Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi Qərardad — İş №3(3-9)-250/2026

Azərbaycan Respublikası adından Qərardad Şirvan şəhəri İş № 3(3-9)-250/2026 01.05.2026 ŞIRVAN APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI Cinayət Kollegiyasının hakimi Əliyev Əli Abdulla oğlunun sədrliyi Zeynallı Aslan Ismayıl oğlunun katibliyi ilə Lənkəran Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** nömrəli qərarından səlahiyyətli orqan Lənkəran Rayon Prokuroru R Azad Qarayev tərəfindən verilmiş protestə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Protokol tərtib edən orqanlar-nin polis sahə rəisi, R X1 tərəfindən Barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası Inzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra – IXM) 227-ci maddəsi ilə ##.##.2025-ci il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün Lənkəran Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Lənkəran Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** nömrəli qərarı ilə Barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxs barəsində IXM-in 227-ci maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilmişdir. Sözügedən qərardan Lənkəran Rayon Prokuroru, R Azad Qarayev tərəfindən apellyasiya instansiyası məhkəməsinə protest verilərək Lənkəran Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** nömrəli qərarının ləğv edilməsi xahiş olunmuşdur. Protestlə əlaqədar iş materialları araşdırılarkən müəyyən edilir ki, Lənkəran Rayon Prokuroru tərəfindən verilmiş protest qanunla müəyyən edilmiş prosessual müddət ötürülməklə təqdim edilmişdir. Lakin hazırkı halda məsələnin mahiyyəti yalnız protestin müddət ötürülməklə verilməsi ilə məhdudlaşmır. Iş materiallarından görünür ki, protestlə birlikdə buraxılmış prosessual müddətin bərpa edilməsi barədə vəsatət də təqdim olunmuş, birinci instansiya məhkəməsi isə həmin vəsatətə baxmadan və onun üzrə hər hansı prosessual qərar qəbul etmədən materialları apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərmişdir. Belə ki, iş materiallarında olan “AZEMIS” Elektron Məhkəmə Informasiya Sistemindən çıxarışa əsasən birinci instansiya məhkəməsinin qərarı ## ####### 2025-ci il tarixdə Lənkəran Şəhər-Rayon Polis Şöbəsinin X2 sisteminə yerləşdirilmişdir. Göründüyü kimi, Lənkəran Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** nömrəli qərarı ## ####### 2025-ci ildə yerləşdirildiyi halda, protest qanunla müəyyən edilmiş on günlük müddət keçdikdən sonra – ## ##### 2026-cı il tarixdə imzalanmış və ## ##### 2026-cı il tarixdə Lənkəran Rayon Məhkəməsinə daxil olmuşdur. IXM-in 130.1-ci maddəsinə əsasən qərarın surəti bu Məcəllənin 57-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan on gün müddətində inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan şikayət verilə bilər. IXM-in 130.2-ci maddəsinə görə həmin müddət üzrlü səbəbdən buraxıldıqda, şikayət və ya protest verən şəxsin vəsatəti ilə bu müddət hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) tərəfindən bərpa edilir. Qanunun mənasına görə, prosessual müddət ötürülməklə verilmiş şikayət və ya protest üzrə apellyasiya icraatının mümkünlüyü ilk növbədə müddətin bərpası məsələsinin həll edilməsindən asılıdır. Müddətin bərpası məsələsi həll edilmədikcə, protest apellyasiya instansiyası məhkəməsində mahiyyəti üzrə baxılması mümkün olan prosessual müraciət hesab edilə bilməz. Bu yanaşma formal xarakter daşımır. Prosessual müddət institutu inzibati xəta haqqında işlər üzrə icraatın sabitliyinə, tərəflərin hüquqi müəyyənlik hüququna və məhkəmə qərarlarının vaxtında qüvvəyə minməsi prinsipinə xidmət edir. Eyni zamanda