Tovuz Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(062)-735/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Tovuz rayon İş № 3(062)-735/2025 06.10.2025 TOVUZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hünmətov Zaur Adil oğlunun sədrliyi Məhkəmə iclasının katibi Məsimov Fərid Eldar oğlunun katibliyi, Tovuz rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmuru X3, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızının və tələbkar X2 iştirakları ilə xx.xx.1986-cı ildə Tovuz rayonu Bozalqanlı kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, evli, orta təhsilli, işsiz, əlilliyi olmayan, Tovuz rayonu Dondar Quşçu kəndində qeydiyyatda olan və Gəncə şəhərində yaşayan Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızının barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Tovuz rayon İcra və Probasiya şöbəsi tərəfindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında protokola məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: Tovuz rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmuru X10 tərəfindən Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızının barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi barədə xx.xx.2025-ci il tarixli protokol tərtib edilərək Tovuz Rayon Məhkəməsinə təqdim edilmişdir. Protokolda qeyd olunmuşdur ki, Məmmədova (İbrahimova) X7 Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(062)-555/2020 saylı icra sənədi üzrə yaranmış 2180 manat və Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2(062)-2624/2023 saylı icra sənədi üzrə yaranmış 2492 manat məbləğdə borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Bununla da Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızı tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Məhkəmə iclasında Tovuz rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmuru X6 bildirdi ki, Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(062)-555/2020 saylı icra sənədinə əsasən, 27 yanvar 2020-ci il tarixdən başlayaraq, X1 hər ay bir uşaq üçün 100 manat, cəmi 200 manat sabit pul məbləğində aliment alınıb tərəflərin birgə yaşayış və nikahlarından xx.xx.2006-cı ildə anadan olmuş Sona və Sevil adlı uşaqlarının yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün X4 verilməsi qət edilmişdir. Həmçinin Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2(062)-2624/2023 saylı icra sənədinə əsasən Şəxs 2447 manat məbləğdə borc pul və ödənilmiş 45 manat dövlət rüsumu alınıb X4 verilməsi qət edilmişdir. İcra sənədləri üzrə qanuna müvafiq olaraq icraata başlanılmış və zəruri icra tədbirləri həyata keçirilmişdir. Lakin borclu Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızı hazırki vaxta kimi ödənişlərini tamamilə etməmiş və nəticədə onun aliment üzrə 2180 manat və pul tələbi üzrə 2492 manat borcu yaranmışdır. Odur ki, Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızı Azərbaycan Respublikası İXM-nin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmədən qanuna müvafiq qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızı bildirdi ki, heç bir yerdə işləmir. Maddi vəziyyəti çox aşağıdır və səhhətində ciddi problemləri vardır. Bu səbəbdən işləyə bilmir. Ondan qətnamə əsasında tutulmalı olan pul məbləğini birdəfəyə ödəməyə imkanı çatmır. Lakin bununla yanaşı pul məbləğini ödəməkdən boyun qaçırmır. Bugünki günə borcundan 100 manat ödəniş edəcəyini və geri qalan borcunu isə qısa bir müddətində tamamilə bağlayacağını bildirdi. Odur ki, qeyd edilənləri nəzərə alaraq, onun barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında icraata xitam verilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında zərərçəkmiş şəxs X5 bildirdi ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs qətnamənin icrasından boyun qaçırmışdır. Belə ki, o, borcludan dəfələrlə borcunu tələb etsə də sonuncu maddi imkanının aşağı olduğunu və icra sənədi üzrə borcunu ödəyə bilməyəcəyini bildirmişdir. Odur ki, məhkəmədən iş üzrə qanuni qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə inzibati xəta haqqında işin materiallarını və icra işini tədqiq edərək, inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş icra məmurunu, barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxsi və tələbkarı dinləyərək hesab edir ki, toplanmış sübutlarla Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızının inzibati xətanı törətməkdə təqsiri sübuta yetir və onun törətdiyi əməl Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə düzgün tövsif olunmuşdur. Buna görə də adı çəkilən şəxs, həmin maddədə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq olunmuş: Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(062)-555/2020 saylı icra sənədinə əsasən, 27 yanvar 2020-ci il tarixdən başlayaraq, X1 hər ay bir uşaq üçün 100 manat, cəmi 200 manat sabit pul məbləğində aliment alınıb tərəflərin birgə yaşayış və nikahlarından xx.xx.2006-cı ildə anadan olmuş Sona və Sevil adlı uşaqlarının yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün X4 verilməsi qət edilmişdir. “İcraata başlama haqqında” xx.xx.2020-ci il tarixli qərardan görünür ki, Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(062)-555/2020 saylı icra sənədi üzrə icraata başlanılmışdır. Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2(062)-2624/2023 saylı icra sənədinə əsasən Şəxs 2447 manat məbləğdə borc pul və ödənilmiş 45 manat dövlət rüsumu alınıb X4 verilməsi qət edilmişdir. “İcraata başlama haqqında” xx.xx.2024-cü il tarixli qərardan görünür ki, Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2(062)-2624/2023 saylı icra sənədi üzrə icraata başlanılmışdır. “Bir neçə icra sənədi üzrə icraatın birləşdirilməsi və icraata başlamaq haqqında” xx.xx.2024-cü il tarixli qərardan görünür ki, Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(062)-555/2020 saylı və Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2(062)-2624/2023 saylı icra sənədləri bir icraatda birləşdirilmiş və iş üzrə icraata başlanılmışdır. Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin prinsiplərindən bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 4-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, bu Məcəllə insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır. İnzibati xəta anlayışından bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 12-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, Bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulan əməllərə görə inzibati məsuliyyət o halda yaranır ki, bu əməllər cinayət məsuliyyətinə səbəb olmasın. İş materialları ilə müəyyən edilir ki, Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(062)-555/2020 saylı icra sənədinə əsasən, 27 yanvar 2020-ci il tarixdən başlayaraq, X1 hər ay bir uşaq üçün 100 manat, cəmi 200 manat sabit pul məbləğində aliment alınıb tərəflərin birgə yaşayış və nikahlarından xx.xx.2006-cı ildə anadan olmuş Sona və Sevil adlı uşaqlarının yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün X4 verilməsi qət edilmişdir. Həmçinin Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2(062)- 2624/2023 saylı icra sənədinə əsasən Şəxs 2447 manat məbləğdə borc pul və ödənilmiş 45 manat dövlət rüsumu alınıb X4 verilməsi qət edilmişdir. İcra sənədləri üzrə qanuna müvafiq olaraq icraata başlanılmış və zəruri icra tədbirləri həyata keçirilmişdir. Lakin borclu Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızı hazırki vaxta kimi ödənişlərini tamamilə etməmiş və nəticədə onun aliment üzrə 2180 manat və pul tələbi üzrə 2492 manat borcu yaranmışdır. Bu isə o deməkdir ki, borclu ödəməli olduğu borca ümumiyyətlə ödəniş etməməklə qətnamənin icrasından üzrsüz olaraq yayınır. Göründüyü kimi sözügedən icra sənədinin tələbləri borclu tərəfindən yerinə yetirilmədiyindən icra məmuru tərəfindən “İcra haqqında” Qanunun 82.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. Belə ki, həmin Qanunun 82.1-ci maddəsinə əsasən, borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədi icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə üzrsüz səbəbdən icra olunmadıqda, icra məmuru borclunun Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada inzibati məsuliyyətə cəlb olunması üçün inzibati xəta haqqında protokol tərtib edir və onu işin digər materialları ilə birlikdə müvafiq məhkəməyə göndərir. İnzibati məsuliyyətə cəlb etmə haqqında qərar qəbul edildikdən sonra icra məmuru tərəfindən borcluya icra üçün yeni müddət təyin edilir. “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 12.1-ci maddəsinə əsasən, icra məmuru icra sənədini aldığı gündən iki ay müddətində icra hərəkətlərini həyata keçirməli və icra sənədində göstərilən tələblərin icra olunmasını təmin etməlidir. Müstəsna hallarda icra sənədində göstərilən tələblərin icra olunması icra qurumunun rəhbərinin təqdimatı əsasında icra xidmətinin rəhbəri (baş icra məmuru) tərəfindən 1 ay müddətinədək uzadıla bilər. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə və ya digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsinə görə- fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər min iki yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Məhkəmə hesab edir ki, Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızının əməlində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin tərkibi vardır. Ona görə məhkəmə hesab edir ki, həmin maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş inzibati tənbeh növlərindən olan inzibati cərimənin təyin edilməsi inzibati xəta törətmiş şəxsin şəxsiyyətinə və işin digər hallarına uyğun olar. Həmin tənbeh növü Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızının qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, həm onun özü, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törətməsinin qarşısını almaq kimi həmin İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 21-ci maddəsində göstərilən inzibati tənbehin məqsədlərinə nail olmağa xidmət edir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmədə Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızının məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən olunmadı. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 21-ci maddəsinə əsasən, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Beləliklə, qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, borclu Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızının hərəkətlərində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin tərkibi vardır və o, həmin maddədə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Borclu Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızının törətdiyi inzibati xətanın xarakterini, onun şəxsiyyətini və işin sair hallarını nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, cərimə növündə inzibati tənbeh tədbirinin tətbiqi inzibati tənbehin Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 21-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş məqsədləri baxımından zəruri hesab olunmalı, onun barəsində inzibati cərimə tənbeh növü seçilməlidir. Məhkəmə şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 53, 114, 115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, Q ə r a r a a l d ı: Məmmədova (İbrahimova) Turac Aydın qızı Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinib 500 (beş yüz) manat məbləğində cərimə edilsin. Qərardan surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim Zaur Hünmətov