Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qərar — İş №3(125)-1237/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Gəncə şəhəri İş № 3(125)-1237/2023 22.06.2023 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyev Asif Əmrah oğlunun sədrliyi, Süleymanlı Süleyman Rəşid oğlunun katibliyi, protokolu tərtib etmiş şəxs - Gəncə şəhər BPİ-nin 1-ci Polis Şöbəsinin polis sahə rəisi, polis baş leytenantı X2, Gəncə şəhər DYPŞ-nin polis mayoru X3 və barəsində X9 iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakları ilə, xx.xx.2001-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, subay, orta təhsilli, fərdi əməklə məşğul olan, Gəncə şəhəri, X13 küçəsi, dalan 1, ev 3 ünvanında qeydiyyatda olan və yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510, 535.1 və 511.1.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaları törətməsi barədə Gəncə şəhər BPİ-nin 1-ci Polis Şöbəsindən və Gəncə şəhər DYPŞ-dən daxil olmuş X9 protokollara açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: Gəncə şəhəri BPİ-nin 1-ci Polis Şöbəsinin İTB-nin polis sahə rəisi X5 və Gəncə şəhər DYPŞ-nin polis mayoru X6 tərəfindən Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510, 535.1-ci və 511.1.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş əməllərin törədilməsi barədə 22 iyun 2023-cü il tarixli, MN ******* nömrəli və 22 iyun 2023cü il tarixli İXP ******* nömrəli X9 protokollar tərtib edilərək Gəncə Şəhər Məhkəməsinə təqdim edilmişdir. X9 protokollarda qeyd edilir ki, xx.xx.2023-cü il tarixdə saat təxminən 01:00-da **- DH-*** dövlət qeydiyyat nömrə nişanlı avtomobilin uzaq vuran işıqlardan istifadə etdiyi üçün saxlanılmış, yoxlama zamanı sürücü X1 hüququ olmamış, daha sonra Şəxs avtomobildən düşərək, səs-küy salmağa başlamış, nalayiq ifadələr işlədərək polis əməkdaşları onu nizam-intizama dəvət etsə də qanunsuz hərəkətləri davam etdirmiş və Gəncə şəhər BPİ-nin 1-ci Polis Şöbəsinə gətirilmişdir. Bundan əlavə Şəxs 20 may 2023-cü il tarixdə saat 20:53-də VAZ-21074 minik markalı **-DH-*** dövlət qeydiyyat nömrə nişanlı avtomobil ilə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 511.1.3-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəmə iclasında X9 protokol tərtib etmiş Gəncə şəhəri BPİ-in 1-ci Polis Şöbəsinin İTB-nin polis sahə rəisi X5 X9 protokoldakı xüsusatları təsdiq edərək, barəsində X9 iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada inzibati tənbeh verilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında X9 protokol tərtib etmiş Gəncə şəhər DYPŞ-nin polis mayoru X6 X9 protokoldakı xüsusatları təsdiq edərək, barəsində X9 iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada inzibati tənbeh verilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında barəsində X9 iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs məhkəməyə verdiyi izahatında inzibati xətaları törətməsini səmimi etiraf edərək bildirdi ki, o, onun avtomobilini idarə edən digər sürücünün sürücülük vəsiqəsinin olmadığını bilirdi, amma o, avtomobili digər şəxsə təlim keçmək məqsədi ilə vermişdir. Həmin vaxt Gəncə şəhəri, Heydər Əliyev prospektində avtomobillə hərəkətdə olan zaman YPX-nin əməkdaşları onlara saxla əmri vermiş və sürücü avtomobili saxlamışdır. Sürücünün sürücülük vəsiqəsi olmadığından, o cümlədən avtomobil onun olduğu üçün avtomobildən düşərək səs-küy salmış və polisin qanuni tələbinə tabe olmayaraq öz hərəkətlərini davam etdirmişdir. Digər inzibati xətaya münasibətdə isə həmin xətanın onun tərəfindən törədildiyini etiraf etmişdir. Hazırda əməlindən peşmandır və barəsində yüngül inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında şahid Gəncə şəhər BPİ-nin DYPŞ-nin YPX-nin inspektoru, polis baş serjantı X7 izahatında bildirdi ki, xx.xx.2023-cü il tarixdə xidmətdə olan zaman təxminən saat 01:00 radələrində Gəncə şəhəri, H.