Füzuli Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(064)-590/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Füzuli rayonu İş № 3(064)-590/2024 24.07.2024 FÜZULİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədli Səkinəxanım Naib qızının sədrliyi, Məmmədli İqbal Sifayəddin oğlunun katibliyi, Füzuli Rayon Polis Şöbəsinin polis baş leytenantı X4 və barəsində inizbati iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakı ilə, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.2 və 327.8-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Füzuli Rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏNETDİ Füzuli Rayon Polis Şöbəsinin polis baş leytenantı X9 tərəfindən Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.2 və 327.8-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli, İXP ******* saylı protokol tərtib edilərək Şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunmasına baxılması üçün məhkəməyə təqdim edilmişdir. Məhkəmə iclasında Füzuli Rayon Polis Şöbəsinin polis baş leytenantı X9 bildirmişdir ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə, saat 14 radələrində Şəxs idarə etdiyi “Kia Sorento” markalı, ** XK *** dövlət nömrə nişanlı avtomobil ilə Mincivan-Hacıqabul avtomobil yolunun Füzuli rayonu, Horadiz şəhəri ərazisindən keçən hissəsində hərəkətdə olarkən əks istiqamətli hərəkət yoluna çıxaraq qarşısında olan nəqliyyat vasitəsini ötmə manevri edib keçmək istəmiş, əks istiqamətdən gələn X7 idarə etdiyi “Fiat Doblo” markalı, ** RC *** dövlət nömrə nişanlı avtomobili görüb manevri başa çatdıra bilməyəcəyini ehtimal edib tormozlama apararaq öz hərəkət hissəsinə qayıtmaq istədikdə hərəkət hissədə avtomobil olması səbəbi ilə idarə etməni itirmiş, avtomobil arxa hissəsi ilə dövr edib əks istiqamətli olaraq yolun sol tərəfində olan boş sahəyə aşaraq sağ yan hissəsi üstündə dayanmış, həmin vaxt Mahir Zeynalov idarə etdiyi “Fiat Doblo” markalı, ** RC *** dövlət nömrə nişanlı avtomobil ilə hərəkətdə olarkən Şəxs idarə etdiyi “Kia Sorento” markalı, ** XK *** dövlət nömrə nişanlı avtomobilin üzərinə gəldiyini ehtimal edərək sağa dönmə manevri edib boş sahəyə daxil olub həmin avtomobilin arxa hissəsi ilə toqquşmuşdur. “Kia Sorento” markalı, ** XK *** dövlət nömrə nişanlı avtomobilin aşması nəticəsində sürücü Şəxs sağ baldır nahiyəsi əzilərək dərəcəsi təyin edilməyən bədən xəsarəti, sərnişinlər X2 baldır nahiyəsi əzilərək dərəcəsi təyin edilməyən bədən xəsarəti, X3 kürək sümüyü və sağ Vİİ qabırğanın qapalı sınığı olan az ağır bədən xəsarəti, X1 dirsək oynağının əzələ-bağ aparatının gərilməsi və çanaq nahiyəsinin yumşaq toxumalarının əzilməsi olan yüngül bədən xəsarəti almış, Mahir Zeynalov idarə etdiyi “Fiat Doblo” markalı, ** RC *** dövlət nömrə nişanlı avtomobil ilə “Kia Sorento” markalı, ** XK *** dövlət nömrə nişanlı avtomobilin arxa hissəsi ilə toqquşması nəticəsində döş qəfəsində yumşaq toxumaların əzilməsi olan dərəcəsi təyin edilməyən bədən xəsarəti, sərnişinlər X6 baldırında əzilmiş yara olan dərəcəsi təyin edilməyən bədən xəsarəti, X5 V-Vİ-Vİİ qabırğaların qapalı sınığı, ağciyərin əzilməsi və sağ baldır sümüklərinin qapalı sınığı olan az, ağır bədən xəsarətləri almışdır. Həmçinin hadisə nəticəsində “Kia Sorento” markalı, ** XK *** dövlət nömrə nişanlı avtomobilin arxa hissəsinə maddi ziyan dəymişdir. Məhkəmədən inzibati xəta törədən şəxs barəsində qanunamüvafiq tədbir görülməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında Şəxs özünü təqsirli bilərək qeyd etmişdir ki, “Kia Sorento” markalı, ** XK *** dövlət nömrə nişanlı avtomobil ona məxsusdur və həmin avtomobili idarə etmək üçün sürücülük vəsiqəsi vardır. xx.xx.2024-cü il tarixdə, səhər saatlarında idarə etdiyi avtomobil ilə qonşuları Səhər, Solmaz və Rahili Füzuli rayonu, Horadiz şəhərinə aparmış, həmin gün saat 13-14 radələrində Mincivan-Hacıqabul avtomobil yolunun Füzuli rayonu, Horadiz şəhəri ərazisindən keçən hissəsində hərəkətdə olarkən qarşısında olan yük avtomobilini keçmək üçün ötmə manevri edib əks istiqamətli hərəkət yoluna çıxmış, əks istiqamətdən “Fiat Doblo” markalı, ** RC *** dövlət nömrə nişanlı avtomobilin gəldiyini görüb tormozlama apararaq öz hərəkət hissəsinə geri qayıtmaq istədikdə yük avtomobili olduğu üçün qayıda bilməyib idarə etməni itirmiş, avtomobil arxası ilə dövr edib sol hissədəki boş sahəyə aşmış, sağ yan hissəsi üstə aşıb dayandıqdan sonra “Fiat Doblo” markalı, ** RC *** dövlət