Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 8(002)-84/2025 25.02.2025 BAKI ŞƏHƏRİ QARADAĞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Aslanova Gülnar Faiq qızının sədrliyi, X7 oğlunun katibliyi ilə, Borclu iştirakı ilə, Tələbkar X1 Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 2(002)- 932/2023 saylı qətnaməsinə əsasən müəyyən olunmuş sabit pul məbləğində alimentin indeksasiya olunmasına dair ərizəsinə Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq aşağıdakı qərardadı qəbul etdi. İşin halları
1. Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-ci il tarixli 2(002)-932/2023 saylı qətnaməsinə əsasən, xx.xx.2023-cü il tarixdən başlayaraq xx.xx.2021-ci il təvəllüdlü X4 və xx.xx.2022-ci il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün cavabdeh Borclu hər ay qazancının 1/3 hissəsi miqdarında aliment tutularaq iddiaçı X3 ödənilməsi qət edilmişdir. Ərizənin tələbi
2. Tələbkar X5 ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2021-ci il təvəllüdlü X4 və xx.xx.2022-ci il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün Borclu tutulan alimentin indeksləşdirilərək hər uşaq üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0.71 misli həddində sabit pul məbləğində aliment müəyyən edilməsi barədə qərardad qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
3. Ərizəni belə əsaslandırılmışdır ki, Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-ci il tarixli 2(002)-832/2023 saylı qətnaməsinə əsasən, xx.xx.2023-cü il tarixdən başlayaraq xx.xx.2021-ci il təvəllüdlü X4 və xx.xx.2022-ci il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün cavabdeh Borclu hər ay qazancının 1/3 hissəsi miqdarında aliment tutularaq ona ödənilir. Lakin qeyd edilən məbləğ uşaqların saxlanılması üçün yetərli deyil. Ərizəyə əlavə edilmiş bank çıxarışlarından göründüyü kimi, iki uşaq üçün ödənilən aylıq aliment ödənişi cəmi 302.36 manat olmuşdur ki, bu hər uşağa ayda 151.18 manat düşür. Halbuki, 2024-cü ildə hər uşağın saxlanılmasına görə minimum yaşayış həddi 235 manat, 2025-ci ildən isə 246 manat müəyyən edilmişdir.
4. Tələbkar tələbin hüququ əsası kimi “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 20 dekabr 2024-cü il tarixli 15 saylı qərarına istinad etmişdir.
5. Ərizəyə etiraz verilməmişdir. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları
6. Borclu məhkəmə iclasında iştirak edərək, ərizənin təmin edilməməsini xahiş etmişdir.
7. Tələbkarın nümayəndəsi və vəkili məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq iş üzrə məhkəmə baxışının iştirakları olmadan keçirilməsini və yekun məhkəmə aktının qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmənin mövqeyi: a) Tətbiq edilən hüquq
8. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin: 110.2-ci maddəsinə əsasən alimentin indeksiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir.
9. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin: 9.1-ci maddəsinə əsasən ədalət mühakiməsi çəkişmə, tərəflərin bərabərliyi və faktlar əsasında həyata keçirilir. 9.3-cü maddəsinə əsasən hakim bütün hallarda prosesin çəkişmə prinsipini təmin etməli, öz qərarını yalnız tərəflərin çəkişmə prinsipinə əsasən müzakirə etdiyi dəlillərlə, onların verdiyi izahatlarla, sənədlərlə əsaslandırmalıdır. 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; 76.1-ci maddəsinə əsasən tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyəti olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən bu Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir; 106.1-ci maddəsinə əsasən işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yanaşı yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. 217.2-ci maddəsinə əsasən, qətnamə mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı zaman qüvvədə olan maddi hüquq normalarına və işin baxılması zamanı qüvvədə olan prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılmalıdır. 217.4-cü maddəsinin tələblərinə görə, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. 232.1-ci maddəsinə əsasən tərəflərin ərizəsi üzrə işə baxmış məhkəmə qətnamənin icrası zamanı tutulmalı pul məbləğlərinin müvafiq indeksasiyasını həyata keçirə bilər. 261.0.1-ci maddəsinə əsasən iş məhkəmədə və ya mülki məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı deyildirsə, hakim iş üzrə icraata xitam verir. b) Əsaslandırma
9. Ərizə əsassızdır.
10. İşin faktiki halları bundan ibarətdir ki, Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-ci il tarixli 2(002)-832/2023 saylı qətnaməsinə əsasən, xx.xx.2023-cü il tarixdən başlayaraq xx.xx.2021-ci il təvəllüdlü X4 və xx.xx.2022-ci il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün cavabdeh Borclu hər ay qazancının 1/3 hissəsi miqdarında aliment tutularaq iddiaçı X3 ödənilməsi qət edilmişdir.
11. Ərizəçi alimentin indeksasiyası barədə ərizə verərək alimentin minimum əmək haqqının 0,71 misli həddində müəyyən olunmasını xahiş etmişdir.
12. “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 20 dekabr 2024-cü il tarixli, 5 nömrəli Qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” 2016-cı il 28 mart tarixli 8-2/2016 nömrəli Qərarında dəyişiklik edilmiş və 8.4-2 yarımbənd əlavə edilmişdir: qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsində sabit pul məbləğində tutulan alimentin konkret məbləğlə ifadə edildiyi hallarda, indeksasiya maraqlı tərəfin ərizəsi əsasında icraya nəzarət edən məhkəmə tərəfindən MPM-in 232-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada qərardadın qəbul edilməsi yolu ilə həyata keçirilməlidir.
13. Göründüyü kimi, alimentin indeksasiyası alimentin yalnız sabit pul məbləğində müəyyən edildiyi işlər üzrə müəyyən edilmişdir. Hazırkı işdə aliment Ailə Məcəlləsinin 76-cı maddəsinə əsasən, borclunun qazancının və (və ya) başqa gəlirlərinin hissə olaraq müəyyən edildiyindən və ərizə icraata qəbul edildiyindən iş üzrə icraata MPM 261.0.1-ci maddəsinə əsasən xitam verilir və ərizəçiyə izah edilir ki, alimentin sabit pul məbləğində müəyyən edilməsi üçün əsaslar yaranmışdırsa bu barədə ayrıca mülki iddia ilə məhkəməyə müraciət etmək hüququ vardır.
14. Məhkəmə qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-in 267- 268-ci maddəsini rəhbər tutaraq
QƏRARA ALDİ:
Tələbkar X5 tərəfindən verilmiş, Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 2(002)-932/2023 saylı qətnaməsinə əsasən müəyyən olunmuş sabit pul məbləğində alimentin indeksasiya olunması barədə ərizəsinə dair iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardaddan tərəflərə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində, elektron kabinet vasitəsilə Bakı şəhəri Qaradağ rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər.
Hakim Gülnar Aslanova