Ucar Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(063)-244/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Ucar rayonu İş № 3(063)-244/2023 23.10.2023 UCAR RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Ucar Rayon Məhkəməsinin hakimi Bədəlov Xəyal Natiq oğlu, Ələkbərov Şəhriyar Firuddin oğlunun katibliyi, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs, inzibati xəta haqqında iş üzrə protokol tərtib etmiş vəzifəli şəxs, Ucar RPŞ-nin İTBnin polis sahə rəisi X1 iştirakları ilə xx xxxx 1989-cu il tarixdə Ucar şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, ortatəhsilli, “X8” MMC-də fəhlə işləyən, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla, Ucar şəhəri, Pambıq zavod yaşayış binasında yaşayan Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra İXM-nin) 510cu və 535.1-ci maddələri ilə inzibati xəta törətməsinə dair Ucar rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala baxaraq, müəyyənetdim: Şəxs 23 oktyabr 2023-cü il tarixdə, saat 12:00 radələrində Ucar şəhəri, Oğuz küçəsində ünvansız nalayiq ifadələr işlətməklə, səs-küy salaraq ictimai qaydanı pozmuş, həmçinin həmin məqamda xidməti vəzifəsini yerinə yetirən, onu nizam-intizama dəvət edən Ucar RPŞ-nin əməkdaşlarının qanuni tələblərinə məhəl qoymamış, daha sonra, sonuncunu Ucar RPŞ-yə dəvət edən polis əməkdaşlarının qanuni tələbinə də etinasızlıq və hörmətsizlik nümayiş etdirərək dəvətdən imtina etməklə nalayiq ifadələr işlətməyə davam etmiş, polis əməkdaşlarının səyi nəticəsində RPŞ-yə gətirilən Şəxs şöbənin həyətində ucadan nalayiq ifadələr işlədərək təkrarən tabesizlik göstərmişdir. Bu barədə Ucar rayon Polis Şöbəsinin polis sahə rəisi X3 tərəfindən 23 oktyabr 2023-cü il tarixli, MN seriyalı ******* və ******* saylı inzibati xəta haqqında protokollar tərtib edilərək, baxılması üçün Ucar Rayon Məhkəməsinə təqdim olunmuşdur. Məhkəmə iclasında iştirak edən Ucar RPŞ-nin polis sahə rəisi X3 tərtib etdiyi protokolların məzmununa uyğun, eyni məzmunlu izahat verərək bildirdi ki, Ucar RPŞ-nin PPXB-nin komandiri Alı Həsənzadə tərəfindən tərtib edilmiş raporta əsasən Şəxs 23 oktyabr 2023-cü il tarixdə, saat 12:00 radələrində Ucar şəhəri, Oğuz küçəsində ünvansız nalayiq ifadələr işlətməklə, səs-küy salaraq ictimai qaydanı pozmuş, həmçinin həmin məqamda xidməti vəzifəsini yerinə yetirən, onu nizam-intizama dəvət edən Ucar RPŞ-nin əməkdaşlarının qanuni tələblərinə məhəl qoymamış, daha sonra, sonuncunu Ucar RPŞ-yə dəvət edən polis əməkdaşlarının qanuni tələbinə də etinasızlıq və hörmətsizlik nümayiş etdirərək dəvətdən imtina etməklə nalayiq ifadələr işlətməyə davam etmiş, polis əməkdaşlarının səyi nəticəsində RPŞ-yə gətirilən Şəxs şöbənin həyətində ucadan nalayiq ifadələr işlədərək təkrarən tabesizlik göstərmişdir. Bu səbəbdən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs əməlində İXM-nin 510-cu və 535.1-ci maddələrinin tərkibi olduğundan protokollar tərtib edilərək, baxılması üçün aidiyyəti üzrə Ucar Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü qismən, yəni, İXM-nin 510-cu maddəsi ilə təqsirsiz, 535.1-ci maddələri ilə isə təqsirli bilərək izahatında göstərdi ki, o, 23 oktyabr 2023-cü tarixdə, saat 12:00 radələrində Ucar şəhəri, Oğuz küçəsində olarkən, iki nəfər polis əməkdaşları ona yaxınlaşaraq şöbəyə getməli olduğunu bildirdikdə bunun səbəbini soruşmuş, lakin polis əməkdaşları ona heç bir səbəb demədən sonuncunu məcburi qaydada Ucar RPŞ-yə gətirmişlər. Baş verənlərdən qəzəblənərək Ucar RPŞ-də olarkən ucadan nalayiq ifadələr işlətmişdir. Özünü qismət təqsirli saydığı hissədə törətdiyi əməldən peşmandır, atası ilə birgə yaşasa da, qardaşının azyaşlı uşaqlarına o da