Şəki Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(075)-957/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şəki şəhəri İş № 3(075)-957/2023 25.10.2023 ŞƏKİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Vəliyev Elşən Yaşar oğlunun sədrliyi, Zəkəryəyev İlkin Fikrət oğlunun katibliyi ilə, Barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxs Afgan Holding” MMC-nin ("xxxx" QSC-nin) etibarnamə üzrə nümayəndəsi X2 iştirakı ilə, Şəxs-nin ("xxxx" QSC-nin) Azərbaycan Respublikası İXM-nin 347-ci maddəsi ilə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsinə dair Şəki ŞRPŞ-dən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala baxaraq, müəyyənetdi: Şəki ŞRPŞ-dən daxil olmuş İXP seriyalı ******* nömrəli 28 sentyabr 2023-cü il tarixli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilmişdir ki, Şəxs ("xxxx" QSC) xx.xx.2023-cü il tarixdə qəbul edilmiş sorğuya əsasən mülkiyyətində olan nəqliyyat vasitəsilə inzibati xəta törətmiş fiziki şəxs barədə məlumatı bugünədək təqdim etməmişdir. Bununla da hüquqi şəxsin barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 347-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. Protokol tərtib etmiş səlahiyyəti orqan məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş, bunun səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Buna görə də məhkəmə səlahiyyəti orqanın nümayəndəsinin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında Barəsində inzibati icraat aparılan şəxs Şəxs-nin ("xxxx" QSC-nin) etibarnamə üzrə nümayəndəsi X4 bildirdi ki, Şəxs-nə ("xxxx" QSC-nə) məxsus “Mitshubishi L200” minik markalı, **-AA-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinin sürücüsü barədə məlumat mövcuddur. Lakin buna baxmayaraq Şəki ŞRPŞ-nin əməkdaşları həmin məlumatları əldə etməsi üçün ətraflı araşdırma aparmamış, Şəxs-nin ("xxxx" QSC-nin) barəsində əsassız protokol tərtib etmişdir. İş materiallarından görünür ki, Şəki şəhəri DYPB tərəfindən Şəxs-nə ("xxxx" QSC-nə) sorğu məktubu ünvanlamış və həmin məktubda xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 06:17-də Şəxsnin ("xxxx" QSC-nin) mülkiyyətində olan “Mitshubishi L200” minik markalı, **-AA-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikası İXM-nin 469.3-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanın törədilməsi, həmin nəqliyyat vasitəsini idarə etmiş fiziki şəxs barədə 5 gün müddətində rəsmi məlumat verilməsi, əks halda hüquqi şəxsin Azərbaycan Respublikası İXM-nin 347-ci maddəsi ilə inzibati məsuliyyətə cəlb olunacağı qeyd olunmuşdur. İş materiallarında olan poçt xəbərnaməsinin surətindən görünür ki, həmin xəbərnamədə sorğunun 18 sentyabr 2023-cü il tarixdə “Yunusov” soyadlı şəxsə imza etdirilməklə təqdim edilmişdir. İş materiallarında olan “portal.com.az” saytından olan çıxarışdan görünür ki, Şəxs-nə ("xxxx" QSC-nə) məxsus **-AA-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi etibarnamə ilə idarə edilməsi üçün X1 verilmişdir. Etiraz ərizəsində göstərilmişdir ki, onlara gələn bildirişdə Şəxs-nin ("xxxx" QSC-nin) İXM-nin 529.3-cü maddəsi üzrə təqsirləndirilməsi göstərilmişdir. Cəmiyyətləri Şəxs-nin ("xxxx" QSC-nin) yenidən təşkili nəticəsində yaranmışdır və onun hüquqi, həmçinin araşdırma zamanı müəyyən edilmişdir ki, məhkəmənin baxdığı inzibati xəta haqqında protokol İXM-nin 529.3-cü deyil, 347-ci maddəsi ilə əlaqədardır. Şəki rayon-şəhər Polis şöbəsi Cəmiyyətlərinə məxsus **-AA-*** nömrəli avtomobilin kimin tərəfində idarə olunması barədə sorğu göndərilib. Həmin sorğuya 5 gün ərzində cavab verilməli olduğu halda Cəmiyyətləri bunu etməyib və buna görədə İXM-nin 347-ci maddəsinə görə məsuliyyət daşımalıdır. Buna etiraz edirlər. Belə ki, İXM-nin 123.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 122.