Naxçıvan MR Culfa Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(089)-40/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Culfa rayon İş № 3(089)-40/2022 26.12.2022 NAXÇIVAN MR CULFA RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Mehrab Fərmayıl oğlunun sədrliyi, X1 iclas katibliyi, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakı ilə, Şəxs-10 avqust 1996-ci il tarixdə Babək rayonunun Qahab kəndində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, orta təhsili, meyvə satışı ilə məşğul olan, ünvan 1 ünvanında yaşayan-Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (İXM) 480-ci maddəsi ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Naxçıvan Baş İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: Şəxs barəsində 13 dekabr 2022-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsi ilə DGK-A 119107 nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunmuşdur, ona görə ki, o, 29 noyabr 2022-ci il tarixdə, saat 18:57 radələrində X5 vasitəsilə İran İslam Respublikasından Naxçıvan Muxtar Respublikasına gələrkən yükləri yoxlanılmış, yoxlama zamanı əl yükünün içərisində olan yuyucu vasitəsi qutusunda gizilədilmiş aksiz markası ilə markalanmayan 110 qutu (2200 ədəd) qara rəngli və 10 qutu (200 ədəd) ağ rəngli olmaqla, ümumilikdə 120 qutu (2400 ədəd) “Milano” markalı siqaretlər aşkar edilərək götürülmüşdür. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-ci maddəsində malların və nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən gömrük nəzarətindən gizlədilməklə keçirilməsinə, yəni gizli saxlanc yerlərindən və ya malların aşkar edilməsini çətinləşdirən digər üsullardan istifadə edilməklə, yaxud bir qəbildən olan malların digər şəklə salınmaqla keçirilməsinə görə, bu az miqdarda olduqda inzibati məsuliyyət müəyyən edilmişdir. Az miqdarda olduqda dedikdə əlli min manatadək olan məbləğ başa düşülür. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş Şəxs izahatında bildirmişdir ki, Babək rayonunun Qahab kəndində yaşayır. Cahan ticarət mərkəzində meyvə satışı ilə məşğul olur. 29 noyabr 2022-ci il tarixində günorta saatlarında siqaret və ərzaq almaq məqsədi ilə Culfa gömrüyündən keçməklə İran islam Respublikasının Culfa şəhərinə getmişdir. İranın Culfa şəhərində olduğu müddətdə mağazalardan ərzaq və istifadə etməsi üçün 12 blok siqaret almışdır. Aldığı siqaretləri yuycu vasitəyə məxsus qutunun içərisinə yerləşdirmişdir. xx.xx.2022-ci il tarixdə Culfa gömrüyündən ölkəyə giriş etmiş, pasportuna möhür vurdurmuş, əl yüklərinin manitordan keçdiyi yerə gəlmiş, gömrük əməkdaşı ondan bəyan etməli olduğu əşya olub-olmamasını soruşmuş, bəyan etməli nəsə olmadığını, əl yüklərində ərzaq olduğunu bildirmişdir. Əl yüklərini manitora qoymuş, əl yükləri manitordan keçən zaman gömrük əməkdaşı əl yüklərində siqaret olduğunu demiş, özü əl yüklərində siqaret olduğunu təsdiq etmişdir. Gömrük əməkdaşı əl yüklərinin yoxlanılacağını bildirmiş, iki hal şahidinin iştirakı ilə əl yükləri yoxlanılmış, yuyucu vasitə qutusundan 120 qutu Milano siqareti götürülmüşdür. Şəxs izahatında onu da bildirmişdir ki, əl yükündən siqaretin aşkar edilərək götürülməsi barədə tərtib edilmiş protokola ona görə imza etməmişdir ki, həmin vaxt gömrük yoxlamasından başqa şəxslərin əl yüklərində siqaret keçirməsini müşahidə etmiş, lakin ona məxsus siqaretlər saxlanılmışdır. Məhkəmə iclasında şahid qismində iştirak etmiş Şahid3 izahatında bildirmişdir ki, Culfa Gömrük idarəsi X4 inspektoru vəzifəsində işləyir. xx.xx.2022-ci il tarixdə xidmətdə olmuşdur. Saat 18:57 radələrində X5 vasitəsilə İran İslam Respublikasından Naxçıvan Muxtar Respublikasına gələn, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, Babək rayonunun Qahab kənd sakini Şəxs əl yükləri Hi-Scan rentgen qurğusundan keçən zaman əl çantasında siqaret təsvirləri müşahidə edilmiş, əl çantasına gömrük yoxlaması keçirmək barədə qərara gəlmiş, həmin vaxt gömrük ərazisində olan Şahid1 və Şahid2 hal şahidi kimi dəvət etmişdir. Hal şahidlərinə Şəxs əl yüklərinə gömrük yoxlaması keçirəcəyini, onların da hal şahidi qismində iştirak etmələrini xahiş etmiş, onlar etiraz etməmişlər. Hal şahidlərinə hüquq və vəzifələrini izah etmişdir. Əvvəlcə