qulluq edir. Qeyd etdiklərinin nəzərə alınaraq barəsində yüngül inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında şahid, Ucar RPŞ-nin PPXB-nin komandiri X4 izahatında göstərdi ki, 23 oktyabr 2023-cü il tarixdə, saat 12:00 radələrində Ucar şəhəri, Oğuz küçəsində xidmət yoldaşı Turxan Heydarovla xidmətdə olarkən bir nəfər şəxsin ünvansız nalayiq ifadələr işlətməklə, səs-küy salaraq ictimai qaydanı pozduğunu görmüşlər. Daha sonra, həmin şəxsə yaxınlaşaraq özlərini təqdim edib sonuncunu nizam-intizama dəvət etmişlər. Şəxsiyyəti sonradan məlum olan Şəxs bu tələblərə məhəl qoymadığından sonuncunu Ucar RPŞ-yə gətirmişlər. RPŞ-də olarkən Orxanı yenidən nizama dəvət etsələrdə, sonuncu aqressivlik nümayiş etdirərək (ucadan nalayiq ifadələr işlətməklə) RPŞ-nin normal iş ahəngini pozmuşdur. Məhkəmə iclasında şahid, Ucar RPŞ-nin PPXB-nin polis nəfəri X2 izahatında göstərdi ki, 23 oktyabr 2023-cü il tarixdə, saat 12:00 radələrində Ucar şəhəri, Oğuz küçəsində xidmət yoldaşı Alı Həsənzadə ilə xidmətdə olarkən bir nəfər şəxsin ünvansız nalayiq ifadələr işlətməklə, səs-küy salaraq ictimai qaydanı pozduğunu görmüşlər. Daha sonra, həmin şəxsə yaxınlaşaraq özlərini təqdim edib sonuncunu nizam-intizama dəvət etmişlər. Şəxsiyyəti sonradan məlum olan Şəxs bu tələblərə məhəl qoymadığından sonuncunu Ucar RPŞ-yə gətirmişlər. RPŞ-də olarkən Orxanı yenidən nizama dəvət etsələrdə, sonuncu aqressivlik nümayiş etdirərək (ucadan nalayiq ifadələr işlətməklə) RPŞ-nin normal iş ahəngini pozmuşdur. İşdə olan sənədlərdən, o cümlədən tərtib edilmiş raportdan görünür ki, Şəxs 23 oktyabr 2023-cü il tarixdə, saat 12:00 radələrində Ucar şəhəri, Oğuz küçəsində ünvansız nalayiq ifadələr işlətməklə, səs-küy salaraq ictimai qaydanı pozmuş, həmçinin həmin məqamda xidməti vəzifəsini yerinə yetirən, onu nizam-intizama dəvət edən Ucar RPŞ-nin əməkdaşlarının qanuni tələblərinə məhəl qoymamış, daha sonra, sonuncunu Ucar RPŞ-yə dəvət edən polis əməkdaşlarının qanuni tələbinə də etinasızlıq və hörmətsizlik nümayiş etdirərək dəvətdən imtina etməklə nalayiq ifadələr işlətməyə davam etmiş, polis əməkdaşlarının səyi nəticəsində RPŞ-yə gətirilən Şəxs şöbənin həyətində ucadan nalayiq ifadələr işlədərək təkrarən tabesizlik göstərmişdir. İşdə olan 23 oktyabr 2023-cü il tarixli, AZA 020681 saylı inzibati qaydada tutulma haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs 23 oktyabr 2023-cü il tarixdə saat 12:38-də inzibati qaydada tutulmuşdur. İşdə olan 23 oktyabr 2023-cü il tarixli, AZA 008735 saylı şəxsi axtarış və fiziki şəxsdə olan əşyaları yoxlama haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs üzərinə keçirilən şəxsi axtarış zamanı hər hansı qanunla qadağan edilməyən əşya və ya predmet aşkar edilməmişdir. İşdə olan 13 aprel 2023-cü il tarixli, MN ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 510cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək barəsində 50 (əlli) manat inzibati cərimə tətbiq edilmişdir. İşdə olan 07 sentyabr 2023-cü il tarixli, MN ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək barəsində 50 (əlli) manat inzibati cərimə tətbiq edilmişdir. İşdə olan 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, MN ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək barəsində 50 (əlli) manat inzibati cərimə tətbiq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 43.1-ci maddəsinə əsasən rayon (şəhər) məhkəmələri bu Məcəllənin 157‒188, 190, 191.1, 195.1, 196, 197, 198.2, 198.3, 204, 205, 205-1.2, 206–208, 211.1, 221, 227, 229, 232-1, 251.3, 253-1.1, 262, 263, 264.0.2, 264.0.3, 264.0.5, 267, 272.1, 272.3, 275.4, 275.5, 284.2, 286, 290.3, 295.6, 295.7, 296.2, 325.1, 326, 