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş xətalar hüquqi şəxsin mülkiyyətində və ya istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsinin sürücüsü tərəfindən törədildikdə və müvafiq icra hakimiyyəti orqanının mərkəzi informasiya sistemində inzibati xətanın törədilməsi zamanı nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna malik fiziki səxs barədə məlumat olmadıqda, həmin hüquqi şəxsə (dövlət qurumuna) səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) tərəfindən bu barədə dərhal sorğu göndərilir. Beləliklə sorğu polis tərəfindən o halda göndərilir ki, mərkəzi informasiya sistemində inzibati xətanın törədilməsi zamanı nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna malik fiziki səxs barədə məlumat olmasın. Əlavə etdiyi portaldan çıxarışdan görünür ki, xx.xx.2023-cü il tarixinədək Cəmiyyətlərinə məxsus **-AA-*** nömrəli avtomobilin sürücüsü barədə portalda məlumat olub. Yəni hadisə törədilən zaman həmin portalda tələb olunan məlumat olub. Belə olan halda polis əməkdaşı çox sadə bir iş görməli idi - portalda məlumatı olan sürücü barəsində müvafiq protokol tərtib etməli idi. Lakin İXM-də müəyyən olunmuş qaydaya zidd olaraq, Şəki şəhər-rayon Polis şöbəsinin məsul əməkdaşları portalda tələb olunan məlumatın olduğuna məhəl qoymayaraq hansısa, onlara məlum olmayan, məqsədi hədəf alaraq Cəmiyyətlərinə sorğu tərtib edirlər. Bununla dövlət məmuru olan əməkdaşların vaxtını alırlar, dövlətin onlara ayırdığı vəsaiti poçt xidmətinə qanunsuz xərcləyərək bizə məktub göndərirlər. Bundan sonra məktuba cavab vermələrinə baxmayaraq heç bir araşdırma aparmadan qanunsuz olaraq protokol tərtib edib məhkəməyə göndərirlər. Hesab edir ki, inzibati xəta yalnız qanuni (yəni portalda məlumat olmadığda verilmiş) sorğuya 5 gün ərzində cavab verməməyə görə nəzərdə tutulub. Bu səbəbdən portalda müvafiq məlumat ola-ola əsassız və qanunsuz verilmiş sorğuya cavab verməməyə görə heç bir məsuliyyət yoxdur. Cəmiyyətlərinin təqsiri olmadığı üçün inzibati xəta üzrə icraata xitam verərək, qanunu kobud surətdə pozmuş polis əməkdaşları barəsində xüsusi qərardad qəbul etməklə bir surətini Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Təhqiqatlar İdarəsinə göndərilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 347-ci maddəsinə əsasən hüquqi şəxsin mülkiyyətində və ya istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsini inzibati xətanın törədilməsi zamanı idarə etmiş fiziki şəxs haqqında məlumatın səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) bu barədə sorğusu daxil olduğu vaxtdan 5 gün müddətində verilməməsinə görə inzibati xəta törətməkdə təqsirli olan şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 123.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 122.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş xətalar hüquqi şəxsin mülkiyyətində və ya istifadəsində, yaxud dövlət qurumunun istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsinin sürücüsü tərəfindən törədildikdə və müvafiq icra hakimiyyəti orqanının mərkəzi informasiya sistemində inzibati xətanın törədilməsi zamanı nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna malik fiziki şəxs barədə məlumat olmadıqda, həmin hüquqi şəxsə (dövlət qurumuna) səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) tərəfindən bu barədə dərhal sorğu göndərilir. Həmin Məcəllənin 123.3-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 123.