Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(5-97)-1031/2026

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(5-97)-1031/2026 26.02.2026 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Babayev Kamal Yunis oğlunun sədrliyi, Hadi Mircəlal Mirşamil oğlunun katibliyi ilə, İnzibati xəta haqqında protokol tərtib etmiş şəxs Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin 17-ci Polis şöbəsinin polis sahə inspektoru X1, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs iştirakları ilə, xx.xx.1993-cü il təvəllüdlü Saatlı rayonunda anadan olmuş, fərdi əməklə məşqul olan, evli, orta təhsilli, Saatlı rayonu Məmmədabad kəndində qeydiyyatda olmaqla ünvan 1 ünvanında yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Bakı şəhəri Nərimanov rayon Polis İdarəsinin 17-cı Polis şöbəsindən (bundan sonra – Nərimanov RPİ 17-ci polis şöbəsi) daxil olmuş materiallara məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Nərimanov RPİ 17-ci polis şöbəsinin polis sahə inspektoru X2 tərəfindən Şəxs barəsində İXM-nin 535.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair xx.xx.2026-cı il tarixli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. MN seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilir ki, Şəxs xx.xx.2026-cı il tarixində xidməti vəzifələrini yerinə yetirən polis əməkdaşlarının qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamışdır. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxs Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin 17-ci Polis şöbəsinin polis sahə inspektoru X2 protokolu müdafiə edərək bildirmişdir ki, Şəxs xx.xx.2026-cı il tarixdə DYP əməkdaşlarının saxla əmrinə tabe olmamışdır və sənədləri təqdim etməmişdir. Daha sonra polis əməkdaşları tərəfindən şöbəyə aparılaraq, barəsində inzibati tənbeh vermə haqqında protokol tərtib edilmiş və baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü qismən təqsirli bilərək bildirmişdir ki, Koroğlu körpüsü yaxınlığında döngədə ford markalı maşın onu sıxmış bu zaman diqqəti həm yolda, həm də həmin nəqliyyat vasitəsində olduğundan polis əməkdaşının onun saxla işarəsini görməmişdir. Daha sonra yanacaq doldurma məntəqəsində olarkən polis əməkdaşı onu saxlamış sənədləri tələb etmişdir, o isə sürücülük vəsiqəsinin üstündə olmadığını bildirmişdir. Daha sonra ondan nəqliyyat vasitəsindən düşməsini bildirmiş, hansı səbəbə düşməli olduğunu bilməmişdir. Daha sonra isə ondan narkoloji test götürülməsini bildirdikdə, həmin cihazın YPX əməkdaşlarında olduğundan məlumatı olmadığından deyilənləri etməmişdir. Bu səbəbdən YPX əməkdaşı əsəbləşib digər polis əməkdaşını çağırmış və onu 17-ci polis bölməsinə gətirmişdilər. Törətdiyi əməldən peşmandır, bir daha belə hallara yol verməyəcəkdir. Məhkəmədən barəsində inzibati cərimə tətbiq edilməsini xahiş edir. Məhkəmə iclasında şahid qismində sorğu sual edilmiş polis əməkdaşı X3 izahatında göstərmişdir ki, sürücü Şəxs xx.xx.2026-cı il tarixdə DYP əməkdaşlarının saxla əmrinə tabe olmamışdır. Daha sonra yanacaq doldurma məntəqəsində ona yaxınlaşıb sənədləri tələb etdikdə onları təqdim etməmiş və sənədlərin komputerdə olduğunu, oradan götürülməsini bildirmişdir. Daha sonra hərəkətlərindən şübhələndiyi üçün onu narkoloji müayinəyə dəvət etmiş, lakin bundan da imtina etmişdir. Bu səbəbdən PPX əməkdaşlarını dəvət etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: xx.xx.2026-cı il tarixli MN seriyalı ******* saylı protokoldan görünür ki, Şəxs xx.xx.2026-cı il tarixində xidməti vəzifələrini yerinə yetirən polis əməkdaşlarının qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamışdır. Nəticədə