327.8, 332.4‒332.7, 333, 333-1, 334, 334-1, 335.5, 335.6, 337.5, 337.6, 338.7, 338.10, 339.2‒339.5, 340.2, 341, 342.8, 342.9, 343.1 – 343.7, 343.9, 343- 1.1 – 343-1.9, 343-1.11, 349, 351, 351-1, 353.5, 361, 362-3, 363, 363-1, 363-2, 368‒379, 381.1‒381.7, 388‒388-2, 393-1.2, 394.0.5 (tikintisinə icazə tələb olunan açıq məkanda reklam qurğularının tikintisi zamanı tikinti norma və qaydalarının pozulmasına münasibətdə), 394.0.6 (tikintisinə icazə tələb olunan açıq məkanda reklam qurğularının istismara verilməsi qaydalarının pozulmasına münasibətdə), 394.0.7 (müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurumun göstərişlərinə və qərarlarına əməl etməməsinə münasibətdə), 394.0.8, 394-1, 395.1 (həmin əməlin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurumun sərəncamına verilmiş torpaq sahəsində bu qurumun sərəncamında olduğu müddətdə törədilməsi hallarına münasibətdə), 395.1-1, 395.1-2, 395.2 (həmin əməlin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurumun sərəncamına verilmiş torpaq sahəsində bu qurumun sərəncamında olduğu müddətdə törədilməsi hallarına münasibətdə), 398, 399, 401‒404, 406‒409, 410.3, 411-1.2, 412, 413, 428.7, 428.9, 428.10, 429.0.5, 431, 432.3, 438.2, 438.3, 440.3, 440-1, 441, 442, 443.1, 445-1, 448, 449, 451, 456, 459.1, 459.2, 459-1, 462 (siyasi partiyalara münasibətdə) 464‒466, 469.1 (auditorun peşə məsuliyyətinin icbari sığortasına münasibətdə), 477- 2.2, 479‒481, 482.1, 482-1, 496.2, 499.2, 502‒504, 506‒508, 510, 511, 513, 515‒517, 517-1, 517-2, 520, 523, 525‒535, 537.1, 538-1, 540.5, 544.1, 547, 549‒554, 558‒561, 562.1, 562.2, 562-1, 563.2, 567‒569, 571, 573, 574, 590‒592, 592-1, 594‒596, 598, 599‒602, 602-1 (müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən inzibati xətaların törədilməsinə münasibətdə), 602-2, 602-3, 603, 605, 606.1, 608 və 609-cu maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalar haqqında işlərə baxırlar. İnzibati xəta haqqında materialı araşdırıb, sübutlara məcmu halda, hüquqi qiymət verərək hesab edirəm ki, Şəxs İXM-nin 510-cu və 535.1-ci maddələrində nəzərə tutulmuş inzibati xətaları təqsirli olaraq törətməsi sübuta yetirilmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsinə əsasən xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlər inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməldir və belə pozuntuya görə əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Həmin Məcəllənin 535.1-ci maddəsinə əsasən polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edərkən, onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmama inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməldir və belə pozuntuya görə fiziki şəxslər iki yüz manat məbləğində cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət hesab edilmədikdə bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur Həmin Məcəllənin 34.3-cü maddəsinə əsasən şəxsin eyni vaxtda öz hərəkətləri (hərəkətsizliyi) ilə törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin şəxs daha ciddi xətaya görə müəyyən edilmiş sanksiya çərçivəsində tənbeh edilir. Bu halda törədilmiş xətalardan hər hansı birinə görə nəzərdə tutulmuş əlavə tənbehlərdən biri əsas tənbehə əlavə edilə bilər. Həmin Məcəllənin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinin tələbinə görə inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərərçəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Odur ki, Şəxs İXM-nin 510-cu və 535.