Şəki Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(075)-76/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şəki şəhəri İş № 3(075)-76/2023 24.01.2023 ŞƏKİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Şəki rayon məhkəməsinin hakimi Vəliyev Elşən Yaşar oğlunun sədrliyi, Zəkəryəyev İlkin Fikrət oğlunun katibliyi, Şəki rayonu üzrə İcra və Probasiya Şöbəsinin icra məmuru X1, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs, X11 Vəkil Bürosunun vəkili X2 iştirakları ilə 10 avqust 1992-ci il tarixdə Ağdam rayonu, Şişpapaqlı kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, orta təhsilli, subay, fərdi əməklə məşğul olan, ünvan 1 ünvanında pasport qeydiyyatında olmaqla, Şəki şəhəri, X12, ev 88 ünvanında yaşayan Şəxs haqqında Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə Şəki rayonu üzrə İcra və Probasiya şöbəsindən daxil olmuş inzibati xətaya dair işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdim: Ağdam Rayon Məhkəməsi tərəfindən verilmiş 2(013)-100/2021 nömrəli, 26 fevral 2021ci il tarixli icra sənədinə əsasən borclu Şəxs X9 və X6 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanılmaları üçün hər ay 120 manat olmaqla cəmi 240 manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq tələbkar X4 verilməlidir. Məhkəmə qərarının icrası ilə əlaqədar borclu Şəxs dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq o, həmin icra sənədi üzrə ödəməli olduğu borcunun ödənişindən qərəzli olaraq yayınmışdır. Beləliklə də barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. İnzibati xəta haqqında protokol tərtib edən şəxs Şəki rayonu üzrə İcra və Probasiya Şöbəsinin icra məmuru X3 məhkəmə iclasında verdiyi izahatında göstərdi ki, Ağdam Rayon Məhkəməsi tərəfindən verilmiş 2(013)-100/2021 nömrəli, 26 fevral 2021-ci il tarixli icra sənədinə əsasən borclu Şəxs X9 və X6 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanılmaları üçün hər ay, hər uşaq üçün 120 manat olmaqla cəmi 240 manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq tələbkar X4 verilməlidir. Sözügedən icra sənədi şöbənin icraatına daxil olmuş və müvafiq bildiriş göndərilməklə icra sənədinin könüllü şəkildə icra edilməsi üçün Şəxs 10 gün müddətində vaxt verilmişdir. Lakin, o, icra sənədinin icrasını könüllü müddət ərzində tam şəkildə təmin etməmişdir. Bundan sonra borclunun əmlak vəziyyətini öyrənmək, bank və kredit təşkilatlarında pul vəsaitinin, qızıl-zinət əşyalarının olub-olmamasını, sosial sığorta ödəyicisi olub-olmaması, adına avtonəqliyyat vasitəsinin qeydiyyata alınıb-alınmamasını müəyyən etməkdən ötrü müvafiq sorğular verilmişdir. Nəticədə borcluya məxsus olan tələbin yönəldilməsinə yol verilən əmlak və gəlirlərin, banklarda, kredit təşkilatlarında pul vəsaiti və qızıl-zinət əşyalarının olmadığı və adına avtonəqliyyat vasitəsinin qeydiyyata alınmadığı aşkar edilmişdir. Həmçinin borclunun evində əmlak vəziyyətinə baxış keçirilərkən tələbin yönəldilə biləcək əmlak aşkar edilməmişdir. Bu səbəbdən də onun həmin hərəkətlərində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin tərkibi olduğundan barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. Borclu 24 yanvar 2023-cü il tarixdə verdiyi izahatında alimenti xx.xx.2021-ci il tarixdən başlayaraq hər ay 200- 300 manat ödədiyini göstərmişdir. Həmçinin borclu barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə təqdim edilənə kimi 660 manat aliment borcundan 290 manat ödənilmişdir. Hazırda borclunun 370 manat aliment borcu vardır. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs məhkəmə iclasında izahat verərək bildirdi ki, Ağdam Rayon Məhkəməsi tərəfindən verilmiş 2(013)-100/2021 nömrəli, 26 fevral 2021-ci il tarixli icra sənədinə əsasən borclu X9 və X6 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanılmaları üçün hər ay, hər uşaq üçün 120 manat olmaqla cəmi 240 manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq tələbkar X4 verilməlidir. Maddi imkanı yaxşı olmadığından aliment borcunu tam şəkildə ödəyə bilməsə də, təxminən bir il əvvəlcədən başlayaraq hər ay 240 manat aliment pulunu və 60 manat borcundan olmaqla cəmi 300 manat ödədiyini göstərmişdir. Sonuncu dəfə aliment borcundan tarixini dəqiq bilmədiyi 2022ci illin dekabr ayında 70 manat və 18 yanvar 2023-cü il tarixdə də 70 manat olmaqla cəmi 140 manat ödəmişdir. İcra məmuru tərəfindən barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilib məhkəməyə təqdim edildikdən sonra aliment borcundan yenidən 150 manatını ödəmişdir. Qalan 370 manat borcunu da bir ay ərzində tələbkara tam olaraq ödəyəcəkdir. Göstərilənlərin nəzərə alınmasını məhkəmədən xahiş edir. X11 Vəkil Bürosunun vəkili X5 barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs əməlində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin tərkibi olmadığından iş üzrə icraata xitam verilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə icra məmurunun, borclunun və vəkilin izahatlarını dinləyərək və işdə olan materiallara baxaraq hesab edir