Ucar Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(063)-37/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Ucar rayonu İş № 3(063)-37/2024 16.02.2024 UCAR RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Ucar Rayon Məhkəməsinin hakimi Bədəlov Xəyal Natiq oğlu, Ələkbərov Şəhriyar Firuddin oğlunun katibliyi, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs, inzibati xəta haqqında iş üzrə protokol tərtib etmiş vəzifəli şəxs, Ucar RPŞ-nin İTBnin polis sahə rəisi X1 iştirakları ilə, 26 noyabr 1988-ci il tarixdə Ucar rayonunun Bərgüşad kəndində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, orta texniki təhsilli, deməsinə görə “online.xeber.com” saytında müxbir kimi çalıan, fərdi əmək fəliyyəti ilə məşğul olan, Ucar rayonunun Bərgüşad kəndində qeydiyyatda olmaqla, Ucar şəhəri, Mərkəzi Xəstəxananın yataqxana binasında yaşayan Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra İXM-nin) 510cu və 535.1-ci maddələri ilə inzibati xəta törətməsinə dair Ucar rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala baxaraq, m ü ə y y ə n e t d im : Şəxs 16 fevral 2024-cü il tarixdə, saat 11:30 radələrində Ucar şəhəri, H.Əliyev prospektində Ucar şəhər sakini X3 müraciəti ilə əlaqədar araşdırılan materialın icrası zərurəti ilə əlaqədar oraya getmiş ictimai qaydanı mühafizə edən polis əməkdaşlarının qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmayaraq, onların izahatının alınması üçün şöbəyə getməklə bağlı təklifindən imtina edərək yayınmış, daha sonra, şöbəyə aparılsa da, orada da ictimai qaydanı pozub, ucadan nalayiq ifadələr işlətmişdir. Bu barədə Ucar rayon Polis Şöbəsinin polis sahə rəisi X4 tərəfindən 16 fevral 2024cü il tarixli, MN seriyalı ******* və ******* saylı inzibati xəta haqqında protokollar tərtib edilərək, baxılması üçün Ucar Rayon Məhkəməsinə təqdim olunmuşdur. Məhkəmə iclasında iştirak edən Ucar RPŞ-nin polis sahə rəisi X4 tərtib etdiyi protokolların məzmununa uyğun, eyni məzmunlu izahat verərək bildirdi ki, Ucar RPŞ-nin TB-nin baş təhqiqatçısı Nahid İbrahimov tərəfindən tərtib edilmiş raport əsasında Şəxs Ucar RPŞ-yə dəvət edilməsi zərurəti yaranmışdır. Bu məqsədlə 16 fevral 2024-cü il tarixdə saat 11:30 radələrində o, digər 3 nəfər polis əməkdaşları (Turxan Heydərov, Aqil Aslanov və Əmrah Həsənov) ilə birlikdə Şəxs yaşadığı ünvana gedərək sonuncunu yaranmış zərurətlə əlaqədar şöbəyə dəvət etmişlər, Namiq ilk öncə buna etiraz etməmiş, polisin xidməti avtomobilinə əyləşərkən isə avtomobildə ünvansız nalayiq ifadələr işlətmiş, eləcə də RPŞ-nin qarşısında patrul avtomobilindən düşərkən yenidən “əl çəkin adam neçə dəfə bura gələr” deyərək uca səslə nalayiq ifadələr işlətmişdir. Daha sonra, o və digər polis əməkdaşları bu halın qarşısını almaq məqsədilə Namiqi nizam intizama dəvət etsələr də, sonuncu buna məhəl qoymamış, hətta oradan uzaqlaşaraq getməyə cəhd edərkən əməkdaşlar tərəfindən şöbəyə gətirilmişdir. Bununla da, Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 510-cu və 535.1-ci maddələri ilə protokollar tərtib edilmişdir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü İXM-nin 510-cu və 535.1-ci maddələri ilə təqsirli bilməyərək izahatında göstərdi ki, onun Şahlar Ələkbərovla aralarında olan ədavətindən dolayı sonuncu onunla bağlı polisə şikayət etmişdir. 14 fevral 2024-cü il tarixdə o, Ucar RPŞ-nin polis sahə rəisi X4 tərəfindən şöbəyə dəvət olunmuş, lakin təhqiqatçı RPŞ-də olmadığından izahatının alınması qeyri mümkün olmuşdur. 