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş sorğuya cavab verməyən hüquqi şəxs, yaxud dövlət qurumunun vəzifəli şəxsi bu Məcəllənin 347-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsinə görə məsuliyyətə cəlb olunur. Hüquqi şəxsin, yaxud dövlət qurumunun vəzifəli şəxsinin məsuliyyətə cəlb olunması onu müvafiq məlumatı təqdim etmək vəzifəsindən, fiziki şəxsi isə törətdiyi əmələ görə məsuliyyətdən azad etmir. Həmin Məcəllənin 57.2-ci maddəsinə əsasən sənəd onu göndərən hakimə və ya səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxsə) qaytarılmalı olan qəbzə və ya sənədin kötüyünə imza etdirilməklə, ünvan sahibinə rabitə orqanları, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs), yaxud sənədin çatdırılması tapşırılmış şəxslər tərəfindən şəxsən verilir. Hüquqi şəxsə ünvanlanmış sənəd müvafiq vəzifəli şəxsə qəbzə və ya sənədin kötüyünə imza etdirilməklə verilir. Göründüyü kimi qanunvericiliyin mənasına görə Azərbaycan Respublikası İXM-nin 347-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətin yaranması üçün inzibati xəta törətmiş fiziki şəxs barəsində nəqliyyat vasitəsinin mülkiyyətçisi olan hüquqi şəxsə səlahiyyətli orqan tərəfindən sorğu verilməli, həmin sorğu hüquqi şəxsin müvafiq vəzifəli şəxsinə təqdim olunmalı və bundan sonra hüquqi şəxs tərəfindən 5 gün müddətində sorğuya cavab verilməlidir. Hazırkı iş üzrə Şəki şəhəri DYPB-nin sorğu məktubu Şəxs-nə ünvanlansa da, həmin sorğunun faktiki olaraq hüquqi şəxsə göndərilməsini və hüquqi şəxsin vəzifəli şəxsi tərəfindən qəbul olunmasını təsdiq edən mötəbər sənəd əlavə olunmamışdır. Belə ki, poçt xəbərnaməsində sorğunun 18 sentyabr 2023-cü il tarixdə “Yunusov” soyadlı şəxsə imza etdirilməklə təqdim edilməsi qeyd olunmuşdur. İş materiallarından da göründüyü kimi, Şəxsnin ("xxxx" QSC-nin) hüquqi ünvanı Şəki rayon, Qoxmuq kəndidir. Lakin sorğunun faktiki olaraq hüquqi şəxsə göndərilməsinə dair poçt xəbərnaməsindən görünür ki, həmin sorğu ünvan 4 ünvanına göndərilmişdir. Bundan başqa yuxarıda göstərilən qanunvericiliyin normasından da göründüyü kimi hüquqi şəxsin mülkiyyətində və ya istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsinin sürücüsü tərəfindən inzibati xəta törədildikdə və müvafiq icra hakimiyyəti orqanının mərkəzi informasiya sistemində inzibati xətanın törədilməsi zamanı nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna malik fiziki şəxs barədə məlumat olmadıqda, həmin hüquqi şəxsə səlahiyyətli orqan tərəfindən bu barədə dərhal sorğu göndərilir. Hazırki iş üzrə “Portal.com.az” saytında olan çıxarışdan görünür ki, Şəxs-nə ("xxxx" QSC-nə) məxsus **-AA-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi etibarnamə ilə idarə edilməsi üçün X1 verilmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. 4-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllə insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır. 8.2-ci maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. 8.3-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. Beləliklə, məhkəmə iclasında Şəxs-nə ("xxxx" QSC-nə) sorğunun göndərilməsi və müvafiq vəzifəli şəxsi tərəfindən qəbul olunması sübut olunmamaqla, eyni zamanda Şəxs ("xxxx" QSC) tərəfindən sürücü barəsində olan məlumatlar mərkəzi informasiya sistemində yerləşdirilməsi müəyyən edildi. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53.0.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, Şəxs-nin ("xxxx" QSC-nin) əməlində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 347-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibi olmadığından onun barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 43, 114 və 115-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qəraraaldı: Şəxs ("xxxx" QSC) barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 347-ci maddəsi ilə başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 gün müddətində Şəki Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə və ya birbaşa Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Elşən Vəliyev