nömrə nişanlı avtomobil ön hissəsi ilə onun avtomobilinin arxa hissəsi ilə toqquşmuşdur. Məhkəmədən ona yüngül cəza verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə, iş materiallarını araşdırdıqdan sonra hesab edir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 327.8-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinməlidir. İş materiallarında olan: -Füzuli RPİ-nin DYPŞ-nin xx.xx.2024-cü il tarixli, İXP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs törətdiyi əməldə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.2 və 327.8-ci maddələrinin tərkib əlamətləri olduğundan onun barəsində həmin maddələr ilə protokol tərtib edilmişdir. -AE 816420 nömrəli, “BC” kateqoriyalı sürücülük vəsiqəsinin surətindən görünür ki, Şəxs verilmiş sürücülük vəsiqəsinin qüvvədə olma müddəti xx.xx.2028-ci il tarixədəkdir. - Füzuli RPŞ-nin TB-nin təhqiqatçısı, polis baş leytenantı Toğrul Əliyev tərəfindən cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli qərarla X18 oğlu və Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 263.1-ci maddəsi ilə cinayət işinin başlanması rədd edilmişdir. Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.2 və 327.8-ci maddələri ilə inzibati icraat başlanması və barəsində inzibati qaydada tədbir görülməsi üçün qəbul edilmiş qərarın surətinin Füzuli Rayon Polis Şöbəsinin DYPB-nə göndərilməsi qərara alınmışdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 80-ci maddəsinə əsasən “Konstitusiyanın və qanunların pozulması, o cümlədən Konstitusiyada və qanunlarda nəzərdə tutulan hüquqlardan sui-istifadə və ya vəzifələrin yerinə yetirilməməsi qanunla müəyyən edilən məsuliyyətə səbəb olur.” Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 2-ci maddəsinə əsasən “Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onların sağlamlığını, əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını, ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir.” “Polis haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3.2.2-ci maddəsinə əsasən “Cinayətlərin və digər xətaların qarşısının alınması üçün tədbirlər görmək polisin əsas vəzifələrindəndir.” Həmin Qanunun 3.2.16-cı maddəsinə əsasən “Yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün tədbirlər görmək polisin əsas vəzifələrindəndir.” “Yol hərəkəti haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 2-ci maddəsinə əsasən “Yol hərəkəti haqqında Qanun yollarda nəqliyyat vasitələrinin və piyadaların təhlükəsiz və rahat hərəkətini təşkil etmək məqsədi ilə kompleks tədbirlər həyata keçirilməsi, yol hərəkəti ilə bağlı insanların həyatının və sağlamlığının qorunması, ətraf mühitin, xüsusi, bələdiyyə və dövlət əmlakının mühafizəsi, yol-nəqliyyat hadisələrinin qarşısının alınması və onların ağırlıq dərəcəsinin aşağı salınması üçün tədbirlər görülməsinin hüquqi əsaslarını və bu sahədə dövlətin, habelə yol hərəkəti iştirakçılarının hüquqlarını və vəzifələrini müəyyən edir.” Həmin Qanunun 6.2.1-ci maddəsinə əsasən “Yol hərəkəti sahəsində fiziki şəxslərin yol hərəkətinin təşkili, onun təhlükəsizliyini təmin etmək, ətraf mühitin mühafizəsi ilə bağlı tələblərə və yol hərəkəti qaydalarına əməl etmək vəzifəsi vardır.” Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən “Yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur.” Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 12.1-ci maddəsinə əsasən “Bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur.” Hüquq normaları ictimai münasibətlərdən irəli gələn hüquq münasibətlərinin tənzimlənməsinin əsasını təşkil edir. Belə münasibətlərin reallaşdırılmasının özülü kimi qiymətləndirilən hüquq normaları özundə dövlətin iradəsini əks etdirir və hüquq subyektlərinin qarşılıqlı hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirir. Qeyd edilməlidir ki, fərdin hüquq normalarında nəzərdə tutulan tələb və göstərişlərə zidd davranışı ictimai zəruri və faydalı hesab edilməyən hərəkəti kimi hüquq pozuntusu olmaqla cəmiyyət və dövlət qarşısında muvafiq məsuliyyətin yaranması ilə nəticələnir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 80-ci maddəsinə görə Konstitusiyanın və qanunların pozulması, o cümlədən Konstitusiyada və qanunlarda nəzərdə tutulan hüquqlardan sui-istifadə və ya vəzifələrin yerinə yetirilməməsi qanunla müəyyən edilən məsuliyyətə səbəb olur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53.8-ci maddəsinin Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” xx.xx.2010-cu il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, “Hüquqi müəyyənliyə dair tələblər hüququn üstünlüyü, normativ-hüquqi aktların hüquqa və haqq-ədalətə əsaslanmasına dair konstitusiya prinsiplərindən irəli gəlir. Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi müəyyənlik prinsipinin mahiyyəti və əhəmiyyəti barədə formalaşdırdığı hüquqi mövqeyinə görə hüquqi müəyyənlik prinsipi hüququn aliliyinin əsas aspektlərindən biri kimi çıxış edir. Hər bir qanunun və ya onun hər hansı bir müddəasının hüquqi müəyyənlik prinsipinə cavab verməsi olduqca vacibdir. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu bir daha vurğulayır ki, qanunverici orqan tərəfindən hər hansı bir inzibati xətaya görə inzibati tənbeh növü müəyyən edilərkən Konstitusiyada öz əksini tapan qanunun aliliyinin tərkib hissəsi olan mütənasiblik və tarazlıq prinsipləri də nəzərə alınmalıdır.” Məhkəmə araşdırılması zamanı müəyyən edilmişdir ki, Şəxs xx.xx.2024-cü il tarixdə, saat 14 radələrində idarə etdiyi avtomobil ilə hərəkətdə olarkən əks istiqamətli hərəkət yoluna çıxaraq qarşısında olan nəqliyyat vasitəsini ötmə manevri edib keçmək istəmiş, əks istiqamətdən gələn avtomobili görüb manevri başa çatdıra bilməyəcəyini ehtimal edib tormozlama apararaq öz hərəkət hissəsinə qayıtmaq istədikdə hərəkət hissədə avtomobil olması səbəbi ilə idarə etməni itirmiş, avtomobil arxa hissəsi ilə dövr edib əks istiqamətli olaraq yolun sol tərəfində olan boş sahəyə aşaraq sağ yan hissəsi üstündə dayanmışdır. Hadisə zamanı zərərçəkmiş şəxslər yüngül bədən xəsarəti almışlar. Şəxs, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.8-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.8-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 327.1 - 327.6, 328 və 330-cu maddələrində nəzərdə tutulmuş xətalar nəticəsində zərər çəkmiş şəxsin sağlamlığına yüngül bədən xəsarətinin yetirilməsinə görə üç yüz manat məbləğində cərimə edilir və ya nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ аltı аydаn bir ilədək müddətə məhdudlaşdırılır. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 9.1-ci maddəsinə əsasən “İnzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır.” Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 31.2-ci maddəsinə əsasən “Fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır.” Həmin Məcəllənin 32.2-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh tətbiq edilərkən bu Məcəllənin 32.1.1 - 32.1.7-ci maddələrində göstərilməmiş başqa hallar da hakim tərəfindən məsuliyyəti yüngülləşdirən hal qismində nəzərə alına bilər. İş üzrə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 84.1-ci maddəsinə əsasən “İnzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir.” Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə, törədilmiş inzibati xətanın xarakterini, inzibati xəta törətmiş şəxsin şəxsiyyətini, məsuliyyəti yüngülləşdirən halların olmasını nəzərə alaraq hesab edir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.8-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinib barəsində 300 manat məbləğində cərimə növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 34.2-ci maddəsinə əsasən şəxsin eyni və ya müxtəlif vaxtlarda törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin işlərə eyni vaxtda baxılmalıdır. Lakin araşdırma zamanı müəyyən edilir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 327.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xəta hadisəsini törətməsinə dair işə baxılması məhkəmənin səlahiyyətlərinə aid deyildir. Bu səbəbdən də məhkəmə hesab edir ki, Şəxs həmin hissədə əməlinə qiymət verilməsi üçün protokolun surəti Füzuli Rayon Polis Şöbəsinə göndərilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 114, 117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARAALDİ Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.8-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinib barəsində 300 (üç yüz) manat məbləğində cərimə növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xəta hadisəsini törətməsinə dair işə baxılması məhkəmənin səlahiyyətinə aid olmadığından, həmin hissədə onun əməlinə qiymət verilməsi üçün protokolun surəti Füzuli Rayon Polis Şöbəsinə göndərilsin. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan on gün müddətində Füzuli Rayon Məhkəməsi vasitəsilə şikayət və ya protest verilə bilər. Sədrlik edən Səkinəxanım Məmmədli