16 fevral 2024-cü il tarixdə saat təxminən 10:30 radələrində yaşadığı Ucar şəhəri, Mərkəzi Xəstəxananın yataqxana binasındakı evdə olarkən dörd nəfər polis əməkdaşları ona yaxınlaşaraq onu Şahlar Ələkbərovun şikayət ərizəsi ilə bağlı Ucar RPŞ-yə dəvət etmişlər. O, dəvətə heç bir etiraz etməyərək onlarla polis əməkdaşlarının xidməti avtomobilinə əyləşərək şöbəyə gəlmişdir. Şöbənin qarşısında Turxan adlı polis əməkdaşı ona əl ataraq “gedək şöbəyə izahatını ver” deyərək bildirdikdə o, “gedirəm də, mən qatı cinayətkaram ki, məni qolumdan tutub aparırsız” deyərək bildirmişdir. Lakin o, nə evdən çıxarkən, nə avtomobildə, nə də şöbənin qarşısında (ümumiyyətlə heç yerdə) nalayiq ifadələr işlətməmiş, eyni zamanda, polisin tələbinə hörmətlə yanaşmışdır. Odur ki, özünü təqsirli bilmir və buna görə də tərtib edilmiş protokolları qanunsuz və qərəzli hesab etməklə barəsində olan inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında şahid, Ucar PPX-nin polis nəfəri X5 izahatında göstərdi ki, Ucar RPŞ-nin TB-nin baş təhqiqatçısı Nahid İbrahimov tərəfindən tərtib edilmiş raport əsasında Şəxs Ucar RPŞ-yə dəvət edilməsi zərurəti yarandığından 16 fevral 2024-cü il tarixdə saat 11:30 radələrində o, digər 3 nəfər polis əməkdaşları (Feyruz Abdullayev, Aqil Aslanov və Əmrah Həsənov) ilə birlikdə Şəxs yaşadığı ünvana gedərək sonuncunu yaranmış zərurətlə əlaqədar şöbəyə dəvət etmişlər, Namiq ilk öncə buna etiraz etməmiş, polisin xidməti avtomobilinə əyləşərkən isə avtomobildə ünvansız nalayiq ifadələr işlətmiş, eləcə də RPŞnin qarşısında patrul avtomobilindən düşərkən yenidən “əl çəkin adam neçə dəfə bura gələr” deyərək uca səslə nalayiq ifadələr işlətmişdir. Daha sonra, o və digər polis əməkdaşları bu halın qarşısını almaq məqsədilə Namiqi nizam intizama dəvət etsələr də, sonuncu buna məhəl qoymamış, hətta oradan uzaqlaşaraq getməyə cəhd edərkən əməkdaşlar tərəfindən şöbəyə gətirilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən digər şahidlər Ucar PPX-nin polis nəfərləri X9 və X8 şahid X2 izahatına uyğun, oxşar məzmunlu izahatlar verərək göstərilən xüsusatları bir daha təsdiq etdilər. İşdə olan sənədlərdən, o cümlədən raportlardan görünür ki, Şəxs 16 fevral 2024-cü il tarixdə, saat 11:30 radələrində Ucar şəhəri, H.Əliyev prospektində Ucar şəhər sakini X3 müraciəti ilə əlaqədar araşdırılan materialın icrası zərurəti ilə əlaqədar oraya getmiş ictimai qaydanı mühafizə edən polis əməkdaşlarının qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmayaraq, onların izahatının alınması üçün şöbəyə getməklə bağlı təklifindən imtina edərək yayınmış, daha sonra, şöbəyə aparılsa da, orada da ictimai qaydanı pozub, ucadan nalayiq ifadələr işlətmişdir. İşdə olan inzibati qaydada tutma haqqında 16 fevral 2024-cü il tarixli, AZA 021595 saylı protokoldan görünür ki, Şəxs 16 fevral 2024-cü il tarixdə saat 11:30-da inzibati qaydada tutulmuşdur. İşdə olan şəxsi axtarış və fiziki şəxslərdə olan əşyaları yoxlama haqqında 16 fevral 2024-cü il tarixli, AZA 009148 saylı protokoldan görünür ki, Şəxs üzərindən qanunla qadağan edilmiş hər-hansı əşya və ya predmet aşkar edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 43.1-ci maddəsinə əsasən rayon (şəhər) məhkəmələri bu Məcəllənin 157‒188, 190, 191.1, 195.1, 196, 197, 198.2, 198.3, 204, 205, 205-1.2, 206–208, 211.1, 221, 227, 229, 232-1, 251.3, 