Şəxs İXM-nin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. “İnzibati qaydada tutma haqqında” AZA 020341 nömrəli, 25 fevral 2026-cı il tarixli protokoldan görünür ki, Şəxs 25 fevral 2026-cı il tarixdə saat 17:00-da inzibati qaydada tutulmuşdur. Hüquqi məsələlər: Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 3-cü maddəsində inzibati məsuliyyətin əsasları müəyyən edilmişdir. Həmin maddənin tələbinə əsasən yalnız İXM-lə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır. 12.1-ci maddəsinə əsasən İXM-lə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. 31.4-1-ci maddəsinə əsasən inzibati qaydada tutulmuş şəxs barəsində inzibati həbs istisna olmaqla tətbiq edilən digər inzibati tənbehin həddi, bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində inzibati xətanın törədilməsinə görə müəyyən edilən inzibati tənbehin yuxarı həddinin dörddə üçündən çox ola bilməz. 535.1-ci maddəsinə əsasən polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edərkən, onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmama həmin maddədə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə səbəb olur və fiziki şəxslər iki yüz manat miqdarında cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət hesab edilmədikdə bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Sübutların qiymətləndirilməsi və məhkəmənin hüquqi mövqeyi: Məhkəmə, İXM-in 76-cı maddəsinə uyğun olaraq iş üzrə toplanmış və tədqiq edilmiş bütün sübutları – inzibati xəta haqqında protokolu, polis əməkdaşının məhkəmə iclasındakı izahatını, şahid ifadəsini, barəsində icraat aparılan Şəxs özünün izahatını, inzibati qaydada tutma protokolunu və işə əlavə edilmiş digər sənədləri ayrı-ayrılıqda və məcmu halında qiymətləndirərək belə nəticəyə gəlir ki, Şəxs İXM-in 535.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətaları törətməsi faktı tam və hərtərəfli sübuta yetirilmişdir. İnzibati məsuliyyətin fundamental prinsiplərindən biri olan nulla poena sine culpa (təqsir olmadan cəza olmaz) prinsipinə əsasən, şəxsin məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün onun əməlində inzibati xəta tərkibinin bütün obyektiv və subyektiv əlamətlərinin mövcudluğu müəyyən edilməlidir. Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə ittiham olunur. Həmin maddənin dispozisiyası polis işçisinin və ya hərbi qulluqçunun ictimai qaydanın mühafizəsi vəzifələrini icra edərkən onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamağa görə məsuliyyət müəyyən edir. Bu xətanın tərkibinin mövcud olması üçün iki şərtin olması zəruridir: birincisi, polis əməkdaşının tələbinin qanuni olması, ikincisi isə tabe olmamanın qəsdən, yəni şüurlu şəkildə həyata keçirilməsi. İş materiallarının tədqiqi və məhkəmə araşdırması zamanı dindirilmiş şəxslərin izahatlarının məcmusu göstərir ki, xx.xx.2026-cı il tarixində yol polisi əməkdaşı X3 tərəfindən Şəxs idarə etdiyi nəqliyyat vasitəsi manevr etmə qaydalarını pozduğuna görə saxlanılmışdır. Bu, polis əməkdaşının öz xidməti vəzifələrinin icrası çərçivəsində atdığı bir addımdır. Bundan sonra ondan nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququnu təsdiq edən sənədləri təqdim etməsi tələb olunmuşdur. "Yol hərəkəti haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tələblərinə görə, sürücü polis əməkdaşının tələbi ilə sənədləri təqdim etməyə borcludur. Beləliklə, sənədlərin təqdim edilməsi barədə tələb hüquqi baxımda qanuni tələb hesab olunur. Məhkəmə iclasında şahid X3 və protokol tərtib etmiş şəxs X2 ardıcıl və ziddiyyətsiz ifadələrində göstərmişlər ki, Şəxs sənədləri təqdim etməkdən imtina etmiş, əvəzində məlumatların sistemdən yoxlanılmasını təkid etmişdir. Bu hərəkət, polis əməkdaşının qanuni tələbinə birbaşa tabe olmama kimi qiymətləndirilməlidir. Bundan əlavə, Şəxs polis əməkdaşlarının nəqliyyat vasitəsindən enmək barədə tələbinə məhəl qoymaması, o cümlədən narkoloji müayinədən imtina etməsi faktı da İXMnin 535.1-ci maddəsinin tətbiqi üçün əsas yaradır. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin presedent hüququna əsasən, vəzifə başında olan dövlət qulluqçularının fəaliyyətinin ictimai nəzarət məqsədilə lentə alınması Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 10-cu maddəsi ilə qorunan ifadə azadlığı hüququnun bir hissəsi olsa da, bu hüquq mütləq deyil və qanunla müəyyən edilmiş məqsədlər, o cümlədən ictimai asayişin qorunması və başqalarının hüquqlarının müdafiəsi üçün məhdudlaşdırıla bilər. Hazırkı işin hallarında, yol hərəkəti qaydası pozuntusuna görə saxlanılmış sürücünün sənədlərini təqdim etməkdən imtina edərək gərginlik yaratması vəziyyətin yüksəlməsinə yönəlmiş bir hərəkətdir. Belə şəraitdə polis əməkdaşının öz vəzifələrini maneəsiz və təhlükəsiz yerinə yetirməsini təmin etmək məqsədilə verdiyi tələb qanuni və mütənasib hesab edilməlidir. Şəxs bu tələbə də tabe olmaması onun əməlində qəsdən tabe olmama elementini bir daha təsdiq edir. Şəxs özünü qismən təqsirli bilməməsi və polis əməkdaşlarının belə səlahiyyətlərinin olmasından məlumatı olmaması barədə mövqeyi onun müdafiə mövqeyidir. Lakin, məhkəmə, in dubio pro reo (şübhələr təqsirləndirilən şəxsin xeyrinə həll edilir) prinsipini rəhbər tutaraq, toplanmış sübutların məcmusunu qiymətləndirdikdə, onun bu iddiasını təsdiq edən hər hansı bir obyektiv sübutun mövcud olmadığını müəyyən edir. Əksinə, iki polis əməkdaşının bir-birini təsdiq edən ifadələri, inzibati xəta haqqında protokolun məzmunu və hadisənin ümumi gedişatı Şəxs polis əməkdaşlarının qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmadığını sübuta yetirir. Məhkəmə İXM-nin 9.1-ci maddəsində təsbit olunmuş ədalətlilik prinsipini, habelə 31.2-ci maddəsinin tələblərini rəhbər tutur. Məhkəmə, törədilmiş xətanın xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, Şəxs şəxsiyyətini, təqsirinin dərəcəsini nəzərə alır. Eyni zamanda, məhkəmə İXM-nin 32-ci və 33-cü maddələrinə əsasən, ilk dəfə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsini məsuliyyəti yüngülləşdirən hal kimi nəzərə alır və ağırlaşdıran halların mövcudluğunu araşdıraraq, belə halların olmadığını müəyyən edir. İXM-nin 535.1-ci maddəsinin sanksiyası iki yüz manat miqdarında cərimə və ya bir ayadək müddətə inzibati həbs növündə tənbeh nəzərdə tutur. Məhkəmə hesab edir ki, hazırkı işin hallarında cərimə tənbehinin tətbiqi İXM-nin 21-ci maddəsində göstərilən tənbehin məqsədlərinə, yəni Şəxs qanunlara əməl etmək ruhunda tərbiyələndirməyə, habelə həm onun özü, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xətaların törədilməsinin qarşısını almağa nail olmaq üçün mütənasib və kifayətdir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İXM-nin 31.4-1, 32, 33, 40, 43, 48, 76, 84, 89.5, 114, 128-130 və 535.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və barəsində 150 (bir yüz əlli) manat məbləğində inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. İnzibati qaydada tutulmuş Şəxs dərhal məhkəmə iclas zalından azad edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 gün müddətində Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya bilavasitə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Kamal Babayev