Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qərar — İş №3(125)-1520/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Gəncə şəhəri İş № 3(125)-1520/2023 18.08.2023 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Əlizadə Elxan Novruz oğlunun sədrliyi, Cəfərova Firəngiz Elçin qızının katibliyi, Barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan hüquqi şəxsin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankından daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyənetdi: Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən Şəxs MMC-nin İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə məsuliyyətə cəlb edilməsinə dair xx.xx.2023-cü il tarixli, EP seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün Gəncə şəhər Məhkəməsinə göndərilmişdir. İnzibati xəta haqqında protokolda göstərilmişdir ki, Şəxs MMC 30000,00 ABŞ dolları məbləğində olan vəsaiti xx.xx.2021-ci il tarixdə xaricə köçürmüş, 2 il müddətin keçməsinə baxmayaraq, 30000,00 ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan malları ölkəyə idxal etməmişdir. Xəta xx.xx.2023-cü il tarixdə törədilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X2 protokola etiraz edərək izahatında bildirdi ki, ŞəxsMMC tərəfindən ümumilikdə 1 milyon manat məbləğində pul çıxmış həmin miqdarda da mal ölkəyə daxil olmuşdur. Ziraat Bank tərəfindən verilmiş arayışdan görünür ki, gömrük bəyannamələri üzrə üzrə xx.xx.2021-ci il tarixli 30.000 USD avans köçürməsi qismən bağlanmışdır. Avans qalıq 1566.50 USD dollar təşkil edir. Lakin bu məlumat da düz deyil. Ziraat Bankın əməkdaşlarının səhlənkarlığı nəticəsində həmin məbləğlə bağlı təsdiq vermirlər. Lakin onlar şirkət olaraq bu barədə bütün lazımı sənədləri banka təqdim etmişlər. Lakin bankın qeyd etdiyi məbləğ avans qalsa belə bu inzibati xəta tərkibi yaratmır. Belə ki, Mərkəzi Bankın öz təlimatına əsasən geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda inzibati xəta tərkibi yaradır. Hal-hazırda bankın təqdim etdiyi sənəddən də göründüyü kimi bu məbləğ 1566.50 USD təşkil edir. Odur ki, qeyd edilənləri nəzərə alaraq, hüquqi şəxsin əməlində inzibati xəta tərkibi olmadığından iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə müvafiq qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, protokol tərtib etmiş orqanın nümayəndəsi məhkəməyə gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmiş və işə baxılmasının təxirə salınması barədə vəsatət daxil olmamışdır. Məhkəmə işə inzibati xəta haqqında protokol tərtib etmiş orqanın nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-in 430.4-cü maddəsində əsasən avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə inzibati məsuliyyət nəzərdə tutulmuşdur. “Azərbaycan Respublikasının rezident və qeyri-rezidentlərinin xarici valyuta əməliyyatlarının aparılması” Qaydalarının 4.3.1.3-cü maddəsinə əsasən qabaqcadan ödəniş müqabilində malların ölkəyə idxalını (xidmətlərin göstərilməsini) təsdiq edən gömrük bəyannaməsi (xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd) banka təqdim olunmalıdır və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmalıdır. Müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda, bank tərəfindən qabaqcadan ödəniş əməliyyatına dair bütün sənədlər 5 (beş) iş günü ərzində Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim edilir. İş materiallarına əlavə edilmiş 6 iyul 2023-cü il tarixli KB-255/2-80/2023 nömrəli məktubdan görünür ki, “Azərbaycan Respublikasının rezident və qeyri-rezidentlərinin xarici valyuta əməliyyatlarının aparılması” Qaydalarının 4.3.1.3-cü maddəsinə əsasən ödənişin aparıldığı gündən 2 il müddətinə malların ölkəyə idxalını təsdiq edən sənədlər təqdim edilməməsi səbəbindən müvafiq köçürmə üzrə avans sənədləri Mərkəzi Banka təqdim edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 07 avqust 2023-cü il tarixdə Ziraat Bank tərəfindən NB Seramicə təqdim edilmiş arayışdan görünür ki, Ziraat Bank Azərbaycan ASC-yə xx.xx.2023-cü ildə tarixində təqdim etdikləri **********9455-27.517 USD və **********1349- 916.50 USD saylı gömrük bəyannamələri xx.xx.2021-ci il tarixli 30.000 USD avans köçürməsindən qismən bağlanmışdır. Avans qalıq 1566.50 USD təşkil edir. İş materiallarında olan **********1349 nömrəli xx.xx.2021-ci il tarixli və **********9455 nömrəli xx.xx.2023-cü il tarixli gömrük bəyannamələrindən görünür ki, «OOO Belagro Treyd» tərəfindən Şəxs MMC arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən 27.517 ABŞ dolları və 916.5 ABŞ dolları dəyərində olan avans köçürməsi xx.xx.2021-ci il tarixdə «OOO Belagro Treyd» şirkətinin hesabına avans olaraq köçürülmüşdür. İşin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallarından görünür ki, Şəxs MMC və «OOO Belagro Treyd» şirkəti arasında olan müqaviləyə əsasən 02 il ərzində avans köçürmələri olmuş, köçürülməyən məbləğ 1566.50 ABŞ dolları təşkil etmişdir. Qanunvericiliyə əsasən avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində 2 il müddətində və 10000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda müvafiq mallar ölkəyə idxal edilmədikdə və ya pul köçürülmədikdə, şəxsin əməlində İXM-nin 430.4cü maddəsinin tərkibi yaranır. "xxxx" ASC tərəfindən təqdim edilmiş arayışdan və elektron sənədlərdən görünür ki, **********9455-27.517 USD və **********1349-916.50 USD saylı gömrük bəyannamələri xx.xx.2021-ci il tarixli 30.000 USD avans köçürməsindən xx.xx.2021-ci il tarixdə yəni iki il ərzində qismən bağlanmışdır. Avans qalıq 1566.50 ABŞ dolları təşkil etmişdir. Beləliklə məhkəmə hesab edir ki, Şəxs MMC tərəfindən iki il ərzində avans ödəniş köçürüldüyündən və qalıq məbləğ 10.000 ABŞ dollarından az yəni 1566.50 ABŞ dolları təşkil etdiyindən inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 75-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi), inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri və s. müəyyən edilməlidir. Həmin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 53.1.2-ci maddəsinə əsasən əməldə inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Həmin Məcəllənin 114.2.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallardan biri mövcud olduqda inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarılır. Odur ki, məhkəmə, inzibati xəta haqqında materialda olan və məhkəmə iclasında araşdırılan sübutların məcmusunu hərtərəfli, tam və obyektiv qiymətləndirərək hesab edir ki, Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibi olmadığından, onun barəsində həmin maddə ilə başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Qeyd olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53,115, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qəraraaldı: Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4cü maddəsi ilə başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardan rəsmi qaydada təqdim edildikdən sonra 10 gün müddətində Gəncə Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə və ya bilavasitə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Elxan Əlizadə