253-1.1, 262, 263, 264.0.2, 264.0.3, 264.0.5, 267, 272.1, 272.3, 275.4, 275.5, 284.2, 286, 290.3, 295.6, 295.7, 296.2, 325.1, 326, 327.8, 332.4‒332.7, 333, 333-1, 334, 334-1, 335.5, 335.6, 337.5, 337.6, 338.7, 338.10, 339.2‒339.5, 340.2, 341, 342.8, 342.9, 343.1 – 343.7, 343.9, 343- 1.1 – 343-1.9, 343-1.11, 349, 351, 351-1, 353.5, 361, 362-3, 363, 363-1, 363-2, 368‒379, 381.1‒381.7, 388‒388-2, 393-1.2, 394.0.5 (tikintisinə icazə tələb olunan açıq məkanda reklam qurğularının tikintisi zamanı tikinti norma və qaydalarının pozulmasına münasibətdə), 394.0.6 (tikintisinə icazə tələb olunan açıq məkanda reklam qurğularının istismara verilməsi qaydalarının pozulmasına münasibətdə), 394.0.7 (müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurumun göstərişlərinə və qərarlarına əməl etməməsinə münasibətdə), 394.0.8, 394-1, 395.1 (həmin əməlin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurumun sərəncamına verilmiş torpaq sahəsində bu qurumun sərəncamında olduğu müddətdə törədilməsi hallarına münasibətdə), 395.1-1, 395.1-2, 395.2 (həmin əməlin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurumun sərəncamına verilmiş torpaq sahəsində bu qurumun sərəncamında olduğu müddətdə törədilməsi hallarına münasibətdə), 398, 399, 401‒404, 406‒409, 410.3, 411-1.2, 412, 413, 428.7, 428.9, 428.10, 429.0.5, 431, 432.3, 438.2, 438.3, 440.3, 440-1, 441, 442, 443.1, 445-1, 448, 449, 451, 456, 459.1, 459.2, 459-1, 462 (siyasi partiyalara münasibətdə) 464‒466, 469.1 (auditorun peşə məsuliyyətinin icbari sığortasına münasibətdə), 477- 2.2, 479‒481, 482.1, 482-1, 496.2, 499.2, 502‒504, 506‒508, 510, 511, 513, 515‒517, 517-1, 517-2, 520, 523, 525‒535, 537.1, 538-1, 540.5, 544.1, 547, 549‒554, 558‒561, 562.1, 562.2, 562-1, 563.2, 567‒569, 571, 573, 574, 590‒592, 592-1, 594‒596, 598, 599‒602, 602-1 (müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən inzibati xətaların törədilməsinə münasibətdə), 602-2, 602-3, 603, 605, 606.1, 608 və 609-cu maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalar haqqında işlərə baxırlar. İnzibati xəta haqqında materialı araşdırıb, sübutlara məcmu halda, hüquqi qiymət verərək hesab edirəm ki, Şəxs İXM-nin 510-cu və 535.1-ci maddələrində nəzərə tutulmuş inzibati xətaları təqsirli olaraq törətməsi sübuta yetirilmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsinə əsasən xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlər inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməldir və belə pozuntuya görə əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Həmin Məcəllənin 535.1-ci maddəsinə əsasən polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edərkən, onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmama inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməldir və belə pozuntuya görə fiziki şəxslər iki yüz manat məbləğində cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət hesab edilmədikdə bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur Həmin Məcəllənin 34.3-cü maddəsinə əsasən şəxsin eyni vaxtda öz hərəkətləri (hərəkətsizliyi) ilə törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin şəxs daha ciddi xətaya görə müəyyən edilmiş sanksiya çərçivəsində tənbeh edilir. Bu halda törədilmiş xətalardan hər hansı birinə görə nəzərdə tutulmuş əlavə tənbehlərdən biri əsas tənbehə əlavə edilə bilər. Həmin Məcəllənin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinin tələbinə görə inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərərçəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Odur ki, Şəxs İXM-nin 510-cu və 535.