H9” minik markalı, ** MV *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1 və 327.8-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmiş və nəticədə X1 yüngül zərər vurulmuşdur. “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 34-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2020-ci il tarixli Qərarında qeyd olunmuşdur ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 34.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq bir şəxs iki və ya daha çox inzibati xəta törətdikdə, onun barəsində hər bir inzibati xətaya görə ayrılıqda inzibati tənbeh tətbiq edilir. Maddənin məzmunundan göründüyü kimi, qanunverici bir şəxsin bir neçə inzibati xəta törətdiyi halda və bu xətalar ayrı-ayrı orqanların səlahiyyətinə aid olduğu halda ona hər bir xətaya görə istisnasız olaraq ayrılıqda inzibati tənbeh tətbiq edilməsini nəzərdə tutmuşdur. Göründüyü kimi, qanunverici bu maddədə inzibati xətaların məcmusunun yaranmasını istisna etmiş və bunu törədilmiş hər bir inzibati xətaya görə müxtəlif orqanlar tərəfindən ayrılıqda inzibati tənbeh tətbiq edilməsi ilə əlaqələndirmişdir. Qərarda daha sonra qeyd edilmişdir ki, qanunverici eyni vaxtda törədilən bir neçə inzibati xətaya dair protokolların eyni orqan tərəfindən tərtib edilməsinə eyni orqanın səlahiyyətinə aid olması ilə şərtləndirmişdir. Yəni eyni vaxtda törədilən bir neçə inzibati xətaya dair işlərə bir orqan tərəfindən baxılması, yalnız həmin xətaların hər biri bu orqanın səlahiyyətinə aid olduqda mümkündür. Şəxsin bir hərəkəti ilə bir neçə inzibati xəta törətməsi, bu xətalardan biri məhkəmənin, digəri isə müvafiq orqanın səlahiyyətinə aid olduqda bu xətalara münasibətdə ayrı-ayrı orqanlar öz səlahiyyətləri çərçivəsində tənbeh tətbiq etməlidirlər. Göründüyü kimi barəsində inzibati icraat aparılan şəxsin törətdiyi İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.8-ci maddəsində olan inzibati xəta həmin Məcəlləyə müvafiq olaraq məhkəmənin səlahiyyətinə aiddir. Ona görə də həmin maddədə qeyd olunan inzibati xəta üzrə məhkəmə tərəfindən hüquqi dəyərləndirmə aparılır. Məhkəmə iclasında protokol tərtib etmiş şəxs X5 izahatında göstərmişdir ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə saat 01 radələrində X4 idarə etdiyi Kia Sorento markalı, **-VC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil ilə Tovuz şəhəri istiqamətindən üzü Qazax rayonu istiqamətinə doğru baş yol ilə hərəkətdə olan zaman yolayrıcına daxil olan anda eyni anda yolayrıcına daxil olmuş digər sürücü Şəxs idarə etdiyi Haval minik markalı. **-MV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil ilə toqquşmuşdur. Sürücü Şəxs "Yol hərəkəti haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 42-ci maddəsinin tələblərini pozması nəticəsində baş vermiş yol-nəqliyyat hadisəsi zamanı sürücü X4 yüngül dərəcəli bədən xəsarəti almışdır. Məhkəmə iclasında zərərçəkmiş şəxs X4 ifadə verərək göstərmişdir ki, xx.xx.2025ci il tarixdə saat 01 radələrində o, etibarnamə əsasında idarə etdiyi Kia Sorento markalı, **-VC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil ilə Tovuz şəhəri istiqamətindən üzü Qazax rayonu istiqamətində 50 km/saat sürət ilə hərəkətdə olmuşdur. O, idarə etdiyi Kia Sorento markalı, **-VC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil ilə "Komisarlıq küçəsi” olaraq bilinən küçənin sonunda yerləşən yolayrıcına daxil olduqda anidən və gözləmədiyi halda yolayrıcına Tovuz şəhəri dərmiryol vağzalı istiqamətindən üzü Tovuz rayonu, Abulbəyli kəndinə doğru marka və modeli sonradan ona məlum olan Haval minik markalı, **-MV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı minik avtomobili daxil olmuşdur. Nəticədə yolayrıcına eyni anda daxil olduqları üçün o, idarə etdiyi avtomobil ilə Haval minik markalı, **-MV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı minik avtomobilin toqquşmaması üçün avtomobilin sükanını sağa döndərib eyni vaxtda da tormoza basmışdır, lakin ara məsafəsi az olduğundan hadisənin qarşısını ala bilməmiş və hərəkətdə olduğu baş yolda idarə etdiyi Kia Sorento markalı, **- VC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı minik avtomobilin arxa hissəsi ilə Haval minik markalı, **- MV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı minik avtomobilin ön sol tərəf hissələri arasında toqquşma baş vermişdir. Hadisədən sonra idarə etdiyi Kia Sorento markalı, **-VC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı minik avtomobil yaxınlıqda yerləşən qaz borusuna dəymişdir. Hadisədən sonra o, xəsarət almış və Tovuz RMX-na getmişdir. Hadisədən sonra hadisəni törətmiş şəxs onunla maraqlanmamış, sağlamlığına və avtomobilinə vurduğu ziyanın aradan qaldırılması üçün heç bir tədbir görməmişdir. Məhkəmə iclasında Şəxs izahatında göstərmişdir ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə saat 01 radələrində sahiblik hüququ özünə məxsus olan Haval minik markalı, **-MV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil ilə Tovuz şəhəri, Dəmiryol vağzalı