ki, inzibati xəta üzrə işə xitam verilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 12-ci maddəsinə görə bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Həmin Məcəllənin 75-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi); inzibati xəta törətmiş şəxs; inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri; inzibati məsuliyyəti ağırlaşdıran və yüngülləşdirən hallar; inzibati xəta nəticəsində vurulan zərərin xarakteri və miqdarı; inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatı rədd edən hallar; işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər hallar, habelə inzibati xətanın törədilməsinə kömək edən səbəblər və şərait müəyyən edilməlidir. Həmin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 76.2-ci maddəsinə əsasən, qanuna zidd olaraq əldə edilmiş sübutların istifadə edilməsinə yol verilmir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 114.2.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallardan biri mövcud olduqda, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarılır. Həmin Məcəllənin 53.0.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməlidir. İş materiallarında olan Şəki şəhəri üzrə İcra və Probasiya şöbəsinin 24 yanvar 2023cü il tarixli, 60782 nömrəli arayışından görünür ki, Şəxs Ağdam Rayon Məhkəməsi tərəfindən verilmiş 2(013)-100/2021 nömrəli, 26 fevral 2021-ci il tarixli icra sənədi üzrə protokol verilən anda olan 660 manat aliment borcundan 290 manat ödəniş etməklə, hazırda 370 manat aliment borcu qalmışdır. Şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsinin əsası kimi onun Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi qeyd edilmişdir. Yəni, icra məmurunun qənaətincə o barəsində çıxarılmış məhkəmə qərarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirmədiyinə və icra sənədini üzürsüz səbəbdən icra etmədiyinə görə onun barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. Tərəflərin izahatlarından da müəyyən edildiyi kimi Şəxs aliment borcundan son bir il müddətində hər ay 240 manat aliment pulunu və 60 manat borcundan olmaqla cəmi 300 manat ödədiyini, sonuncu dəfə 2022-ci illin dekabr ayında aliment borcundan 70 manat, 18 yanvar 2023-cü il tarixdə 70 manat olmaqla cəmi 140 manat manat, barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilib məhkəməyə təqdim edildikdən sonra icra sənədi üzrə 150 manat borcu ödəməklə cəmi icra sənədi üzrə 370 manat aliment borcu qalmışdır. Bu qeyd edilənlər məhkəmənin borclunun icra sənədini qərəzli olaraq icra etməməsi qənaətinə gəlməsinə əsas vermir. Göründüyü kimi Şəxs icra sənədini icra etməkdən yayınmır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin dispozisiyasında göstərilmişdir ki, məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədinin üzürsüz səbəbdən icra edilməməsinə görə, fiziki, vəzifəli şəxslər və ya hüquqi şəxslər inzibati məsuliyyət daşıyırlar. Qeyd edilən inzibati xəta haqqında normanın mahiyyəti ondan ibarətdir ki, borclu məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirilməsin və ya icra sənədini qərəzli olaraq icra etməsin. İş materiallarından da göründüyü kimi icra məmuru borclunun adına pul vəsaitlərinin və bank hesablarının olub-olmaması barədə bank və kredit təşkilatlarına, əmlakının olub-olmaması barədə müvafiq orqanlara sorğular göndərmiş, lakin borclunun adına heç bir pul vəsaiti və əmlak aşkar edilməmişdir. Göründüyü kimi icra məmuru özü müəyyən etmişdir ki, borclunun icra sənədini icra edə biləcək nə pulu, nə də üzərinə həbs qoyula biləcək əmlakı yoxdur. Lakin borclunun adına heç bir pul vəsaiti və əmlak aşkar edilməsə də borclu icra sənədi üzrə ödənişlər etməyə çalışmış, 2022-ci illin dekabr ayında 240 manat aliment pulundan əlavə borcundan 70 manat, 18 yanvar 2023-cü il tarixdə 70 manat olmaqla cəmi 140 manat, bu günkü tarixdə isə borcundan 150 manatın ödənilməsini təmin etməklə 660 manat aliment borcundan 290 manatını ödəmişdir. Məhkəmə borclunun icra sənədi üzrə ödəniş etməsini onun borcunu ödəməməkdə qərəzli olmaması kimi qiymətləndirir. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, Şəxs barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilməsinə əsas olmamışdır. Belə olan halda həmin icra sənədinin icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsi və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsi halları olmamışdır. Bu səbəbdən də Şəxs Azərbaycan Respublikası inzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi ilə bağlı Şəki rayonu üzrə İcra və Probasiya Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xətaya dair iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 48-51, 53, 114 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qərara aldı: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi ilə bağlı Şəki rayonu üzrə İcra və Probasiya Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xətaya dair iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardan surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim Elşən Vəliyev.