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətaları törətməkdə təqsirli bilinib barəsində həmin maddələrdə nəzərdə tutulmuş inzibati tənbeh tətbiq edilməlidir. Hesab edirəm ki, Şəxs istinad olunan Azərbaycan Respublikası İXM-nin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta, ona istinad olunan həmin Məcəllənin 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətadan daha ciddi inzibati xəta olduğu üçün ona Azərbaycan Respublikası İXM-nin 34.3-cü maddəsinin tələbinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikası İXM-nin 535.1-ci maddəsi həddində inzibati tənbeh tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 21-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs əməlini etiraf etməməsinə münsaibətdə qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, bu hal sonuncunun məsuliyyətdən yayınmaq cəhdi kimi qiymətləndirilir. Məhkəmə Şəxs yaşını və ailə vəziyyətini yüngülləşdirən hallar hesab edir. Eyni zamanda, işin faktiki hallarının hüquqi müstəvidə araşdırılması zamanı Şəxs əməlində ağırlaşdırıcı hallar müəyyən edilmədi. Məsuliyyəti yüngülləşirən halların olmasını, ağırlaşdıran halların olmamasını, inzibati xətaların xarakterini, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini, xidməti vəzifəsini yerinə yetirməklə, onu nizam-intizama dəvət edən Ucar RPŞ-nin əməkdaşlarının tələblərinə məhəl qoymayaraq, onlarla birlikdə RPŞ-yə getməklə bağlı qanuni tələblərinə əməl etməməsini, ucadan nalayiq ifadələr işlətməsini, bu cür davranışları ilə cəmiyyətə və ətrafda yaşayan digər insanlara mənfi nümunə olmasını, həmçinin əmlak vəziyyətini nəzərə alaraq, ona İXM-nin 510-cu və 535.1-ci maddələrinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş daha ciddi həbs növündə inzibati tənbehin yuxarı həddi həcmində cəza təyin edilməsini qanuni, legitim, əsaslı və ədalətli hesab edirəm. Eyni zamanda qeyd edirəm ki, Şəxs 16 fevral 2024-cü il tarixdə, saat 11:30 radələrindən faktiki olaraq saxlanılması və bundan sonra buraxılmaması onun barəsində inzibati qaydada həbs növündə tənbeh tətbiq edilərkən nəzərə alınmalı və bu həmin müddətə daxil edilməlidir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 30.3-cü maddəsinə əsasən inzibati qaydada tutma müddəti inzibati həbs müddətinə daxildir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və İXM-nin 31.4, 34.2, 40, 43, 48-51, 110, 114-117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, qəraraaldım: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu və 535.1-ci maddələri ilə inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsi ilə ona inzibati tənbeh olaraq 10 (on) gün müddətində həbs təyin olunsun. İnzibati həbs haqqında qərar dərhal icra olunsun. İnzibati qaydada həbs etmənin əvvəli tutulduğu vaxtdan, yəni 16 fevral 2024-cü il tarixdən, saat 11:30-dan hesablansın. Qərarın icrası Ucar rayon Polis Şöbəsinə tapşırılsın. Şəxs qərarın icrası ilə bağlı olaraq, saxlanılması üçün Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Ucar rayon Polis Şöbəsinin müvəqqəti saxlama yerinə göndərilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində qərarı qəbul etmiş hakim vasitəsi ilə və ya birbaşa Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim : Xəyal Bədəlov