Naxçıvan MR Culfa Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(089)-1/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Culfa rayon İş № 3(089)-1/2025 10.01.2025 NAXÇIVAN MR CULFA RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Mehrab Fərmayıl oğlunun sədrliyi, X1 iclas katibliyi ilə, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs-xx.xx.1976-cı il tarixdə Babək rayonunun Xalxal kəndində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, orta təhsilli, sürücü işləyən, Babək rayonunun Xalxal kəndində yaşayan-barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (İXM) 480-ci maddəsi ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Naxçıvan Baş Gömrük İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: Şəxs barəsində 29 dekabr 2024-cü il tarixdə Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsi ilə EP № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunmuşdur, ona görə ki, o, 19 dekabr 2024-cü il tarixdə saat 23:43-də Culfa gömrük postu vasitəsilə Bakı-Naxçıvan istiqamətində daxili daşınma üzrə hərəkət edən zaman idarə etdiyi 77JK883/99ZG831 dövlət qeydiyyat nişanlı, “Mercedes Benz” markalı yük nəqliyyat vasitəsi gömrük nəzarət xəttində videoçəkiliş aparılmaqla yoxlanılmış, yoxlama zamanı yük nəqliyyat vasitəsinin dartıcısının kabinində müxtəlif yerlərdə gizlədilmiş 245 ədəd pirotexniki vasitəyə bənzər predmetler aşkar edilmiş və qablaşdırılaraq götürülmüşdür. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-ci maddəsində malların və nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən gömrük nəzarətindən gizlədilməklə keçirilməsinə, yəni gizli saxlanc yerlərindən və ya malların aşkar edilməsini çətinləşdirən digər üsullardan istifadə edilməklə, yaxud bir qəbildən olan malların digər şəklə salınmaqla keçirilməsinə görə, bu az miqdarda olduqda inzibati məsuliyyət müəyyən edilmişdir. Az miqdarda olduqda dedikdə əlli min manatadək olan məbləğ başa düşülür. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs rəsmi qaydada məlumat verilmiş, lakin o, məhkəmə iclasına gəlməmiş, işə baxılmasını təxirə salmaq haqqında ondan vəsatət daxil olmamışdır. Məhkəmə işə Azərbaycan Respublikası İXM-nin 61.3-cü maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakı olmadan baxmışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 61.3-cü maddəsində qeyd edilmişdir ki, inzibati xəta haqqında işə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin iştirakı ilə baxılır. Həmin işə şəxsin iştirakı olmadan, yalnız o hallarda baxılır ki, işə baxılmasının yeri və müddətinin ona vaxtında bildirilməsi barədə məlumat olsun və ya işə baxılmasını təxirə salmaq haqqında ondan vəsatət daxil olmasın, yaxud belə vəsatət rədd edilmiş olsun. Məhkəmə iclasında şahid qismində iştirak etmiş Şahid2 Müseyib oğlu izahatında bildirmişdir ki, hazırda Naxçıvan Baş Gömrük İdarəsinin "Culfa" gömrük postunun inspektoru vəzifəsində çalışır. xx.xx.2024-cü il tarixində gündəlik iş qrafikinə uyğun olaraq nəqliyyat vasitələrinin müayinəsi postunda xidmətdə olarkən Bakıdan Naxçıvana qarışıq ərzaq yükü gətirən Şəxs idarə etdiyi 77JK883/99ZG831 dövlət qeydiyyat nişanlı, “Mercedes Benz” markalı yük nəqliyyat vasitəsini yoxlamaq üçün həmin yük nəqliyyat vasitəsini anbara aparmış, burada postun digər əməkdaşı Şahid1 tərəfindən videoçəkiliş aparılmaqla yoxlama keçirilmiş, yoxlama zamanı yük nəqliyyat vasitəsinin dartıcısının kabinində müxtəlif yerlərdə gizlədilmiş üzərində “KOP CAP 1” yazısı olan 2 qutu (116 ədəd), üzərində “Bracker” yazısı olan 1 qutu (25 ədəd), üzərində “Bing Bang” yazısı olan 1 qutu (55 ədəd), üzərində “POP SNAP” yazısı olan 1 qutu (49 ədəd), ümumilikdə 5 qutu (245 ədəd) pirotexniki vasitələri aşkar etmişdir. Sonda aşkar edilmiş həmin predmetləri sürücünün də iştirakı ilə qablaşdırıb götürmüş, yoxlamanın aparılması və predmetlərin götürülməsi barədə protokol tərtib etmiş və iştirakçılar tərəfindən imzalanmışdır. Məhkəmə iclasında şahid qismində iştirak etmiş Şahid1 da Şahid2 Müseyib oğlu ilə eyni məzmunda izahat