Şəmkir Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(5-159)-156/2026

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şəmkir rayon İş № 3(5-159)-156/2026 24.02.2026 ŞƏMKİR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədova Şəfəq Ənvər qızının sədrliyi, Hüseynov Ayxan Məhərrəm oğlunun katibliyi ilə, İnzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxs X3, Barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxs Şəxs, Zərərçəkmiş şəxslər (tələbkarlar) Zərərçəkmiş şəxs1 və Zərərçəkmiş şəxs2 iştirakları ilə, xx.xx.1981-cı il tarixdə Şəmkir rayon, Təzəkənd kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, işləməyən, Şəmkir rayon, Düzqışlaq kənində qeydiyyatda olan və orda yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsinə dair Şəmkir Rayon İcra və Probasiya Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Protokola əsasən Şəxs tərəfindən Şəmkir Rayon Məhkəməsinin Şəmkir Rayon Məhkəməsinin, xx.xx.2012-ci il tarixli 2(076)-243/2013 saylı və xx.xx.2013-cü il tarixli 2(076)-1132/2013 saylı icra sənədlərinə əsasən icra sənədi üzrə bu günə qədər olan borc 21200 manat təşkil edir. Bununla da, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Хətallar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Şəmkir rayon İcra və Probasiya Şöbəsinin icra məmuru X6 məhkəmə iclası zamanı inzibati xəta haqqında protokolun əsaslarını müdafiə edərək izahatında göstərdi ki, Şəmkir Rayon Məhkəməsinin, xx.xx.2012-ci il tarixli 2(076)-243/2013 saylı və xx.xx.2013-cü il tarixli 2(076)-1132/2013 saylı icra sənədi üzrə tələbi borclu tam təmin etməmişdir. Şəxs dəfələrlə bildiriş göndərilməsinə baxmayaraq o, borclu olduğu məbləği ödəməkdən yayınmışdır. Borclu bir neçə dəfə icra şöbəsinə dəvət edilərək ondan borcunu ödəməsi tələb olunmuş, lakin hazırkı vaxtadək borclu borcunu ödəməmişdir. Hazırda aliment borcu 21200 manat təşkil edir. Göstərilənlərə əsasən Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Əlavə olaraq qeyd edir ki, tələbkarlar borclunun keşmiş həyat yoldaşlarıdır. Hazırda borclu 4-cü dəfədir ki, ailə qurub və əvvəlki nikahlarından olan uşaqların aliment borcunu ödəməmişdir. Protokolun təmin edilməsini məhkəmədən xahiş edir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs izahatında göstərdi ki, hazırda o heç bir yerdə işləmir, gəliri yoxdur. Hazırda o iş tapan kimi borcu bağlayacaq, ona möhlət verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən zərərçəkmiş (tələbkar) Zərərçəkmiş şəxs1 öz izahatında bildirdi ki, borclu tərəfindən icra sənədi icra olunmur, alimenti ödəmir, möhlət verilməsinə etiraz edir. Məhkəmə iclasında iştirak edən zərərçəkmiş (tələbkar) Zərərçəkmiş şəxs2 öz izahatında bildirdi ki, borclu tərəfindən icra sənədi icra olunmur, alimenti ödəmir, möhlət verilməsinə etiraz edir, qanunauyğun qərar qəbul edilməsini xahiş edir. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2026-cı il tarixli Şəmkir İcra və Probasiya şöbəsinin icra sənədlərinin ümumi icraatda birləşdirilməsi barədə haqqında qərardaddan görünür ki, Şəmkir rayon məhkəməsinin 2(076)-1132/2013 nömrəli xx.xx.2013-cü il tarixli və Şəmkir rayon məhkəməsinin 2(076)-243/2013 nömrəli xx.xx.2013-cü il tarixli icra sənədləri ümumi icraatda birləşdirilməşdir. İş materiallarına əlavə edilmiş Şəmkir Rayon Məhkəməsinin, xx.xx.2012-ci il tarixli, 2(076)-243/2013 saylı icra vərəqəsindən görünür ki, Şəmkir rayon məhkəməsinin xx.xx.2008-ci il tarixli qətnaməsi əsasında xx.xx.2004-cü il təvəllüdlü Ayşən və xx.xx.2008ci il təvəllüdlü Aytən adlı iki uşağın yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün Zərərçəkmiş şəxs1 xeyrinə X1 tutulan alimentin müəyyən olunmuş miqdarı dəyişdirilmiş; xx.xx.2013-cü il tarixdən başlayaraq X1 xx.xx.2004-cü il təvəllüdlü Ayşən və xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü Aytən adlı iki uşağın yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün hər ay hər uşağa görə 55 (əlli beş) manat məbləğində aliment tutulub X5 verilməlidir. İş materiallarından görünür ki, xx.xx.2013-cü il tarixli icraata başlamaq haqqında qərar qəbul edilərək, qərarın surəti bildirişlə birlikdə icra sənədi üzrə borcluya təqdim edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş tələbin könüllü icrası haqqında bildirişdən görünür ki, Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2013-cü il tarixli, 2(076)-243/2013 saylı icra sənədi üzrə tələbi könüllü icra etməsi üçün borclu Şəxs 5 gün müddətində vaxt verilmişdir. İş materiallarına əlavə xx.xx.2013-cü il tarixli, 2(076)-1132/2013 nömrəli Şəmkir rayon Məhkəməsinin icra vərəqindən görünür ki, 02 may 2013-cü il tarixdən başlayaraq 19 avqust 2007-ci il təvəllüdlü Pünhan və 22 yanvar 2013-cü il təvəllüdlü Şükran adlı uşaqların yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün Şəxs hər ay hər uşaq üçün 55 (əlli beş) manat sabit pul məbləğində aliment tutulub Zərərçəkmiş şəxs2 verilməlidir. İş materiallarından görünür ki, xx.xx.2013-cü il tarixli icraata başlamaq haqqında qərar qəbul edilərək, qərarın surəti bildirişlə birlikdə icra sənədi üzrə borcluya təqdim edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş tələbin könüllü icrası haqqında bildirişdən görünür ki, Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2013-cü il tarixli, 2(076)-1132/2013 saylı icra sənədi üzrə tələbi könüllü icra etməsi üçün borclu Şəxs 10 gün müddətində vaxt verilmişdir. İş materiallarınadan görünür ki, xx.xx.2013-cü il tarixli icraata başlamaq haqqında qərar qəbul edilərək, qərarın surəti bildirişlə bərabər icra sənədi üzrə borcluya təqdim edilmişdir. Məhkəmə barəsində inzibati icraat aparılan Şəxs, tələbkarların, həmçinin, Şəmkir rayon İcra və Probasiya Şöbəsinin məmurunun izahatlarını, tədqiq edilmiş digər sübutları ayrı-ayrılıqda və məcmu halında təhlil edərək inzibati xəta törətmiş Şəxs məhkəmə iclasında borcunu ödəmək imkanının olmadığını bildirməsinə dair verdiyi izahatını inzibati məsuliyyətdən yaxa qurtarmaq məqsədi ilə verilmiş izahat olması qənaətinə gəlir və inzibati xəta haqqında işin materialları Şəxs məhkəmə qətnaməsi əsasında verilmiş icra sənədini icra etməməsinin heç bir üzrlü səbəblərlə əlaqədar olmadığını və qərəzli olduğunu bir daha təsdiq edir, əlavə olaraq Şəxs məhkəməyə verdiyi izahatından da müəyyən olunur ki, onun yaranmış aliment borcunu ödəmək niyyəti yoxdur. Məhkəmə tərəflərin izahatlarını və iş materiallarını nəzərdən keçirib müəyyən edir ki, Şəxs Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2012-ci il tarixli 2(076)-243/2013 saylı və xx.xx.2013-cü il tarixli 2(076)-1132/2013 saylı icra sənədinin icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirməmiş, üzrsüz olaraq 21200 manat aliment borcunu ödəməmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyanın 129-cu maddəsinə görə məhkəmənin qəbul etdiyi qərarlar dövlətin adından çıxarılır və onların icrası məcburidir. Məhkəmə qərarının icra olunmaması qanunla müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi “Hornsbi Yunanıstana qarşı” iş üzrə 19 mart 1997-ci il tarixli Qərarında vurğulayır ki, razılığa gələn Dövlətlərin daxili hüquq sistemləri məcburi qüvvəyə malik yekun məhkəmə qərarının tərəflərdən birinin ziyanına olaraq icra olunmadan qalmasına yol versəydi, 6-cı maddə ilə təmin olunan məhkəməyə müraciət hüququ xəyali hüquq olardı. Həmçinin Avropa Məhkəməsi “Burdov Rusiyaya qarşı” iş üzrə 7 may 2002-ci il tarixli Qərarında qeyd edir ki, məhkəmə qərarının icrasının gecikdirilməsinə xüsusi hallarda haqq qazandırıla bilər. Amma bu gecikdirmə Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 1-ci bəndi ilə qorunan hüququn mahiyyətinə xələl gətirməməlidir. “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 2-ci və 3-cü maddələrinə əsasən Azərbaycan Respublikasında məhkəmə və digər orqanların qərarlarının məcburi icrası icra məmurları tərəfindən həyata keçirilir. Məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələbləri Azərbaycan Respublikasının ərazisində bütün orqanlar, hüquqi şəxslər, onların vəzifəli şəxsləri və fiziki şəxslər üçün məcburidir. Məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurlarının tələblərini yerinə yetirməyən, onlara həvalə edilmiş vəzifələrin icrasına mane olan şəxslər Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinin tələbinə görə inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmçinin bu Məcəllənin 84-cü maddəsinə görə inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə iclasında Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinə əsasən icra sənədindəki tələbin üzrsüz səbəbdən icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra edilməməsinə və ya icra məmurunun məhkəmə və ya başqa dövlət orqanlarının qərarlarının icrası ilə əlaqədar digər qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər min iki yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 21-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 30.1-ci maddəsinə əsasən inzibati həbs, yalnız müstəsna hallarda, inzibati xətaların ayrı-ayrı növlərinə görə üç ay müddətinədək hakim tərəfindən tətbiq edilir. Beləliklə, məhkəmə Şəxs törətdiyi inzibati xətanın xarakterini, onun şəxsiyyətini, əmlak vəziyyətini və s. halları nəzərə alaraq hesab edir ki, ona İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin sanksiyasında nəzərdə tutulan inzibati həbs növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilməlidir. İnzibati xəta törədən şəxs Şəxs məhkəmə iclasında 2 saat olmaqla cəmi 22 manat pul dövlət hesabına hüquqi yardım göstərmiş Şəmkir rayon vəkil bürosunun vəkili X2 Azərbaycan Respublikasının Dövlət Büdcəsinin vəsaiti hesabına ödənilməlidir. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 48-50, 114-115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏRARA ALDİ : Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və o, 20 (iyirimi) gün müddətinə inzibati həbs edilsin. Həbsetmənin əvvəli xx.xx.2025-cü il saat 17:00-dan hesablansın. Qərarın icrası Şəmkir Rayon Polis Şöbəsinə həvalə olunsun. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 gün müddətində Şəmkir Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə və ya birbaşa Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Şəfəq Məmmədova