Naxçıvan MR Kəngərli Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(111)-5/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Qıvraq qəsəbəsi İş № 3(111)-5/2023 26.01.2023 NAXÇIVAN MR KƏNGƏRLİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Kəngərli rayon Məhkəməsinin hakimi Əhmədov Zülfüqar Əziz oğlunun sədrliyi, X1 iclas katibliyi, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs və tərcüməçi X3 iştirakları ilə xx xxxxxxx 1991-ci ildə Türkiyə Respublikasının Ceylanpınar şəhərində anadan olmuş, Türkiyə Respublikası vətəndaşı Şəxs haqqında Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsi barədə Naxçıvan Baş Gömrük İdarəsindən daxil olmuş inzibati materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdim: Naxçıvan Baş Gömrük İdarəsindən məhkəməyə daxil olmuş Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsi ilə tərtib edilmiş 9 yanvar 2023-cü il tarixli 18000-00016/23 nömrəli inzibati xəta haqqında protokola əsasən xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 21:27 radələrində “Şahtaxtı” gömrük postu vasitəsilə İran İslam Respublikasından gələrək Azərbaycan Respublikasının ərazisindən tranzit keçməklə Türkiyə Respublikasına yük aparan Türkiyə Respublikasının vətəndaşı, Mersin şəhər sakini, xx.xx.2021-ci il tarixində verilmiş U24243438 nömrəli xarici pasportun sahibi, xx xxxxxxx 1991-ci il təvəllüdlü Şəxs hərəkətləri şübhə doğurduğundan onun idarə etdiyi 33PM389/33ALB466 dövlət nömrə nişanlı, “Mercedes-Benz Axor 1840 LS36” markalı yük nəqliyyat vasitəsinin dartıcı və qoşqusuna iki hal şahidinin iştirakı ilə yoxlanış keçirilmiş, yoxlama zamanı həmin yük nəqliyyat vasitəsinin kabinində sürücü oturacağının yuxarı hissəsində olan əlavə cihazların qoşulması üçün nəzərdə tutulan üstü qapaqla bağlı hissəsindən 20 qutu (400 ədəd), sərnişin oturacağının təhlükəsizlik kəmərinin birləşdiyi nöqtədən aşağıdakı konstruktiv boşluqda 140 qutu (2800 ədəd) ümumilikdə 160 qutu (3200 ədəd) üzərində “Oscar” yazısı olan aksiz markası ilə markalanmayan siqaretlər aşkar edilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs izahatında qardaşlarımın və özümün istifadəsi üçün İran İslam Respublikasının Bəzirgan gömrüyündə olarkən 16 blok “Oscar” markalı siqaret aldığını, sonra həmin siqaretlərin 2 blokunu kabinində əlavə cihazların qoşulması üçün nəzərdə tutulan üstü qapaqla bağlı hissəsinə, 14 blokunu isə sərnişin oturacağının təhlükəsizlik kəmərinin birləşdiyi nöqtədən aşağıdakı boşluqda gizlətdiyini, xx.xx.2022-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının ərazisindən tranzit keçərək Türkiyə Respublikasına getmək üçün İran İslam Respublikasının Poldəşt gömrüyünə gəldiyini və 1 gün orada gözlədiyini, xx.xx.2023-cü ildə gecə saatlarında Azərbaycan Respublikasının Şahtaxtı gömrük məntəqəsinə keçdiyini, gömrük yoxlaması zamanı idarə etdiyi avtomaşının kabinində yerləşdirdiyi 16 blok “Oscar” markalı siqaretləri gömrük əməkdaşları tərəfindən aşkar edilərək götürüldüyünü, əməlindən çox peşman olduğunu, bir daha belə hallara yol verməyəcəyini bildirərək barəsində yüngül cəza verilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilən Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsi Naxçıvan Baş Gömrük İdarəsinin “Şahtaxtı” gömrük postunun baş müfəttişi Şahid3 izahatında göstərilən vəzifədə işlədiyini, 01 yanvar 2023-cü il tarixində saat 21:27-də “Şahtaxtı” gömrük postunda yük nəqliyyat vasitələrinin müayinəsi postunda xidmətdə olarkən X2 gələrək Azərbaycan Muxtar Respublikasının ərazisindən tranzit keçməklə Türkiyəyə gedən həmin ölkə vətəndaşı Şəxs hərəkətləri şübhə doğurduğundan onun idarə etdiyi 33PM389/33ALB466 dövlət nömrə nişanlı, “Mercedes-Benz Axor” markalı yük nəqliyyat vasitəsinə ümumi gömrük yoxlanışı etmək qərarına gəldiyini və yoxlama zamanı həmin yük nəqliyyat vasitəsinin kabinində sürücü oturacağının yuxarı hissəsində avtomobilin konstruksiyasına daxil olan əlavə cihazların qoşulması üçün nəzərdə tutulan üstü qapaqla bağlı hissəsindən 20 qutu (400 ədəd), sərnişin oturacağının təhlükəsizlik kəmərinin birləşdiyi nöqtədən aşağıdakı konstruktiv boşluqda 140 qutu (2800 ədəd), ümumilikdə 160 qutu (3200 ədəd) üzərində “Oscar” yazısı olan, aksiz markası ilə markalanmayan siqaretlər aşkar edildiyini və protokol əsasında götürüldüyünü bildirdi. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilən Şahid1 izahatında “Şahtaxtı” gömrük postunda yüklərin nəqliyyat vasitələrinə doldurulub boşaldılmasında fəhləlik etdiyini, 01 yanvar 2023-cü il tarixində təxminən saat 21:30-da “Şahtaxtı” gömrük postuna, həmkəndlim Vaqiflə yük boşaltmağa getdiyini yük boşaltdığı zaman Tofiq adlı gömrük əməkdaşı bizə yaxınlaşaraq İrandan gələn Türkiyə Respublikası vətəndaşının idarə etdiyi bir yük nəqliyyat vasitəsini yoxlayacağını deyərək hal şahidi kimi iştirak etməsini xahiş etdiyini, daha sonra həmin nəqliyyat vasitəsini yoxlamağa başladıqlarını, yoxlama zamanı kabində gizlədilmiş cəmi 160 qutu siqaret aşkar edildiyini, sonra həmin siqaretlər barədə sənədlər yazıldığını və imzalarla ilə təsdiq etdiklərini bildiridi. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilən Şahid2 izahatında Şahid1 ilə eyni məzmunlu izahat verərək onun dediklərini təsdiq etdi. Məhkəmə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin izahatını dinləyib, şahidlərin izahatlarını nəzərdən keçirib, inzibati materialı araşdırıb, bütün hallara hərtərəfli, tam və obyektiv qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir, həmin inzibati xətanın törədilməsində təqsirlidir. Şəxs tərəfindən yuxarıda təsvir olunan inzibati xətanın törədilməsi özünün, şahidlərin izahatı, inzibati xəta haqqında işin materialları ilə öz təsdiqini tapmışdır. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş:- 9 yanvar 2023-cü il tarixli 18000-00016/23 nömrəli inzibati xəta haqqında protokola əsasən Türkiyə Respublikasının vətəndaşı, Mersin şəhər sakini, xx.xx.2021-ci il tarixində verilmiş U24243438 nömrəli xarici pasportun sahibi, xx xxxxxxx 1991-ci il təvəllüdlü Şəxs idarə etdiyi 33PM389/33ALB466 dövlət nömrə nişanlı, “Mercedes-Benz Axor 1840 LS36” markalı yük nəqliyyat vasitəsinin dartıcı və qoşqusunu iki hal şahidinin iştirakı ilə yoxlanış keçirilmiş, yoxlama zamanı həmin yük nəqliyyat vasitəsinin kabinində sürücü oturacağının yuxarı hissəsində olan əlavə cihazların qoşulması üçün nəzərdə tutulan üstü qapaqla bağlı hissəsindən 20 qutu (400 ədəd), sərnişin oturacağının təhlükəsizlik kəmərinin birləşdiyi nöqtədən aşağıdakı konstruktiv boşluqda 140 qutu (2800 ədəd) ümumilikdə 160 qutu (3200 ədəd) üzərində “Oscar” yazısı olan aksiz markası ilə markalanmayan siqaretlər aşkarlanaraq götürülmüşdür. 09 yanvar 2023-cü il tarixli 11 nömrəli məhkəmə əmtəəşünaslıq ekspertizasının rəyindən görünür ki, ekspertiza tədqiqatına təqdim edilmiş üzərində heç bir aksiz markası olmayan, istifadəyə yararlı vəziyyətdə (daşınma, saxlanma zamanı fiziki aşınmaya məruz qalmamış, səthləri bütöv və əzilmə, kəsilmə halları müşahidə olunmamış) “Oscar” silver markalı nazik siqaretlərin orta bazar qiyməti ilə ümumi dəyəri təxminən 192 (bir yüz doxsan iki) manat müəyyən edilir, o cümlədən bir qutu (20 ədəd) “Oscar” silver markalı nazik siqaretin orta bazar qiyməti - 1.20 manat, 160 qutu - 1.20 manat X 160 qutu = 192 (bir yüz doxsan iki) manatdır. İş materiallarında olan 09 yanvar 2023-cü il tarixli, 101-015/0xx-xx/000039 nömrəli məktubun qeyd hissəsindən görünür ki, maddi sübutlar məhkəmə tərəfindən barəsində müvafiq qərar qəbul edilənədək Naxçıvan Baş Gömrük İdarəsinin “Maddi sübutların saxlanc otağı”nda