Əliyev prospektində “VAZ 2107” markalı, **-DH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilin sürücüsünü uzaq vuran işıqlardan istifadə etdiyi üçün saxlamışlar, yoxlama zamanı adı onlara sonradan məlum olan X4 nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququnun olmaması məlum olmuşdur. Bu zaman sürücünün yanında sərnişin qismində əyləşən Şəxs avtomobildən düşərək narazılığını bildirmiş və uca səslə nalayiq ifadələr işlədərək ətrafda olan tanımadığı digər şəxslərin diqqətini özünə cəlb etmişdir. Onlar Şəxs nizam-intizama dəvət etsələr də vətəndaş qərəzli şəkildə öz hərəkətlərini davam etdirərək, onların qanuni tələblərinə tabe olmamışdır. Belə olan halda PPXT-nin əməkdaşlarının köməkliyi ilə həmin şəxsi Gəncə şəhəri BPİ-nin 1-ci Polis Şöbəsinə gətirərək Növbətçi Hissəyə təhvil vermişlər. İş materiallarına əlavə edilmiş və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: “İnzibati qaydada tutma haqqında” 22 iyun 2023-cü il tarixli, BB1679968 nömrəli protokoldan görünür ki, Şəxs 22 iyun 2023-cü il tarixdə saat 01:30-da tutulmuşdur. Elektron Məhkəmə sistemindən çıxarılmış sorğudan görünür ki, Şəxs xx.xx.2032-ci il tarixədək istifadə müddəti olan B1,B,C1 və C kateqoriyalı BD109420 nömrəli sürücülük vəsiqəsi verilmişdir. Yol hərəkəti qaydaları və yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi qaydaları əleyhinə olan və bu qaydaların pozulması ilə əlaqədar digər inzibati xətalarla tərtib edilən İXP ******* nömrəli X9 Protokoldan və iş materiallarına əlavə edilmiş DVD diskə keçirilən baxış zamanı görünür ki, Şəxs “VAZ 21074” minik markalı, **-DH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi ilə İXM-nin 511.1.3-cü mexaniki nəqliyyat vasitəsini əl əyləcindən istifadə edərək öz oxu ətrafında fırladılması halına yol vermişdir. Nəticədə Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1-ci, 342.7-ci, 511.1.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-in 510, 535.1-ci və 511.1.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətaları törətməsi özünün etirafı, şahid ifadəsi və işdə olan sənədlərlə tam təsdiq olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 510-cu maddəsinə əsasən xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlərə görə əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. 535.1-ci maddəsinə əsasən polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizəsi vəzifələrini icra edərkən, onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamağa görə fiziki şəxslər iki yüz manat məbləğində cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət hesab edilmədikdə bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. 511.1.3-cü maddəsinə əsasən mexaniki nəqliyyat vasitəsini qəflətən sürətləndirməklə davamlı olaraq təkərlərin yolun səthi ilə sürtünməsi səslərinin çıxarılmasına və ya yolun səthində çoxsaylı təkər izlərinin buraxılmasına görə nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ bir il müddətinə məhdudlaşdırılmaqla beş yüz manatdan yeddi yüz əlli manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ bir il müddətinə məhdudlaşdırılmaqla işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, on beş gündən bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Məhkəmə araşdırması zamanı X9 iş üzrə icraatı rədd edən hallar və inzibati məsuliyyətdən azadetmə üçün əsaslar müəyyən edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 34.2 və 34.3-cü maddələrinə əsasən şəxsin eyni və ya müxtəlif vaxtlarda törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin işlərə eyni vaxtda baxılmalıdır. Şəxsin eyni vaxtda öz hərəkətləri (hərəkətsizliyi) ilə törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin şəxs daha ciddi xətaya görə müəyyən edilmiş sanksiya çərçivəsində tənbeh edilir. Bu halda törədilmiş xətalardan hər hansı birinə görə nəzərdə tutulmuş əlavə tənbehlərdən biri əsas tənbehə əlavə edilə bilər. Məhkəmə hesab edir ki, İXM-in 510, 535.1-ci və 511.1.