istiqamətindən üzü Tovuz rayonu, Abulbəyli kəndi istiqamətində 40 km/saat sürət ilə hərəkətdə olmuşdur. Həmin vaxt idarə etdiyi minik avtomobilində ondan başqa hər hansı bir şəxs olmamışdır. İdarə etdiyi Haval minik markalı, **-MV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil ilə "Komisarlıq" küçəsi olaraq bilinən küçənin sonunda yerləşən yolayrıcına daxil olmuş və yolayrıcına daxil olan anda anidən və gözləmədiyi halda yolayrıcına Tovuz şəhəri istiqamətindən üzü Qazax rayonuna doğru marka və modeli sonradan ona məlum olan Kia Sorento markalı, **-VC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı minik avtomobili daxil olmuşdur. Nəticədə yolayrıcına eyni anda daxil olduqları üçün o, idarə etdiyi avtomobilin ön sol tərəf hissəsi ilə Kia Sorento markalı, **-VC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı minik avtomobilin arxa hissəsindən vurmuşdur. Baş vermiş yol nəqliyyat hadisəsi nəticəsində idarə etdiyi Haval minik markalı, **-MV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilin sol ön tərəf hissəsi ilə Kia Sorento markalı, **-VC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı minik avtomobilin arxa hissəsi arasında toqquşma baş vermiş və hadisədən sonra Kia Sorento markalı, **-VC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı minik avtomobil yaxınlıqda yerləşən qaz borusuna dəymişdir. Hadisədən sonra o, öz təşəbbüsü ilə avtomobilindən düşmüş və Kia Sorento markalı, **-VC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı minik avtomobilə yaxınlaşmışdır. Bundan sonra həmin avtomobilin sürücüsü də avtomobildən düşərək ona yaxınlaşmışdır. Daha sonra hadisə yerinə polis əməkdaşları gəlmişlər. Hadisə nəticəsində o, hər hansı bədən xəsarəti almamışdır. Əməlindən peşmandır. Məhkəmə inzibati xəta haqqında işin materiallarını tədqiq edərək hesab edir ki, toplanmış sübutlarla Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 327.8-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi özünün etirafı və iş materialları ilə tam sübuta yetirilir. İş materiallarında olan: Cinayət işinin başlanmasının rədd olunması barədə xx.xx.2025-ci il tarixli qərardan görünür ki, Şəxs barəsində cinayət işinin başlanması rədd edilmiş, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1 və 327.8-ci maddələri ilə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün qərarın surətinin Tovuz RPŞ-nin X8 bölməsinə göndərilməsi qərara alınmışdır. Məhkəmə-tibbi ekspertizasının xx.xx.2025-ci il tarixli rəyindən görünür ki, 1999-cu il təvəllüdlü X2 bədən səthində aşağıdakı xəsarətlər vardır: burun nahiyyəsinin burun qanaxması ilə müşayiət edilət qançır-şişkinliyi və sol diz oyağının qançırı küt küt əşyanın (əşyaların) təsirindən onun tibbi yardım üçün Tovuz RMX-na müraciət etdiyi və qərarın təsviri hissəsində göstərilən xx.xx.2025-ci il tarixdə əmələ gələ bilməsi istisna edilmir və dərəcəsinə görə sağlamlığın qısa müddətə pozulmasına səbəb olan sağlamlığa yüngül zərər vurmaya aiddir. Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin prinsiplərindən bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 4-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, bu Məcəllə insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır. İnzibati xəta anlayışından bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 12-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, Bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulan əməllərə görə inzibati məsuliyyət o halda yaranır ki, bu əməllər cinayət məsuliyyətinə səbəb olmasın. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 327.8-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, bu Məcəllənin 327.1 - 327.6, 328 və 330-cu maddələrində nəzərdə tutulmuş xətalar nəticəsində zərər çəkmiş şəxsin sağlamlığına yüngül bədən xəsarətinin yetirilməsinə görə üç yüz manat məbləğində cərimə edilir və ya nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ аltı аydаn bir ilədək müddətə məhdudlaşdırılır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 21-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Həmin Məcəllənin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə baxışı zamanı Şəxs əməlində məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə, törədilmiş inzibati xətanın xarakterini, habelə inzibati xətanı törətmiş şəxsin şəxsiyyətini, məsuliyyəti yüngülləşdirən hal kimi inzibati xəta törətmiş şəxsin səmimi peşmançılığını, məsuliyyəti ağırlaşdıran halların müəyyən edilməməsini nəzərə alaraq hesab edir ki, şəxsin törətdiyi inzibati xətanın sanksiyasında nəzərdə tutulmuş inzibati cərimə növündə tənbeh tətbiq edilməklə inzibati tənbehin məqsədinə nail oluna bilər. Məhkəmə şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 53, 114, 115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.8-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinib 300 (üç yüz) manat məbləğində cərimə edilsin. Qərardan surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim Süleyman Hacıyev