saxlanılır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər kabinetinin 14 oktyabr 2013-cü il tarixli, 305 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Fiziki şəxslər tərəfindən istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan malların gömrük sərhədindən keçirilməsinin güzəştli və sadələşdirilmiş qaydalarının” 2.1.10-cu bəndinə əsasən fiziki şəxslər tərəfindən təyinatı istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan hesab edilmiş 200 ədəd siqaret (aksizli mallar və avtonəqliyyat vasitələri istisna olmaqla) güzəştli qaydada (gömrük ödənişlərini ödəmədən) gömrük sərhədindən keçirilə bilər. Beləliklə, işin araşdırılan halları ilə müəyyən olunur ki, Şəxs 09 yanvar 2023-cü il tarixdə “Şahtaxtı” gömrük postu vasitəsilə İran İslam Respublikasından gələrək Azərbaycan Respublikasının ərazisinə keçərkən nəqliyyat vasitəsində gizlətdiyi 160 qutu “Oscar” markalı siqaretləri gömrük əməkdaşlarına bəyan etmədən, gömrük nəzarətindən gizlətməklə keçirmək istəmiş və bununla da Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsinin tələbləri həmin şəxs tərəfindən pozulmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin:- 480-ci maddəsinə əsasən malların və nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən gömrük nəzarətindən gizlədilməklə keçirilməsinə, yəni gizli saxlanc yerlərindən və ya malların aşkar edilməsini çətinləşdirən digər üsullardan istifadə edilməklə, yaxud bir qəbildən olan malların digər şəklə salınmaqla keçirilməsinə görə, bu az miqdarda olduqda inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan mallar və nəqliyyat vasitələri müsadirə edilir, yaxud həmin mallar və nəqliyyat vasitələrinin dəyərinin qırx faizindən altmış faizinədək məbləğdə cərimə edilir. 479-cu maddəsinin “Qeyd” hissəsinə əsasən bu Məcəllənin 479 - 481, 482.1 və 482.2-ci maddələrində “az miqdarda olduqda” dedikdə, əlli min manatadək olan məbləğ başa düşülür. 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. 21-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. 26.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxsin xüsusi mülkiyyətində olan, inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş hallarda həmin predmetin məcburi qaydada və ödənişsiz dövlətin mülkiyyətinə keçməsindən ibarətdir. İnzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi yalnız hakim tərəfindən tətbiq edilir. 151.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi haqqında qərar müsadirə edilmiş predmetin alınması və ödənişsiz, məcburi olaraq, dövlət mülkiyyətinə verilməsi yolu ilə icra edilir. Məhkəmə inzibati xəta törətmiş şəxsə inzibati tənbeh tətbiq etmə ilə bağlı məsələni müzakirə edərək belə nəticəyə gəlir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsi ilə təqsirli bilinməli və maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan Naxçıvan Baş Gömrük İdarəsinin “Maddi sübutların saxlanc otağı”nda saxlanılan 160 qutu (3200 ədəd) üzərində “Oscar” yazısı olan aksiz markası olmayan siqaretlər müsadirə edilməlidir. İnzibati məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, icraatı rədd edən hallar müəyyən edilmədi. Yuxarıda göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 43, 114.1.1, 115, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinsin və ondan aşkar olunaraq götürülmüş inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan və Naxçıvan Baş Gömrük İdarəsinin “Maddi sübutların saxlanc otağı”nda saxlanılan 160 qutu (3200 ədəd) üzərində “Oscar” yazısı olan aksiz markası olmayan siqaretlər müsadirə edilsin. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan on gün müddətində qərarı qəbul etmiş hakim vasitəsilə və ya birbaşa Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin cinayət kollegiyasına şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Zülfüqar Əhmədov