Naxçıvan MR Naxçıvan Şəhər Məhkəməsi Qərar — İş №3(078)-529/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Naxçıvan şəhəri İş № 3(078)-529/2025 18.11.2025 NAXÇIVAN MR NAXÇIVAN ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyeva Gülsüm Kamal qızının sədrliyi, X1 məhkəmə iclas katibliyi, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Вabayev Pərviz Təvəkkül oğlunun, Zərərçəkmiş şəxs və Naxçıvan Şəhər İcra və Probasiya Şöbəsinin icra məmuru X2 iştirakları ilə, xx.xx.1985-ci il tarixdə Naxçıvan şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı (FİN kod: xxxxxxx), evli, 5 uşaq atası, ali təhsilli, işsiz, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla Babək rayon, Şıxmahmud kəndində yaşayan Вabayev Pərviz Təvəkkül oğlunun barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə Naxçıvan Şəhər İcra və Probasiya Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında protokola baxaraq müəyyənetdi: Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Naxçıvan Şəhər İcra və Probasiya şöbəsinin 18 noyabr 2025-ci il tarixli, 309972/2024 nömrəli məktubu ilə Вabayev Pərviz Təvəkkül oğlunun Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair 18 noyabr 2025-ci il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə olunmuş sənədlər daxil olmuşdur. İnzibati xəta haqqında işə baxılması zamanı müəyyən olunmuşdur ki, Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin 2(078)-724/2024 nömrəli, 25 iyul 2024-cü il tarixli qətnaməsi əsasında verilmiş 17 oktyabr 2024-cü il tarixli icra sənədinə əsasən Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin 2(078)-629/2023 nömrəli, 30 may 2023-cü il tarixli qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş sabit məbləğdə alimentin miqdarının dəyişdirilməsi, cavabdeh Şəxs hər ay sabit məbləğdə bir uşaq üçün 135 (bir yüz otuz beş) manat olmaqla, üç uşaq üçün ümumilikdə 405 (dörd yüz beş) manat miqdarında alimentin tutularaq 09 aprel 2008-ci il təvəllüdlü X3, 18 may 2009cu təvəllüdlü X4 və 08 oktyabr 2013-cü il təvəllüdlü X5 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün iddiaçı Zərərçəkmiş şəxs ödənilməsi və artırılmış aliment məbləğinin məhkəmənin hazırki iş üzrə qətnamənin qanuni qüvvədə mindiyi tarixdən tutulması və Şəxs 30 (otuz) manat dövlət rüsumunun tutularaq dövlət büdcəsinə keçirilməsi qət edilmişdir. İş üzrə icraata başlamaq haqqında qərarla icraata başlanılmış və tələbin könüllü icrası haqqında bildiriş borcluya göndərilmişdir. Məhkəmədə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Вabayev Pərviz Təvəkkül oğlu izahatında 2025-ci ilin yanvar ayından işsiz olduğunu, səhhəti ilə əlaqədar olaraq işləyə bilmədiyini, əzələ boşluğu olduğunu, həkimin yataq rejimində olmalı olduğunu bildirdiyini, işləməyə icazə verilmədiyini, sonuncu ödənişi 2025-ci ilin sentyabr ayında etdiyini, yoldaşının əmək haqqısı ilə ödəniş etdiyini, lakin ona da son 2 aydır əmək haqqı verilmədiyi üçün ödəniş edə bilmədiyini, alimenti ödəməkdən boyun qaçırmadığını, ödəməyin borcu olduğunu, əlavə 2 uşağı da olduğunu, birinin xəstə olduğunu, aylardır pis vəziyyətdə olduqlarını, xəstəliyinin nəzərə alınmasını istədiyini bildirərək qanuni qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Zərərçəkmiş şəxs izahatında indiyə qədər tələb etmədiyini, artıq tələb etdiyini, o pulun uşaqlarının haqqı olduğunu, çatdıra bilmədiyini, qızının Bakıda ödənişli təhsil aldığını, bir ana kimi özünün onunla bərabər gedə bilmədiyini, bir uşağının 11, digərinin də 7-ci sinifdə təhsil aldıqlarını, uşağı hazırlığa göndərə bilmədiyini, özünün də xəstə olduğunu, uşaqların da sağlamlıq vəziyyətlərinin yerində olmadığını, qarşı tərəfin uşaq xəstə olduğu üçün pensiya aldığını, 9000 manat kredit borcu olduğunu, 2600 manat qızının təhsil haqqına verdiyini, icra məmuru tərəfindən də tədbir görülmədiyini, aliment borcunun ödənməsini istədiyini, əgər ödəmirsə həbs olunmasını istədiyini bildirərək qanuni qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən inzibati xəta haqqında protokolu tərtib