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətaları törətməkdə təqsirli bilinib barəsində həmin maddələrdə nəzərdə tutulmuş inzibati tənbeh tətbiq edilməlidir. Hesab edirəm ki, Şəxs istinad olunan Azərbaycan Respublikası İXM-nin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta, ona istinad olunan həmin Məcəllənin 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətadan daha ciddi inzibati xəta olduğu üçün ona Azərbaycan Respublikası İXM-nin 34.3-cü maddəsinin tələbinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikası İXM-nin 535.1-ci maddəsi həddində inzibati tənbeh tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 21-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Hesab edirəm ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs təqsirini qismən (İXM-nin 510-cu maddəsi ilə təqsirli bilməməsi) etiraf etməsi halına tənqidi yanaşılmalı və bu hal sonuncunun məsuliyyətdən yayınma məqsədi güddüyü kimi qiymətləndirilməlidir. İXM-nin 535.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilməsi halı isə sonuncunun öz əməlini etiraf edərək səmimi peşmançılıq hissi keçirməsi məsuliyyətini yüngülləşdirən hal kimi nəzərə alınmalıdır. İş materiallarında olan sənədlərdən görünür ki, Şəxs İXM-nin 510-cu maddəsi ilə təqsirli bilinərək il ərzində 3 (üç) dəfə inzibati məsuliyyətə cəlb edilmişdir ki, bu hal da şəxsin məsuliyyətini ağırlaşdıran hal kimi nəzərə alınır. Belə ki, İXM-nin 33.1.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xətaya görə inzibati tənbeh almış şəxsin eyni xətanı inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qüvvəyə mindiyi gündən bir il ərzində təkrar törətməsi məsuliyyəti ağırlaşdıran hal kimi nəzərə alınır. Məsuliyyəti ağırlaşdıran və yüngülləşirən halların olmasını, inzibati xətaların xarakterini, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini, eyni inzibati xətanı il ərzində üç dəfə törətməsi halını, onu nizam-intizama dəvət edən Ucar RPŞ-nin əməkdaşlarının tələblərinə məhəl qoymayaraq, onlarla birlikdə RPŞ-yə getməklə bağlı qanuni tələblərinə əməl etməməsini, ucadan nalayiq ifadələr işlətməsini, bu cür davranışları ilə cəmiyyətə və ətrafda yaşayan digər insanlara mənfi nümunə olmasını, həmçinin əmlak vəziyyətini nəzərə alaraq, ona İXM-nin 510-cu və 535.1-ci maddələrinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş daha ciddi həbs növündə inzibati tənbehin yuxarı həddi həcmində cəza təyin edilməsini qanuni, legitim, əsaslı və ədalətli hesab edirəm. Eyni zamanda qeyd edirəm ki, Şəxs 23 oktyabr 2023-cü il tarixdə, saat 12:38 radələrindən faktiki olaraq saxlanılması və bundan sonra buraxılmaması onun barəsində inzibati qaydada həbs növündə tənbeh tətbiq edilərkən nəzərə alınmalı və bu həmin müddətə daxil edilməlidir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 30.3-cü maddəsinə əsasən inzibati qaydada tutma müddəti inzibati həbs müddətinə daxildir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və İXM-nin 31.4, 34.2, 40, 43, 48-51, 110, 114-117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, qəraraaldım: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu və 535.1-ci maddələri ilə inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsi ilə ona inzibati tənbeh olaraq 08 (səkkiz) gün müddətində həbs təyin olunsun. İnzibati həbs haqqında qərar dərhal icra olunsun. İnzibati qaydada həbs etmənin əvvəli tutulduğu vaxtdan, yəni 23 oktyabr 2023-cü il tarixdən, saat 12:38-dən hesablansın. Qərarın icrası Ucar rayon Polis Şöbəsinə tapşırılsın. Şəxs qərarın icrası ilə bağlı olaraq, saxlanılması üçün Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Ucar rayon Polis Şöbəsinin müvəqqəti saxlama yerinə göndərilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində qərarı qəbul etmiş hakim vasitəsi ilə və ya birbaşa Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim : Xəyal Bədəlov