hal şahidlərinə Şəxs təqdim etmiş, əl yüklərinin onun olduğunu bildirmişdir. Şəxs əl yüklərində qanunla qadağan olunmuş hər hansı əşyanın olub-olmamasını soruşmuş, o, əl yüklərində qadağan olunmuş hər hansı əşya olmadığını bildirmişdir. Əl çantasına yoxlama keçirməyə başlamış. Yoxlama zamanı əl yüklərində olan yuyucu vasitə qutusunun içərisinə yığılmış, aksiz markası ilə markalanmayan 110 qutu (2200 ədəd) qara rəngli və 10 qutu (200 ədəd) ağ rəngli olmaqla, ümumilikdə 120 qutu (2400 ədəd) “Milano” markalı siqaretləri aşkar olmuşdur. Aşkar olunmuş 110 qutu (2200 ədəd) qara rəngli və 10 qutu (200 ədəd) ağ rəngli olmaqla, ümumilikdə 120 qutu (2400 ədəd) “Milano” markalı siqaretlər onun və hal şahidləri Şahid1 və Şahid2 iştirakı ilə götürülmüş, qablaşdırılmış, yoxlamanın nəticələrinə dair yoxlama protokolu tərtib etmiş, özü və 2 hal şahidi protokolu imzalamış, Şəxs protokolu imzalamaqdan imtina etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində iştirak etmiş Şahid1 izahatında bildirmişdir ki, hazırda işsizdir. X3 ərazisində yüklərin nəqliyyat vasitələrinə doldurulub boşaldılmasında fəhləlik edir. 29 noyabr 2022-ci il tarixdə Culfa Gömrük idarəsinin ərazisində olmuşdur. Dilarə adlı gömrük əməkdaşı onu çağırmış və X5 vasitəsilə İran İslam Respublikasından Naxçıvan Muxtar Respublikasına gələn bir vətəndaşın əl yüklərinə yoxlama keçirəcəyini və onun da orada hal şahidi qismində iştirak etməsini xahiş etmiş, o da etiraz etməmişdir. Daha sonra Muxtar adlı şəxs də hal şahidi kimi çağırılmışdır. Dilarə xanım Şəxs təqdim etmiş, əl yüklərinin ona məxsus olduğunu bildirmişdir. Yoxlamadan əvvəl Dilarə xanım onlara hüquq və vəzifələrini izah etmiş və əl yüklərinin yoxlamağa başlamışdır. Yoxlama zamanı əl yüklərinin içərisində yuyucu vasitə qutusunda gizilədilmiş aksiz markası ilə markalanmayan 110 qutu qara rəngli və 10 qutu ağ rəngli “Milano” markalı siqaretlər aşkar edilmişdir. Aşkar olunmuş siqaretlər barədə müvafiq sənədlər tərtib edilmiş, sənədləri imzaları ilə təsdiq etmişlər. Şəxs protokolu imzalamaqdan imtina etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində iştirak etmiş Şahid2 Şahid1 ilə eyni məzmunlu izahat vermişdir. Şəxs tərəfindən yuxarıda qeyd edilən inzibati xətanın törədilməsi özünün, şahidlərin izahatı, inzibati xəta haqqında işin materialları ilə öz təsdiqinin tapmışdır. İş materillarına əlavə edilmiş 29 noyabr 2022-cı il tarixli əl yüklərinin yoxlanılması haqqında protokoldan görünür ki, xx.xx.2022-ci il tarixdə saat 18:57 radələrində X5 vasitəsilə İran İslam Respublikasından Naxçıvan Muxtar Respublikasına gələn Azərbayacan Respublikası vətəndaşı, xx.xx.2013-ci il tarixdə DİN tərəfindən verilmiş P5407355 nömrəli pasportun sahibi, xx.xx.1996-ci il təvəllüdlü Şəxs əl yükləri Hi-Scan rentgen qurğusundan keçən zaman şübhəli təsvir olduğu üçün əl yüklərinə baxış keçirilmiş, baxış zamanı əl yüklərinin içərisində yuyucu vasitə qutusunda gizilədilmiş aksiz markası ilə markalanmayan 110 qutu (2200 ədəd) qara rəngli və 10 qutu (200 ədəd) ağ rəngli olmaqla, ümumilikdə 120 qutu (2400 ədəd) “Milano” markalı siqaretlər aşkarlanmışdır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər kabinetinin 14 oktyabr 2013-cü il tarixli, 305 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Fiziki şəxslər tərəfindən istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan malların gömrük sərhədindən keçirilməsinin güzəştli və sadələşdirilmiş qaydalarının” 2.1.10-cu bəndinə əsasən fiziki şəxslər tərəfindən təyinatı istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan hesab edilmiş 200 ədəd siqaret (aksizli mallar və avtonəqliyyat vasitələri istisna olmaqla) güzəştli qaydada (gömrük ödənişlərini ödəmədən) gömrük sərhədindən keçirilə bilər. 