edən şəxs Naxçıvan Şəhər İcra və Probasiya Şöbəsinin icra məmuru X6 izahatında şəxsin aliment borcundan əlavə kredit borcu da olduğunu, şəxslə heç bir qohumluq və ya yaxınlığı olmadığını, 2025-ci ilin yanvar ayına kimi ödənişləri etdiyini, yanvar ayı işdən çıxdığını, ondan sonra 5-10 gün gecikmə ilə də olsa, ödənişləri etdiyini, 2025-ci ilin fevral, avqust və oktyabr ayları istisna olmaqla ödəniş etdiyini, sonuncu ödənişi sentyabr ayında etdiyini, aylıq aliment məbləğinin əvvəl 405 manat olduğunu, noyabr ayı da daxil olmaqla şəxsin 2405 manat borcu olduğunu bildirərək qanuni qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. İş materiallarına əlavə olunmuş 17 oktyabr 2024-cü il tarixdə verilmiş icra vərəqəsindən məlum olur ki, Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin 2(078)-724/2024 nömrəli, 25 iyul 2024-cü il tarixli qətnaməsinə əsasən Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin 2(078)-629/2023 nömrəli, 30 may 2023-cü il tarixli qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş sabit məbləğdə alimentin miqdarının dəyişdirilməsi, cavabdeh Şəxs hər ay sabit məbləğdə bir uşaq üçün 135 (bir yüz otuz beş) manat olmaqla, üç uşaq üçün ümumilikdə 405 (dörd yüz beş) manat miqdarında alimentin tutularaq 09 aprel 2008-ci il təvəllüdlü X3, 18 may 2009-cu təvəllüdlü X4 və 08 oktyabr 2013-cü il təvəllüdlü X5 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün iddiaçı Zərərçəkmiş şəxs ödənilməsi və artırılmış alimentin məbləğinin məhkəmənin hazırki iş üzrə qətnaməsi qanuni qüvvədə mindiyi tarixdən tutulması və Şəxs 30 (otuz) manat dövlət rüsumunun tutularaq dövlət büdcəsinə keçirilməsi qət edilmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş Naxçıvan Şəhər İcra və Probasiya Şöbəsinin 22 oktyabr 2024-cü il tarixli icraata başlamaq haqqında qərarının surətindən məlum olur ki, həmin qərarla Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin 2(078)-724/2024 nömrəli, 17 oktyabr 2024cü il tarixli icra vərəqəsi üzrə icraata başlanmışdır. İş materiallarından aydın olur ki, Naxçıvan Şəhər İcra və Probasiya Şöbəsi tərəfindən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsə 22 oktyabr 2024cü il tarixdə tələbin könüllü icrası haqqında bildiriş göndərilmişdir. İş materiallarından aydın olur ki, Naxçıvan Şəhər İcra və Probasiya Şöbəsi tərəfindən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsə xx.xx.2025-ci il, xx.xx.2025-ci il, xx.xx.2025-ci il və xx.xx.2025-ci il tarixlərdə xəbərdarlıqlar göndərilmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin 01 sentyabr 2025-ci il tarixli, 8(078)-204/2025 nömrəli qərardadı ilə Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2024cü il tarixli, 2(078)-724/2024 nömrəli qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş alimentin indeksasiya olunması və xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü X7, xx.xx.2009-cu təvəllüdlü X8 və xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X5 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılmaları üçün Şəxs Zərərçəkmiş şəxs xeyrinə 21 avqust 2025-ci il tarixindən başlayaraq, sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, hər ay, hər uşaq üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0.3375 misli həddində sabit pul məbləğində aliment tutulması qərara alınmışdır. İş materiallarına əlavə olunmuş Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 8(078)-204/2025 qərardadı ilə Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin 01 sentyabr 2025-ci il tarixli, 8(078)-204/2025 nömrəli qərardadındakı yanlışlığın düzəldilməsi və Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin 01 sentyabr 2025-ci il tarixli, 8(078)-204/2025 nömrəli qərardadında səhvən 0.3375 olaraq göstərilmiş indeksasiya məbləğinin düzəldilərək 0.39 misli kimi qeyd olunması qərara alınmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş icra işi üzrə elektron sorğudan görünür ki, şəxsin tələbin yönəldilə biləcəyi gəliri və ya əmlakı yoxdur. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinə əsasən icra sənədindəki tələbin üzrsüz səbəbdən icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra edilməməsinə və ya icra məmurunun məhkəmə və ya başqa dövlət orqanlarının qərarlarının icrası ilə əlaqədar digər qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər min iki yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibinin yaranması üçün aşağıdakı şərtlər olmalıdır: şəxsin barəsində icra edilməli məhkəmə və ya digər orqanın qərarı olmalı, şəxs bu qərarın icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirilməməli və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə onu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədini icra etməməli və bu icra edilməmə üzrsüz səbəbdən baş verməlidir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının (bundan sonra – Konstitusiya) 129-cu maddəsinin İ və İİ hissələrinə görə məhkəmənin qəbul etdiyi qərarlar dövlətin adından çıxarılır və onların icrası məcburidir. Məhkəmə qərarının icra olunmaması qanunla müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur. Məhkəmə qərarlarının icrasının məcburiliyi “Məhkəmələr və hakimlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 5-ci maddəsində də əks olunmuşdur. Həmin maddəyə əsasən məhkəmələr baxılmış işlər üzrə Azərbaycan Respublikası adından qətnamələr, hökmlər, qərardadlar və qərarlar çıxarırlar. Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada qanuni qüvvəyə minmiş bu qərarlar Azərbaycan Respublikası ərazisində bütün fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən mütləq, vaxtında və dəqiq icra olunmalıdır. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarlarının icra edilməməsi Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş məsuliyyətə səbəb olur. “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 37-ci maddəsinin Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 306.1-ci maddəsi baxımından şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 18 dekabr 2014-cü il tarixli qərarında göstərilir ki, məhkəmənin qətnaməsini, hökmünü, qərarını, yaxud digər aktını icra etməmə dedikdə, icra üçün daxil olmuş məhkəmə qətnaməsinin, hökmünün, qərardadının, qərarının və ya əmrinin icrasını həyata keçirmək üçün bu və ya digər hərəkəti etməli olan şəxsin qanunla müəyyən edilmiş müddətdə həmin hərəkətləri etməməsi başa düşülür. Məhkəmə araşdırma zamanı müəyyən etmişdir ki, barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxsin məhkəmə qətnaməsini tam və vaxtında icra etməməsi borclunun mülkiyyətində borcun icrasına yönəldə biləcəyi əmlakının və gəlirinin olmaması kimi üzrlü səbəblərdən qaynaqlanmışdır. Belə ki, inzibati xəta haqqında protokola əlavə edilmiş Elektron İcra Sistemindən Вabayev Pərviz Təvəkkül oğlunun məlumatları üzrə çıxarışdan pensiya, təqaüd və sair gəlirlərinin olmadığı, mülkiyyətində heç bir daşınmaz əmlak və ya nəqliyyat vasitəsinin olmadığı müəyyən olunmuşdur. Həmçinin məhkəmə araşdırması zamanı icra işində olan qəbzlərdən Вabayev Pərviz Təvəkkül oğlu tərəfindən gecikmələr olsa da hər ay aylıq ödənişlər edilməsi, sadəcə olaraq 2025-ci ilin oktyabr ayı ödəniş edilmədiyi müəyyən edilmişdir. Həmin şəxsin vaxtında ödənişlər edə bilməməsinin səbəbinin isə işdən çıxması kimi üzrlü səbəbdən qaynaqlandığı müəyyən edilmişdir. İş üzrə araşdırma zamanı borclunun qərarın icrasından üzrsüz səbəbdən yayındığını göstərən tələbin yönəldilməsi mümkün olan əmlakın və pul vəsaitinin gizlədilməsi, icradan yayınmaq məqsədilə əmlakın özgəninkiləşdirilməsi və borcun ödənilməsi imkanı olduğu halda ödənilməməsi kimi hallar müəyyən olunmamışdır. “İcra haqqında” Qanunun 82-ci maddəsi icra məmurunun üzərinə məhkəmə qərarının icra edilməsi üçün görülmüş tədbirlər nəticə vermədiyi hallarda borclunun ilk növbədə inzibati məsuliyyətə, icra sənədi qərəzli olaraq icra edilmədikdə isə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi üçün tədbirlər görmək vəzifəsini qoymuşdur. İş materiallarına əlavə edilmiş borclunun və icra məmurunun məhkəmədə verdiyi izahatlarından görünür ki, Вabayev Pərviz Təvəkkül oğlu icra sənədi üzrə daimi ödənişlər həyata keçirmiş, oktyabr ayı ödəniş həyata keçirə bilməməsinin səbəbi isə üzrlü səbəbdən yəni işdən çıxması səbəbindən tam təmin edə bilməmişdir. Üzrlü səbəb olduğu halda icra məmuru tərəfindən onun inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün protokol tərtib olunaraq məhkəməyə göndərilmişdir. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun 4 sentyabr 2018-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsi mütləq inzibati həbslə nəticələnməməli, icra məmurları müxtəlif qanuni vasitələrlə məhkəmə aktlarının icrasının təmin edilməsi üçün şərait yaratmalı və yalnız bütün imkanlar tükəndikdən sonra sərt inzibati və cinayət təsiri tədbirlərindən istifadə etməlidirlər. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu həmçinin onu da qeyd etmişdir ki, məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə şəxsin inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi məsələsinə baxılarkən hüquqtətbiqedici işin faktiki hallarını hərtərəfli araşdırmalı, bundan əvvəl onun barəsində bu əmələ görə inzibati tənbeh tətbiq edilib-edilməməsini, inzibati tənbehin məqsədlərinə nail olunub-olunmamasını, əməlin məhz qərəzli olaraq törədilib-törədilməməsini və digər mühüm halları araşdırmalıdır... Məhkəmələr nəzərə almalıdırlar ki, tənbeh və ya cəzanın tətbiqi tərbiyəvi xarakter daşıyır. Hər hansı bir sanksiyanın tətbiqi isə mütənasib və ədalətli olmalıdır. Məhkəmə aktlarının icra edilməməsi ilə əlaqədar hər hansı inzibati tənbeh və ya cəza tətbiq edilərkən, ilk növbədə, borclu şəxs tərəfindən icra məmurunun tələblərinin yerinə yetirilməsi üçün mümkün vasitələrdən istifadə edilib-edilməməsi obyektiv qiymətləndirilməlidir. İşin araşdırılması zamanı barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs tərəfindən icra sənədinin qərəzli olaraq icra edilməməsi halı aşkar edilməmiş, onun tələbin yönəldilə biləcəyi əmlakı və ya gəliri müəyyən edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53.1 və 53.1.2-ci maddələrinin mahiyyətindən isə aydın olur ki, inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 105.1-ci maddəsinə əsasən, həmin Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 9.2 və 35-ci maddələri baxımından şərh edilməsinə dair” 4 sentyabr 2018-ci il tarixli qərarına əsasən İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53-cü maddəsində inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatın başlanmasını qadağan edən, habelə artıq başlanmış icraatın davam etdirilməsini mümkünsüz edən hallar təsbit edilmişdir. Bu halların aşkar edilməsi icraatın istənilən mərhələsində mümkün olduğundan, qanunverici inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın hər bir mərhələsində (inzibati xəta haqqında işin baxılmağa hazırlanması, inzibati xəta haqqında işə baxılması və inzibati xəta haqqında iş üzrə qərara yenidən baxılması zamanı) İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan birinin müəyyən edilməsi əsası ilə icraata xitam verilməsini nəzərdə tutmuşdur (İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 109.2, 114.2.1 və 135.1.5-1-ci maddələri). Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, Вabayev Pərviz Təvəkkül oğlunun əməlində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin tərkibi olmadığından onun Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 114.1-ci və 114.1.4-cü maddələrinə görə inzibati xətalar haqqında işlərə baxılarkən inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarılır. Həmin Məcəllənin 114.2-ci və 114.2.1-ci maddələrində müəyyən edilmişdir ki, bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallardan biri mövcud olduqda, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarılır. Göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 53, 114, 128-130, 138-ci maddələrini rəhbər tutaraq qəraraaldı: Вabayev Pərviz Təvəkkül oğlunun Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Naxçıvan Şəhər Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Gülsüm Əliyeva.