Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(5-93)-692/2026

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(5-93)-692/2026 02.02.2026 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Nəsibov Samir Nadir oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Kazımov Bəxtiyar Fərhad oğlunun katibliyi, Bakı şəhəri Binəqədi rayon İcra Şöbəsinin böyük icra məmuru X1, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakları ilə, xx xxxxx 1983-cü il tarixdə Bakı şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, ali təhsilli, işləməyən, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (İXM) 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair tərtib edilmiş protokola açıq məhkəmə iclasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Borclu Şəxs barəsində Binəqədi rayon İcra şöbəsinin böyük icra məmuru X3 tərəfindən xx.xx.2026-cı il tarixdə Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün Binəqədi Rayon Məhkəməsinə təqdim edilmişdir. Həmin protokola əsasən borclu Şəxs Şəmkir Rayon Məhkəməsinin 2(076)- 1683/2016 saylı, xx.xx.2016-cı il tarixli icra vərəqəsinə əsasən 4793 manat, həmin məhkəmənin xx.xx.2025-ci il tarixli icra sənədinə əsasən isə 1064 manat aliment borcu vardır. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokol tərtib etmiş Binəqədi rayon İcra şöbəsinin böyük icra məmuru X3 protokolu müdafiə edərək bildirdi ki, Şəmkir Rayon Məhkəməsinin 2(076)-1683/2016 saylı, xx.xx.2016-cı il tarixli icra vərəqəsinə əsasən xx.xx.2016-cı il tarixdən başlayaraq xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü Nəcibə adlı uşağının saxlanması üçün Şəxs hər ay aylıq qazancının və başqa gəlirlərinin ¼ hissəsi məbləğində aliment alınıb X4 verilməlidir. Daha sonra həmin məhkəmənin xx.xx.2025-ci il tarixli icra vərəqəsinə əsasən xx.xx.2025-ci il tarixdən başlayaraq xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü Nəcibə adlı uşağının saxlanması üçün Şəxs X2 xeyrinə sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla hər ay hər uşaq üçün ölkə üzrə minimum əmək haqqının 0.52 misli həddində sabit pul məbləğində aliment tutulmalıdır. İcra vərəqələri icraata qəbul edilmişdir. Borclu Şəxs icra sənədi üzrə icraata başlama haqqında qərar və tələbin könüllü icrası haqqında bildirişlər rəsmi qaydada verilmişdir. Borclu Şəxs icra sənədlərini lazımınca icra etməmiş, hər iki icra sənədi üzrə aliment borcu yığılmışdır. xx.xx.2024-cü il tarixdə borclu Şəxs Şəmkir Rayon Məhkəməsinin 2(076)-1683/2016 saylı, xx.xx.2016-cı il tarixli icra vərəqəsini icra etmədiyinə görə barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün Binəqədi Rayon Məhkəməsinə təqdim edilmiş, məhkəmənin həmin tarixli qərarı əsasında Şəxs 08 gün həbs edilmişdir. Lakin borclu Şəxs bundan lazımı nəticə çıxarmamış, icra sənədini yenidən lazımınca icra etməyə davam etməklə, xx.xx.2016-cı il tarixli icra vərəqəsinə əsasən aliment borcu 5093 manata, xx.xx.2025-ci il tarixli icra vərəqəsinə əsasən isə aliment borcu 624 manata çatmışdır. Borcluya Bakı Regional Məşğulluq İdarəsi tərəfindən aylıq əmək haqqı 800 manatadək olan satış təmsilçisi işi təklif edilsə də, həmin işdə işləməkdən imtina etmişdir. Bundan sonra Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin 25 iyun 2025-ci il tarixli, 3(001)- 4878/2025 saylı qərarına əsasən, İXM-nin 528.1-1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək, 20 gün müddətə inzibati qaydada həbs edilmişdir. Borclu Şəxs üzürsüz səbəbdən və qərəzli olaraq icra sənədini icra etmədiyini nəzərə alıb onun inzibati həbs növündə tənbeh edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs izahatında göstərdi ki, o, 2025-ci ilin oktyabr ayında işdən çıxdığına görə bir müddət ümumiyyətlə ödəniş edə bilməmiş, sonuncu dəfə 08 yanvar 2026-cı il tarixdə 300 manat ödəmişdir. Qalıq borcunu birdəfəyə ödəmək imkanı yoxdur, hissə-hissə ödəyəcəkdir. İş materiallarından görünür ki: Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2016-cı il tarixli, 2(076)-1683/2016 saylı icra sənədindən görünür ki, xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü Nəcibə adlı uşağın yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün Şəxs X2 xeyrinə hər ay aylıq qazancının və ya başqa gəlirlərinin 1/4 hissəsi məbləğində aliment tutulmalıdır. Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 8(076)-174/2020 saylı qərardadından görünür ki, Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2016-cı il tarixli 2(076)- 1683/2016 saylı icra sənədi icra edilməsi üçün təkrar icraya yönəldilmişdir. Şəmkir rayon İcra və Probasiya şöbəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli icraata başlamaq haqqında qərar və tələbin könüllü icrası haqqında bildirişindən görünür ki, Şəxs barəsində olan icra sənədi üzrə icraata başlanmış və sonuncuya icra sənədini təmin etməsi bildirilmişdir. Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli 3(073)-290/2021 saylı qərarından görünür ki, Şəxs İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib, 08 (səkkiz) gün müddətinə inzibati həbs edilmişdir. xx.xx.2024-cü il tarixli qərardan görünür ki, icra sənədi üzrə Şəxs X4 xx.xx.2024-cü il tarixədək aliment üzrə borc məbləği 4056 manat olaraq müəyyən edilmişdir. xx.xx.2022, xx.xx.2024, xx.xx.2024, xx.xx.2024, xx.xx.2025, xx.xx.2025, xx.xx.2025 və xx.xx.2026-cı il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, borclu Şəxs icra sənədinin icrasını təmin etməsi ilə bağlı xəbərdar olunmuşdur. Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli qərarından görünür ki, Orucov X5 Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2016-cı il tarixli, 2(076)-1683/2016 saylı icra sənədi üzrə Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinib, 08 (səkkiz) gün müddətinə inzibati həbs edilmişdir. Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(076)-2007/2025 saylı icra vərəqəsinə əsasən xx.xx.2025-ci il tarixdən başlayaraq xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü Nəcibə adlı uşağının saxlanması üçün Şəxs X2 xeyrinə sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla hər ay hər uşaq üçün ölkə üzrə minimum əmək haqqının 0,52 misli həddində sabit pul məbləğində aliment tutulmalıdır. İcraata başlamaq haqqında xx.xx.2025-ci il tarixli qərardan görünür ki, Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli icra vərəqəsi əsasında icraata başlanılmışdır. Tələbin könüllü icrası haqqında xx.xx.2025-ci il tarixli bildirişdən görünür ki, Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli icra vərəqəsində göstərilən tələbin könüllü icrası üçün borclu Şəxs 10 gün vaxt verilmişdir. Binəqədi rayon İcra şöbəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli qərarından görünür ki, Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2016-cı il tarixli, 2(076)1683/2016 nömrəli və Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(076)-2007/2025 nömrəli icra sənədləri birləşdirilməsi, ümumi icraatda birləşdirilmiş icra vərəqələrinə əsasən tələbkarın tələbləri üzrə icra hərəkətləri tələblər tam təmin edilib icraata xitam verilənədək bir icraatda davam etdirilməsi qərara alınmışdır. Şəxsn Binəqədi rayon İcra şöbəsində verdiyi izahatlardan görünür ki, o, işsiz olması səbəbi ilə icra sənədini tam icra edə bilməmişdir. Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin 25 iyun 2025-ci il tarixli, 3(001)- 4878/2025 saylı qərarına əsasən, Şəxs İXM-nin 528.1-1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək, 20 gün müddətə inzibati həbs edilmişdir. Tətbiq edilən hüquq və məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə proses iştirakçılarını dinləyib, inzibati xəta haqqında işin materiallarını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokol əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 129-cu maddəsinin İ və İİ hissələrinə görə məhkəmənin qəbul etdiyi qərarlar dövlətin adından çıxarılır və onların icrası məcburidir. Məhkəmə qərarının icra olunmaması qanunla müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur. Məhkəmə qərarlarının icrasının məcburiliyi “Məhkəmələr və hakimlər haqqında” qanunun 5-ci maddəsində də əks olunmuşdur. Həmin maddəyə əsasən məhkəmələr baxılmış işlər üzrə Azərbaycan Respublikası adından qətnamələr, hökmlər, qərardadlar və qərarlar çıxarırlar. Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada qanuni qüvvəyə minmiş bu qərarlar Azərbaycan Respublikası ərazisində bütün fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən mütləq, vaxtında və dəqiq icra olunmalıdır. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarlarının icra edilməməsi Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş məsuliyyətə səbəb olur. Borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədi üzrə icraata başladıqdan sonra, icra məmuru icra sənədində göstərilmiş hərəkətlərin borclu tərəfindən könüllü icrası üçün müddət təyin edir. Belə ki, “İcra haqqında” Qanunun 8.2-ci maddəsinə görə icra məmuru icra sənədini aldığı vaxtdan üç gün müddətində icraata başlamaq haqqında qərar qəbul etməlidir. Həmin qərarda icra məmuru icra sənədində göstərilmiş tələblərin borclu tərəfindən könüllü icrası üçün məhkəmənin qərarında digər icra müddəti müəyyən edilməyibsə, icraata başlanıldığı vaxtdan ən çoxu on gün müddət təyin edir və bu barədə borcluya bildiriş verir. Bildirişdə həmin müddət başa çatdıqdan sonra göstərilən tələblərin məcburi qaydada icra ediləcəyi göstərilir. Borclu tərəfindən müəyyən olunmuş on günlük müddət ərzində məhkəmə aktı könüllü icra olunmadıqda icra məmuru həmin Qanunun 43.1-ci maddəsində əks olunmuş borclunun əmlakı üzərinə həbs qoymaq və onu satmaq yolu ilə tələbin əmlaka yönəldilməsi; tələbin borclunun əmək haqqına, pensiyasına, təqaüdünə və sair gəlirlərinə yönəldilməsi; tələbin borclunun üçüncü şəxslərdə olan pul vəsaitlərinə və digər əmlakına yönəldilməsi; icra sənədində göstərilmiş müəyyən əşyaların borcludan götürülüb tələbkara verilməsi və ya Azərbaycan Respublikasının digər qanunvericilik aktlarına uyğun olaraq icra sənədinin icrasını təmin edən başqa məcburi icra tədbirlərinə müraciət etməlidir. Qanunverici “İcra haqqında” Qanunun 82-ci maddəsində icra sənədi icra edilmədiyi halda inzibati və cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmanın xüsusi qaydasını da müəyyən etmişdir. Həmin Qanunun 82.1-ci maddəsinə görə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədi icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə üzrsüz səbəbdən icra olunmadıqda, icra məmuru borclunun Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada inzibati məsuliyyətə cəlb olunması üçün inzibati xəta haqqında protokol tərtib edir və onu işin digər materialları ilə birlikdə müvafiq məhkəməyə göndərir. Həmçinin icra məmuru tərəfindən borcluya icra üçün yeni müddət təyin edilir. Qanunun mənasına görə İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan məsuliyyət o vaxt yaranır ki, borclu icra sənədindəki tələbin üzrsüz səbəbdən icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra edilməməsinə və ya icra məmurunun məhkəmə və ya başqa dövlət orqanlarının qərarlarının icrası ilə əlaqədar digər qanuni tələblərinin yerinə yetirilməsin. Bu mənada məhkəmə aktlarını icra etməmə yalnız qərəzli olduqda İXM-in 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibini yaradır. İcra etməmə o halda qərəzli olur ki, borclunun məhkəmə qərarının icrası üçün faktiki imkanlarının olması müəyyən edildiyi halda, o məhkəmə aktının tələbini icra etmir və ya məhkəmə aktlarının icrasını mümkünsüz etməyə yönələn hərəkətlərini davam etdirir. Məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutların və onların məcmusunun tam, hərtərəfli