Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №8(005)-604/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 8(005)-604/2024 05.12.2024 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Quliyev Ramin Nizaməddin oğlunun sədrliyi Cəfərov Davud Rauf oğlunun katibliyi ilə, Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(005)-423/2024 saylı qətnaməsinə əsasən ödənilməmiş qalan pul məbləğinin indeksasiyasına dair X1 və X2 ərizəsinə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə binasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: X1 və X5 ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, qətnamə çıxarıldığı gündən bu günə kimi Azərbaycan Respublikasında tətbiq edilən qanuni dərəcə ilə hesablanmış faiz dərəcəsi verilməsi barədə qərardad qəbul edilməsini xahiş etmişlər. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən olunmuş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, tərəflər məhkəmə iclasına gəlməmiş və məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 321.2-ci maddəsinə əsasən işə onların iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual-Məcəlləsinin: 232.1-ci maddəsinə əsasən tərəflərin ərizəsi üzrə işə baxmış məhkəmə qətnamənin icrası zamanı tutulmalı pul məbləğlərinin müvafiq indeksasiyasını həyata keçirə bilər. 232.2-ci maddəsinə əsasən ödənilməli pul məbləğlərinin indeksasiyası barədə ərizəyə məhkəmə iclasında baxılır. İşdə iştirak edən şəxslər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında xəbərdar edilirlər, lakin onların gəlməməsi məhkəmə qarşısında qoyulmuş məsələnin həll edilməsinə mane olmur. 232.3-cü maddəsinə əsasən ödənilməli pul məbləğlərinin indeksasiyası barədə məhkəmə qərardadından şikayət verilə bilər. Məhkəmə ərizəni və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, ərizə əsassız olduğundan təmin edilməməlidir. Belə ki, Nərimanov Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(005)-423/2024 saylı qətnaməsindən görünür ki, cavabdeh Borclu 4200 manat məbləğində pul tutularaq iddiaçı X3 ödənilməsi qət edilmişdir. Azərbaycan Respublikasında vətəndaşların pul gəlirlərinin və əmanətlərinin indeksləşdirilməsi haqqında” Qanunun 1-ci maddəsinin tələbinə əsasən indeksləşdirmə Azərbaycan Respublikasının ərazisində istehlak qiymətlərinin artması ilə əlaqədar olaraq əhalinin alıcılıq qabiliyyətini qorumaq məqsədilə vətəndaşların pul gəlirlərini və əmanətlərini artırmağın dövlət tərəfindən müəyyən edilmiş mexanizmidir. Həmin Qanunun 2-ci maddəsinə görə vətəndaşların pul gəlirlərinin və əmanətlərinin indeksləşdirilməsinin əsasını istehlak qiymətlərinin indeksi təşkil edir. Azərbaycan Respublikasında istehlak qiymətlərinin indeksi əhalinin yaşayış minimumunu hesablamaq üçün qəbul edilmiş minimum istehlak səbətinə uyğun olaraq dövlət, kooperativ ticarətində və xüsusi təcarətdə qiymətlərin, habelə mülkiyyət formasından asılı olmayaraq bütün xidmət sahəsi obyektlərində pullu xidmət tariflərinin dəyişilməsinin müşahidəsi nəticəsində əldə edilmiş statistika məlumatı əsasında hesablanır. İstehlak qiymətlərinin dəyişməsini respublikanın statistika orqanları tərkibində fəaliyyət göstərən xüsusi dövlət xidməti müşahidə edir. İstehlak qiymətlərinin indeksinə və pul gəlirlərinin (əmək haqqının, pensiyaların, müavinətlərin, təqaüdlərin) artımındakı dəyişikliklərə dair məlumat, habelə Azərbaycan Respublikasında müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı səviyyəsi və indeksləşdirmə üçün zəruri olan digər ilkin məlumat hər kvartal mətbuatda dərc edilir. İndeksləşdirmə o halda həyata keçirilir ki, əvvəlki indeksləşdirmə anından artan yekunla hesablanmış istehlak qiymətlərinin indeksi 5 faizlik həddi keçsin. Mülki Məcəllənin 446.2-ci maddəsinə görə kreditorun icranı gecikdirməsi borcluya gecikdirmə nəticəsində dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsi hüququ verir, bir şərtlə ki, kreditor gecikdirmənin nə onun, nə də icranı qəbul etməyin həvalə olunduğu şəxslərin cavabdeh olmadıqları hallara görə baş verdiyini sübuta yetirməsin. Həmin Məcəllənion 446.4-cü maddəsinə görə kreditorun icranı gecikdirməsi zamanı borclu öhdəliyin icra edilməməsi üçün yalnız bu şərtlə məsuliyyət daşıyır ki, icra borclunun qərəzi və ya kobud ehtiyatsızlığı nəticəsində qeyri-mümkün olsun. Sadalanan əsaslardan göründüyü kimi icra borclunun qərəzi və ya kobud ehtiyatsızlığı nəticəsində qeyri-mümkün olduqda borclunun məsuliyyəti müəyyən edilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, ərizəçi icranın borclunun təqsirindən gecikdirilməsini təsdiq edən sübut məhkəməyə təqdim etməmişdir. Nərimanov Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024cü il tarixli 2(005)-423/2024 saylı qətnaməsinin icrası üzrə icra vərəqəsinə əsasən icraata başlanmışdır. İcra vərəqəsinin tarixindən görünür ki, icra hərəkətlərinin başlanmasından qısa müddət keçmiş və bu müddət ərzində indeksasiyaya səbəb ola biləcək hallar ərizəçilər tərəfindən qeyd edilməmiş və ya hər hansı sübut təqdim edilməmişdir. Pul məbləğinin indeksasiyası isə borclunun təqsiri olmadığı halda onun vəziyyətini ağırlaşdıra bilər. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, ərizə qeyd edilənlər qanunvercliyin sadalananan normalarının dizpozisiya şərtləri ilə uzlaşmır. Odur ki, ərizə əsassızdır və təmin edilməməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 231,267-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(005)-423/2024 saylı qətnaməsinə əsasən ödənilməmiş qalan pul məbləğinin indeksasiyasına dair X1 və X2 ərizəsi təmin edilməsin. Qərardaddan tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Ramin Quliyev