12 dekabr 2022-ci il tarixli, 366 nömrəli məhkəmə ekspertizasının rəyindən görünür ki, ekspertiza təqdim edilmiş üzərində heç bir aksiz markası olmayan istifadəyə yararlı vəziyyətdə olan (daşınma, saxlanma zamanı fiziki aşınmaya məruz qalmamış, səthləri bütöv və əzilmə, kəsilmə hallan müşahidə olunmamış) siqaretlərin topdan orta bazar qiyməti ilə ümumi dəyəri təxminən 216 manat müəyyən edilir. O cümlədən, bir qutu (20 ədəd) qara rəngli “Milano” markah nazik siqaretin topdansatış qiyməti 1,8 manat, 110 qutu - 1,8 manat x 110 qutu = 198 manat; bir qutu (20 ədəd) ağ rəngli “Milano ” markalı nazik siqaretin topdansatış qiyməti - 1,8 manat, 10 qutu - 1,8 manat x 10 qutu = 18 manat müəyyən edilir. Tədqiqata 2 qutu sərf edilmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 479-cu maddəsinin qeyd hissəsində qeyd edilmişdir ki, “İnzibati Xətalar Məcəllənin 479-481, 482.1 və 482.2-ci maddələrində “az miqdarda olduqda” dedikdə, əlli min manatadək olan məbləğ başa düşülür. Məhkəmə inzibati xəta törətmiş şəxsə inzibati tənbeh tətbiq etmə ilə bağlı məsələni müzakirə edərək belə nəticəyə gəlir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati-Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsi ilə təqsirli bilinməli və inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan mallar, Culfa Gömrük idarəsinin maddi sübutların saxlanc otağında saxlanılan 109 qutu qara rəngli və 9 qutu ağ rəngli olmaqla, ümumilikdə 118 qutu “Milano” markalı siqaretlər müsadirə edilməlidir. Məhkəmə Şəxs inzibati tənbeh tətbiq edərkən xətanın xarakterini, Şəxs şəxsiyyətini, onun təqsirinin dərəcəsini, nəzərə alır. İnzibati məsuliyyəti ağırlaşdıran hallar, icraatı rədd edən hallar müəyyən edilmədi. Azərbaycan Respublikası İXM-nin- 3-cü maddəsində göstərilmişdir ki, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. 4-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllə insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır. 6.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətaya görə inzibati tənbeh bu Məcəlləyə uyğun olaraq tətbiq edilir 9.1-ci maddəsinə görə inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətanın xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır. 11.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatın aparılması, inzibati xətalar haqqında işlər üzrə qərarların qəbul və icra edilməsi həmin vaxtda qüvvədə olan Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinə uyğun olaraq həyata keçirilir. 12-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur; Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 21-ci maddəsinə görə inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Həmin Məcəllənin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır 77.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetlər, yaxud üzərində inzibati xətanın izlərini saxladığına görə inzibati xəta haqqında iş üzrə əhəmiyyət kəsb edən halların müəyyən edilməsinə kömək edən predmetlər maddi sübutlar hesab edilir. 77.3-cü maddəsinə əsasən icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) iş üzrə icraat başa çatanadək maddi sübutların qorunub saxlanılmasının təmin edilməsi üçün tədbirlər görməli, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat başa çatdıqdan sonra maddi sübutlar haqqında qərar qəbul etməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 26.1-ci maddsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxsin xüsusi mülkiyyətində olan, inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş hallarda həmin predmetin məcburi qaydada və ödənişsiz dövlətin mülkiyyətinə keçməsindən ibarətdir. İnzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi yalnız hakim tərəfindən tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 151.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi haqqında qərar müsadirə edilmiş predmetin alınması və ödənişsiz, məcburi olaraq, dövlət mülkiyyətinə verilməsi yolu ilə icra edilir. Yuxarıda göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 43, 114.1.1, 115-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinsin. İnzibati xətanın bilavasitə obyekti olan, Culfa Gömrük idarəsinin maddi sübutların saxlanc otağında saxlanılan 109 qutu (2180 ədəd) qara rəngli (1 qutunun topdansatış qiyməti 1.8 manat) və 9 qutu (180 ədəd) ağ rəngli (1 qutunun topdansatış qiyməti 1.8 manat) “Milano” markalı siqaretlər müsadirə edilsin. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan on gün müddətində qərarı qəbul etmiş hakim vasitəsilə və ya birbaşa Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin cinayət kollegiyasına şikayət verilə bilər. Hakim Mehrab Məmmədov.