və obyektiv baxılmasına əsaslanmaqla belə nəticəyə gəlir ki, borclu Şəxs İXM-in 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirliliyi iş materiallarında olan sübutlarla tam sübuta yetirilmişdir. Onun əməli düzgün olaraq İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə tövsif edilmişdir. Onun hərəkətlərinə münasibətdə əməlin inzibati xəta olmasını aradan qaldıran hallar, həmçinin inzibati məsuliyyətindən azad edilməsi üçün əsaslar yoxdur. Odur ki, təqsiri tam sübuta yetirildiyinə görə inzibati məsuliyyətinə cəlb edilməli və tənbeh edilməlidir. Məhkəmə Şəxs inzibati tənbeh təyin etmək məsələsini həll edərkən qanunun aşağıdakı prinsip və müddəalarını rəhbər tutur: İXM-in 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətanın xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır. Məhkəmə inzibati tənbeh tətbiq edilərkən xətanın xarakterini, inzibati xəta törədən səxsin şəxsiyyətini, onun təqsirinin dərəcəsini, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə, Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hal müəyyən etmir. Məhkəmə, Şəxs törətdiyi inzibati xətanın xarakterini, tələbkarın, xüsusən də uşağın mənafeyini və icra sənədinin icra olunmamasının tələbkarın və uşağın qanunla qorunan mənafeyinin və pozulmuş hüquqlarının real müdafiəsi müddətini uzatdığını nəzərə alaraq hesab edir ki, Şəxs yalnız inzibati həbs növündə tənbeh təyin etməklə tənbehin məqsədlərinə nail olmaq olar. Barəsində inzibati icraat aparılan şəxsə inzibati həbslə əlaqədar olmayan cərimə tənbehinin təyin edilməsi isə məqsədəmüvafiq deyildir. Belə ki, onun inzibati məsuliyyətə cəlb edildiyi xəta özlüyündə pul məbləğinin ödənilməməsi ilə bağlıdır. İXM-in 12.1-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllə ilə qorunun ictimai münsaibətlərə qəsd edən, hüquqa zidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyasızlıqdan törədilən) inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. İXM-in 21-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. İXM-in 31.1-ci maddəsinə əsəsən inzibati xətaya görə tənbeh İnzibati Xətalar Məcəlləsinə uyğun olaraq tətbiq edilir. İXM-in 528.1-ci maddəsinə əsasən icra sənədindəki tələbin üzrsüz səbəbdən icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra edilməməsinə və ya icra məmurunun məhkəmə və ya başqa dövlət orqanlarının qərarlarının icrası ilə əlaqədar digər qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. İXM-nin 34.1-ci maddəsinə uyğun olaraq bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində inzibati xətanın törədilməsinə görə müəyyən edilən inzibati tənbehin yalnız yuxarı həddi müəyyən edildikdə, tətbiq edilən inzibati tənbeh onun yuxarı həddinin dörddə birindən az ola bilməz. Beləliklə, məhkəmə inzibati xətanın xarakterini, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən halları, onun təqsirinin dərəcəsini, əmlak vəziyyətini, habelə məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların olmamasını nəzərə alaraq hesab edir ki, Şəxs İXM-in 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinib, barəsində inzibati həbs növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilməli və inzibati həbsin əvvəli 02 fevral 2026-cı il tarixdən hesablanmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və İXM-in 40, 43, 48-51, 61, 73, 114, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə R A R A A L D İ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinib, 08 (səkkiz) gün müddətə inzibati həbs edilsin. Həbsdə saxlama müddətinin əvvəli 02 fevral 2026-cı il tarixdən, saat 12:00-dan hesablansın. Qərarın icrası Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyinin İnzibati Həbs olunanların Saxlanma Məntəqəsinə həvalə edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129-cu maddəsində müəyyən edilmiş qaydada Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən Samir Nəsibov