vermişdir. Şəxs tərəfindən yuxarıda təsvir olunan inzibati xətanın törədilməsi şahidlərin izahatı, inzibati xəta haqqında işin materialları ilə öz təsdiqinin tapmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş 19 dekabr 2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin yoxlanılması haqqında protokoldan görünür ki, 19 dekabr 2024-cü il tarixdə “Culfa” gömrük postu vasitəsilə Bakı-Naxçıvan istiqamətində daxili daşınma üzrə hərəkət edən Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, Babək rayon sakini, xx.xx.2024-cü il tarixdə verilmiş C05102807 nömrəli pasportun sahibi, xx.xx.1976-cı il təvəllüdlü Şəxs idarə etdiyi 77JK883/99ZG831 dövlət qeydiyyat nişanlı, “Mercedes Benz” markalı yük nəqliyyat vasitəsinə “Culfa” gömrük postunun inspektoru Şahid1 tərəfindən videoçəkiliş aparılmaqla yoxlama keçirilmiş, yoxlama zamanı yük nəqliyyat vasitəsinin dartıcısının kabinində müxtəlif yerlərdə gizlədilmiş üzərində “KOP CAP” yazısı olan 2 qutu (116 ədəd), üzərində “Bracker” yazısı olan 1 qutu (25 ədəd), üzərində “Bing Bang” yazısı olan 1 qutu (55 ədəd), üzərində “POP SNAP” yazısı olan 1 qutu (49 ədəd), ümumilikdə 5 qutu (245 ədəd) pirotexniki vasitəyə bənzər predmetlər aşkarlanmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş 28 dekabr 2024-cü il tarixli, 1542-1543 nömrəli məhkəmə-ballistik, məhkəmə-əmtəəşünaslıq ekspertizasının rəyindən görünür ki, ballistik ekspertiza tədqiqatı üzrə: tədqiqata təqdim edilmiş 245 ədəd predmet kustar üsulla hazırlanmış müəyyən səs və işıq effekti yaradan, əyləncə və kinopirotexniki məqsədlər üçün istifadə olunan pirotexniki vasitələrdir. Tədqiqata təqdim edilmiş 245 ədəd pirotexniki vasitə təyinatı üzrə istifadəyə yararlıdır. Tədqiqata təqdim edilmiş 245 ədəd pirotexniki vasitə döyüş sursatı və ya partlayıcı maddə hesab edilmirlər. Əmtəəşünaslıq ekspertiza tədqiqatı üzrə: Ekspertiza tədqiqatına təqdim edilmiş kustar üsulla hazırlanmış, səs və işıq effektinə malik pirotexniki vasitələrin 2024-cü ilin dekabr ayına olan orta bazar qiyməti ilə ümumi dəyəri təxminən 142,10 manat müəyyən edilir. O cümlədən: 01 qutuda 25 ədəd olmaqla üzərində “Cracker EK6207” yazıları olan, sərt kağızaoxşar materialdan silindirik formada hazırlanmış pirotexniki vasitə-50,00 (25 ədəd x 2,00 manat) manat, 01 qutuda 55 ədəd olmaqla üzərində “Big Bang EK1001” yazıları olan sərt kağızaoxşar materialdan silindirik formada hazırlanmış pirotexniki vasitə- 82,50 (55 ədəd x 1,50 manat) manat, 01 qutuda 49 ədəd olmaqla üzərində “X3 in China” yazıları olan, ağ rəngli kağızaoxşar alışan materialdan bükülü formasında hazırlanmış pirotexniki vasitə-5,00 manat, 02 qutuda hər birində 58 ədəd olmaqla üzərində “Kop Cap 1 KO201” yazıları olan, sərt kağızaoxşar materialdan silindirik formada hazırlanmış pirotexniki vasitə- 4,60 manat müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 479-cu maddəsinin qeyd hissəsində qeyd edilmişdir ki, “İnzibati Xətalar Məcəllənin 479-481, 482.1 və 482.2-ci maddələrində “az miqdarda olduqda” dedikdə, əlli min manatadək olan məbləğ başa düşülür. Məhkəmə inzibati xəta törətmiş şəxsə inzibati tənbeh tətbiq etmə ilə bağlı məsələni müzakirə edərək belə nəticəyə gəlir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati-Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsi ilə təqsirli bilinməli və inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan mallar, Naxçıvan Baş Gömrük İdarəsinin maddi sübutların saxlanc otağında saxlanılan 245 ədəd pirotexniki vasitə müsadirə edilməlidir. Məhkəmə Şəxs inzibati tənbeh tətbiq edərkən xətanın xarakterini, Şəxs şəxsiyyətini, onun təqsirinin dərəcəsini, nəzərə alır. İnzibati məsuliyyəti ağırlaşdıran hallar, icraatı rədd edən hallar müəyyən edilmədi. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 3-cü maddəsində göstərilmişdir ki, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. 4-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllə insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır. 6.