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların baxılması eyni orqanın (məhkəmənin) səlahiyyətlərinə aiddir. İnzibati xətalar şəxsin müxtəlif vaxtlarda etdiyi hərəkətlərlə törədilmişdir. Buna görə də Şəxs 510, 535.1-ci və 511.1.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli bilinməklə ona həmin Məcəllənin daha ciddi xəta hesab edilən 511.1.3-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın sanksiyası çərçivəsində tənbeh tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onun sağlamlığını, əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını, ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. Həmin Məcəllənin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 12-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulan əməllərə görə inzibati məsuliyyət o halda yaranır ki, bu əməllər cinayət məsuliyyətinə səbəb olmasın. Həmin Məcəllənin 13-cü maddəsində göstərilmişdir ki, inzibati xəta törətmiş şəxs öz əməlinin (hərəkətinin və ya hərəkətsizliyinin) hüquqazidd xarakterini dərk etmiş, onun zərərli nəticələrini qabaqcadan görmüş və bunları arzu etmişdirsə, yaxud belə nəticələrin baş verməsinə şüurlu surətdə yol vermişdirsə, bu xəta qəsdən törədilmiş xəta hesab olunur. Həmin Məcəllənin 21-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Həmin Məcəllənin 30.1-ci maddəsinə əsasən inzibati həbs, yalnız müstəsna hallarda, inzibati xətaların ayrı-ayrı növlərinə görə üç ay müddətinədək hakim tərəfindən tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə barəsində X9 iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs törətdiyi əməli etiraf etməsini və səmimi peşman olmasını İXM-nin 32-ci maddəsinə əsasən onun məsuliyyətini yüngülləşdirən hal kimi nəzərə alır. Məhkəmə barəsində X9 iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs məsuliyyətini ağırlaşdıran hal müəyyən etməmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-in 75-ci maddəsində inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsirli olması inzibati xətalar haqqında işlərin icraatı üzrə sübut edilməli olan hal kimi müəyyən edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə inzibati xətanın xarakterini, törədilmə şəraitini, inzibati xətanı törətmiş şəxsin şəxsiyyətini, səmimi peşmançılığını nəzərə alaraq hesab edir ki, Şəxs barəsində nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ məhdudlaşdırılmaqla, inzibati həbs növündə inzibati tənbeh tətbiq edilməsi qanuni, əsaslı, ədalətli və inzibati tənbehin məqsədinə uyğundur. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İXM-nin 40, 43, 48-51, 114, 128-130-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510, 535.1 və 511.1.3cü maddələri ilə təqsirli bilinərək, həmin Məcəllənin 511.1.3-cü maddəsinin sanksiyası həddində nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ 01 (bir) il müddətinə məhdudlaşdırılmaqla 20 (iyirmi) gün müddətində inzibati həbs edilsin. İnzibati həbsdə olmanın əvvəli inzibati qaydada tutulduğu 22 iyun 2023-cü il tarixdən saat 01:30-dan hesablansın. Qərarın icrası Gəncə şəhər Baş Polis İdarəsinin müvəqqəti saxlama yerinə həvalə edilsin. Qərar inzibati həbs hissəsində dərhal icra olunsun. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Gəncə Şəhər Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Asif Əliyev