Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qərar — İş №3(125)-3333/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Gəncə şəhəri İş № 3(125)-3333/2023 21.12.2023 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Cəfərli Orxan Nazim оğlunun sədrliyi, X1 iclas katibliyi, “Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim” şirkəti tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanın törədilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Gəncə Gömrük İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında protokol üzrə materiala, məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyənetdi: Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Gəncə Gömrük İdarəsi tərəfindən “Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim” şirkəti Azərbaycan Respublikasındakı filialı barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsi ilə xx.xx.2023-cü il tarixli EP № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edərək baxılması üçün Gəncə Şəhər Məhkəməsinə göndərilmişdir. İnzibati xəta haqqında həmin protokoldan görünür ki, Azərbaycan Respublikası, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan “Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirkəti”nin Azərbaycan Respublikasındakı Filialının ünvanına Türkiyə Respublikasından İİ590WW/AA223V nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsilə Tovuz Gömrük İdarəsinin “Qırmızı Körpü” gömrük postundan keçməklə gələn “hazır partlayıcı maddələr” yükü **********0339 saylı xx.xx.2023-cü il tarixli gömrük bəyannaməsi tərtib edilərək təyinatı üzrə Gəncə Gömrük İdarəsində (Gəncə şəhəri) bəyan edilmişdir. Sənədlərin araşdırılması zamanı Gəncə Gömrük ldarəsində (Gəncə şəhərində) aşkar olunmuşdur ki, “Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirkəti”nin Azərbaycan Respublikasındakı Filialının ünvanına İİ590WW/AA223V nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsilə daxil olan yükə dair Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən mallar ölkə Ərazisinə daxil olmamışdan öncə elektron qaydada qısa idxal bəyannaməsi təqdim Olunmalı olduğu halda yuxarıda qeyd olunan Filial tərəfindən bu təmin olunmamış və bununlada gömrük qanunvericiliyinin tələbləri pozulmuşdur. Barəsində icraat aparılan “Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim” şirkəti Azərbaycan Respublikasındakı filialına və Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Gəncə Gömrük İdarəsinə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında nümayəndələrin iştirakı təmin edilməmişdir. Məhkəmə onların iştirakı olmadan məhkəmə baxış iclasının keçirilməsini mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: xx.xx.2023-cü il tarixli “cərimə tətbiq olunacaq mallara dair Öhdəlik”dən görünür ki, “Cengiz İnşaat Sanayi və Ticarət Anonim” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı filialının etibarnamə üzrə nümayəndəsi qısa idxal bəyannaməsi təqdim edilmədiyinə görə Cengiz İnşaat Sanayi və Ticarət Anonim” şirkəti Azərbaycan Respublikasındakı filialı tərəfindən cərimənin ödənilməsinin təmin edilməsini öhdəsinə götürür. xx.xx.2023-cü il tarixli Gömrük Bəyannaməsindən görünür ki, “Cengiz İnşaat Sanayi və Ticarət Anonim” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı filialının adına Türkiyə Respublikasından Kəlbəcər avtomobil yolunun tikintisi layihəsində tikinti sahələrində istifadə üçün, (2022-2023) İstehsalçı: Cengiz İnşaat Sanayi və Ticarət Anonim” şirkəti yol çəkilişində dağ suxurlarının dağıdılması üçün hazır partlayıcı maddələr (yer sayı:20 16000.00 kq) Tovuz Gömrük İdarəsinin Qırmızı Körpü gömrük postundan keçməklə daxil olmuşdur. 16 noyabr 2023-cü il tarixli “inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın başlanması və inzibati araşdırma aparılması haqqında” Qərardaddan görünür ki, “Cengiz İnşaat Sanayi və Ticarət Anonim” şirkəti Azərbaycan Respublikasındakı filialı barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsi üzrə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat başlanaraq inzibati araşdırma aparılmışdır. 