qanunverici, müddətin üzrlü səbəbdən buraxılıb-buraxılmadığının yoxlanılması üçün ayrıca mexanizm müəyyən etmişdir. Bu mexanizm tətbiq edilmədən apellyasiya instansiyasının protest üzrə mahiyyəti araşdırmaya keçməsi prosessual ardıcıllığın pozulması demək olardı. IXM-in 130.2-ci maddəsinin tələbindən çıxış etməklə, hazırkı halda birinci instansiya məhkəməsi protestlə birlikdə təqdim edilmiş müddətin bərpası barədə vəsatətə baxmalı, müddətin bərpa edilməsi və ya bərpa edilməsindən imtina edilməsi barədə əsaslandırılmış prosessual qərar qəbul etməli idi. Yalnız həmin məsələ həll edildikdən sonra protestin apellyasiya instansiyasına göndərilməsi və onun qəbul edilə bilməsi məsələsi qiymətləndirilə bilərdi. Bunun əvəzinə, birinci instansiya məhkəməsi vəsatətə ümumiyyətlə münasibət bildirmədən işi apellyasiya instansiyasına göndərmişdir. Belə vəziyyətdə apellyasiya instansiyası məhkəməsi protest üzrə mahiyyəti yoxlama aparmaq imkanına malik deyil, çünki protestin prosessual baxımdan qəbul edilə bilən olub-olmaması barədə ilkin məsələ həll edilməmiş qalır. Xüsusilə qeyd olunmalıdır ki, hazırkı qərardadın nəticəsi protest verən şəxsin “yenidən vəsatətlə müraciət etmək hüququ” ilə bağlı deyil. Belə bir vəsatət artıq təqdim edilmişdir. Prosessual problem ondan ibarətdir ki, həmin vəsatətə qanunla müəyyən edilmiş qaydada baxılmamışdır. Buna görə də materialların qaytarılmasının məqsədi protest verən şəxsin yeni vəsatət verməsi deyil, artıq verilmiş müddətin bərpası barədə vəsatətə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən baxılmasının təmin edilməsidir. Iş materialları ilə təsdiq olunur ki, Lənkəran Rayon Prokuroru tərəfindən qanunla müəyyən edilmiş müddət ötürülməklə protest verilmiş, eyni zamanda buraxılmış müddətin bərpası barədə vəsatət təqdim olunmuşdur. Birinci instansiya məhkəməsi həmin vəsatətin üzrlü səbəblər baxımından əsaslı olub-olmamasını yoxlamamış, tərəflərin mövqeyini dinləməmiş və vəsatət üzrə ayrıca prosessual nəticəyə gəlməmişdir. Bu hal IXM-in 130.2-ci maddəsinin tələblərinə uyğun hesab edilə bilməz. Çünki müddətin bərpası məsələsi həll edilmədən protestin apellyasiya instansiyasına göndərilməsi həm prosessual müddət institutunu, həm də instansiyalararası səlahiyyət bölgüsünü pozur. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi qanunla müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə verilmiş şikayət və protestlərə, yaxud müddəti bərpa edilmiş müraciətlərə baxa bilər. Müddətin bərpası barədə vəsatət həll edilmədiyi halda isə protest üzrə apellyasiya icraatının başlanması üçün zəruri prosessual şərt mövcud olmur. Beləliklə, protest prosessual müddət ötürülməklə verilmiş, lakin onunla birlikdə müddətin bərpası barədə vəsatət də təqdim edilmişdir. Birinci instansiya məhkəməsi həmin vəsatətə baxmadan işi apellyasiya instansiyasına göndərdiyindən, protest üzrə apellyasiya icraatının başlanmasından imtina edilməli və iş materialları artıq verilmiş vəsatətə baxılması üçün birinci instansiya məhkəməsinə qaytarılmalıdır. Məhkəmə yuxarıda qeyd olunanlara əsasən və IXM-in 130 və 132-ci maddələrini rəhbər tutaraq QƏRARA A L D İ: Lənkəran Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** nömrəli qərarından Lənkəran Rayon Prokuroru, R Azad Qarayev tərəfindən verilmiş protestin apellyasiya icraatına qəbul olunmasından imtina edilsin. Protest iş materialları ilə birlikdə protestlə əlaqədar təqdim edilmiş prosessual müddətin bərpası barədə vəsatətə baxılması üçün birinci instansiya məhkəməsinə göndərilsin. Qərardad qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir. Qərardaddan şikayət və ya protest verilməsinə yol verilmir.