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətaya görə inzibati tənbeh bu Məcəlləyə uyğun olaraq tətbiq edilir 9.1-ci maddəsinə görə inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətanın xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır. 11.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatın aparılması, inzibati xətalar haqqında işlər üzrə qərarların qəbul və icra edilməsi həmin vaxtda qüvvədə olan Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinə uyğun olaraq həyata keçirilir. 12-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur; Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 21-ci maddəsinə görə inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Həmin Məcəllənin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetlər, yaxud üzərində inzibati xətanın izlərini saxladığına görə inzibati xəta haqqında iş üzrə əhəmiyyət kəsb edən halların müəyyən edilməsinə kömək edən predmetlər maddi sübutlar hesab edilir. Həmin Məcəllənin 77.3-cü maddəsinə əsasən icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) iş üzrə icraat başa çatanadək maddi sübutların qorunub saxlanılmasının təmin edilməsi üçün tədbirlər görməli, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat başa çatdıqdan sonra maddi sübutlar haqqında qərar qəbul etməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 26-cı maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxsin xüsusi mülkiyyətində olan, inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş hallarda həmin predmetin məcburi qaydada və ödənişsiz dövlətin mülkiyyətinə keçməsindən ibarətdir. İnzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi yalnız hakim tərəfindən tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 151.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi haqqında qərar müsadirə edilmiş predmetin alınması və ödənişsiz, məcburi olaraq, dövlət mülkiyyətinə verilməsi yolu ilə icra edilir. Azərbaycan Respublikası İXM-in 55.2-ci maddəsinə əsasən, fiziki şəxslər barəsində inzibati xətalar haqqında işlər üzrə məsrəflər dövlət hesabına ödənilir. Hüquqi şəxslər barəsində inzibati xətalar haqqında işlər üzrə məsrəflər isə həmin şəxslərin üzərinə qoyulur. Həmçinin 55.3 və 55.4-cu maddələrinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlər üzrə məsrəflərin məbləği məsrəflərə aid olan çəkilmiş xərcləri təsdiq edən işə əlavə edilmiş sənədlər əsasında müəyyən edilir və məsrəflər haqqında qəbul edilmiş qərar inzibati tənbeh tətbiq edilməsi və ya inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərarda göstərilir. Odur ki, iş üzrə aparılmış ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 107 manat məbləğində pul vəsaiti dövlət büdcəsinə aid edilməlidir. Yuxarıda göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 43, 114.1.1, 115-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinsin. İnzibati xətanın bilavasitə obyekti olan, Naxçıvan Baş Gömrük İdarəsinin maddi sübutların saxlanc otağında saxlanılan, 01 qutuda 25 ədəd olmaqla üzərində “Cracker EK6207” yazıları olan, sərt kağızaoxşar materialdan silindirik formada hazırlanmış pirotexniki vasitə-50,00 (25 ədəd x 2,00 manat) manat, 01 qutuda 55 ədəd olmaqla üzərində “Big Bang EK1001” yazıları olan sərt kağızaoxşar materialdan silindirik formada hazırlanmış pirotexniki vasitə-82,50 (55 ədəd x 1,50 manat) manat, 01 qutuda 49 ədəd olmaqla üzərində “X3 in China” yazıları olan, ağ rəngli kağızaoxşar alışan materialdan bükülü formasında hazırlanmış pirotexniki vasitə-5,00 manat, 02 qutuda hər birində 58 ədəd olmaqla üzərində “Kop Cap 1 KO201” yazıları olan, sərt kağızaoxşar materialdan silindirik formada hazırlanmış pirotexniki vasitə-4,60 manat müsadirə edilsin. Ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 107 manat dövlət büdcəsinə aid edilsin. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan on gün müddətində qərarı qəbul etmiş hakim vasitəsilə və ya birbaşa Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin cinayət kollegiyasına şikayət verilə bilər. Sədrlik edən Mehrab Məmmədov