27 noyabr 2023-cü il tarixli “barəsində icraat aparılan şəxsin sorğu-sual edilməsi haqqında” Protokoldan görünür ki, “Cengiz İnşaat Sanayi və Ticarət Anonim” şirkəti Azərbaycan Respublikasındakı filialının etibarnamə üzrə nümayəndəsi törədilmiş inzibati xətanı yükün elektron qaydada qısa idxal bəyannaməsinin təqdim edilməməsinin səbəbi (Türkiyə Respublikasından İİ590WW/AA223V nömrə nişanlı yük) nəqliyyat vasitəsilə Tovuz Gömrük İdarəsinin “Qırmızı Körpü” gömrük postundan keçməklə gələn “hazır partlayıcı maddələr” yükünə dair elektror” qaydada qısa idxal bəyannaməsinin təqdim edilməməsinin səbəbi Türkiyə Respublikasında yerləşən şirkətin yükün oradan çıxmasını vaxtında onlara məlumat verməməsi və sənədləri göndərməmələri ilə bağlı olduğunu bildirir, lakin buna baxmayaraq, törədilmiş inzibati xətanı etiraf edir. xx.xx.2023-cü il tarixli EP № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edərək “X2 ve Ticaret Anonim Şirkət”nin Azərbaycan Respublikasındakı Filialının ünvanına İİ590WW/AA223V nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsilə daxil olan yükə dair Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən mallar ölkə örazisinə daxil olmamışdan öncə elektron qaydada qısa idxal bəyannaməsi təqdim olunmalı olduğu halda yuxarıda qeyd olunan Filial tərəfindən bu təmin olunmamış və bununlada gömrük qanunvericiliyinin tələbləri pozulmuşdur. Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxslər tərəfindən gömrük sərhədindən kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan malların keçirilməsi halları istisna olmaqla, mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verilir. Qısa idxal bəyannaməsinin verilməməsi bəyannaməçinin inzibati məsuliyyətinə səbəb olur, lakin gömrük rəsmiləşdirilməsinin və malların buraxılışının həyata keçirilməsinə mane olmur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 18.1 və 18.5-ci maddələrinə əsasən hüquqi şəxslər, o cümlədən xarici hüquqi şəxslər və xarici hüquqi şəxslərin filial və nümayəndəlikləri bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara görə inzibati məsuliyyətə cəlb olunurlar. Hüquqi şəxs barəsində inzibati tənbeh yalnız hakim tərəfindən tətbiq edilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş hallarda qısa idxal bəyannaməsinin mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron formada verilməməsinə görə vəzifəli şəxslər min manat məbləğində, hüquqi şəxslər min beş yüz manat məbləğində cərimə edilir. Məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş inzibati xəta haqqında protokol, inzibati materialda olan digər sənədlərlə sübuta yetirilmişdir ki, barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan -“Cengiz İnşaat Sanayi və Ticarət Anonim” şirkəti Azərbaycan Respublikasındakı filialının ünvanına qatarla göndərilmiş yükə dair Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinin tələblərinə riayət edərək gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsinin verilmədiyi müəyyən edilmişdir. Barəsində icraat aparılan hüquqi şəxsin nümayəndəsinin dövlət rüsumunun ödənilməsi haqqında iki qəbzi təqdim edərək inzibati xətanın texniki səbəbdən baş verməsini bildirməsinə baxmayaraq, məhkəmə hesab edir ki, hüquqi şəxs tərəfindən inzibati xətanın qarşısının alınması istiqamətində bütün zəruri tədbirlər görülməmişdir. Belə ki, texniki xətanın baş verməsi barədə şirkət tərəfindən vaxtında Komitəyə müraciət edilərək baş verəcək inzibati xətanın qarşısı alına bilərdi. Bununla da, “Cengiz İnşaat Sanayi və Ticarət Anonim” şirkəti Azərbaycan Respublikasındakı filialının hüquqi şəxs olaraq Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 2-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onların sağlamlığını, əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını, ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. Həmin Məcəllənin 3-cü maddəsində isə göstərilir ki, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 21-ci maddəsində isə göstərilmişdir ki, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. İXM-in 76.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 84.2-ci maddəsinə əsasən, heç bir sübutun qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Məhkəmə törədilmiş inzibati xətanın xarakterini, məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların müəyyən edilməməsini nəzərə alıb, iş üzrə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, “Cengiz İnşaat Sanayi və Ticarət Anonim” şirkəti Azərbaycan Respublikasındakı filialının barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsinin sanksiyasının həddi daxilində cərimə növündə inzibati tənbeh tətbiq edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 43, 114 və 115-ci maddələrini rəhbər tutaraq qəraraaldı: "xxxx" Şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı filialı (VÖEN: **********) Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək 1500 (bir min beş yüz) manat məbləğində inzibati cərimə edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 gün müddətində Gəncə Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə və ya birbaşa Azərbaycan Respublikası Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim: Orxan Cəfərli