Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №8(011)-1197/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 8(011)-1197/2024 05.12.2024 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hacıyeva Sahibə Cavid qızının sədrliyi, Behbudov Orxan Elşən oğlunun katibliyi, Tələbkarın nümayəndəsi və vəkili Vəkil1, Borclunun nümayəndəsi Vəkil2, İcra məmuru X2 iştirakı ilə, X1 Bakı şəhəri Xətai Rayon İcra Şöbəsinin icra məmurlarının hərəkət və hərkətsizliyinin qanunsuz hesab edilməsi və icra işinin davam etdirilməsi barədə ərizəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə, müəyyənetdi: X1 nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, məhkəmədən icra vərəqəsinin, Azərbaycan Respublikasının adından çıxarılmış məhkəmə qərarının tam şəkildə icra edilməsi, habelə icra vərəqəsini icra etməyən şəxslər barəsində zəruri tədbirlər görülməsini xahiş etmişdir. X1 nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 daha sonra dəqiqləşmə barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Bakı şəhər Xətai Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli, e-2(011)-4246/2024 saylı və xx.xx.2024-cü il tarixli, e-2(011)-4246/2024 saylı qərardadlarının icrası ilə bağlı icra məmurları X3 və X2 hərəkət və hərəkətsizliyinin qanunsuz hesab edilməsi və icra işinin davam etdirilməsi barədə qərardad qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, Bakı şəhəri Xətai rayon Məhkəməsinin hakimi Sahibə xanım Hacıyevə e-2(011)-4246/2024 saylı iş üzrə iddiaçı X4 nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 tərəfindən ərizə iddiaçı X4 cavabdeh Türkiyə Respublikasının “X15 X13 Sözləşməsi” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X18” Nümayəndəliyinə qarşı pul tələbinə dair iş Sizin icraatdadır. X10 xx.xx.2011 -cİ ildə Türkiyə Respublikasının “X16 X13 Sözləşməsi” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16” Nümayəndəliyinə satış təmsilçisi vəzifəsinə işə qəbul olunmuşdur. xx.xx.2023-cü il tarixədək qeyd edilən vəzifədə işləmiş. İşlədiyi 12 ildən artıq müddətdə qüsursuz fəaliyyət göstərmişdir. Tələbkar bildirir ki, işlədiyi müddətdə dəfələrlə təşəkürnamə, diplom və fəxri fərmanlarla təltif edilmişdir. Onunla işəgötürən arasında bağlanmış əmək müqaviləsinin 4.18-ci maddəsinə əsasən işçi gündə 8 saatdan, həftə ərzində isə 40 saatdan çox olmayaraq işləyir. Həmin müqavilənin 4.19 və 4.20-ci maddələrinə əsasən iş vaxtı 09:00 başlanır, saat 18:00 qurtarır. Nahar vaxtı saat 13:00-dan saat 14:00-dəkdir. Bildirir ki, əmək müqaviləsində qanuna uyğun olaraq iş vaxtı müəyyənləşsə də işlədiyi müəssisənin rəhbərinin təzyiqi ilə onun əməyi istismar edilmiş, onu iş vaxtından artıq, gecə saatlarında məcburi işə çıxartmışdır. Hər dəfə etiraz etdikdə gecə işlədiyi üçün əmək haqqı verəcəklərini, razı olmadığı halda Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin Ç bəndi ilə (işçi özünün əmək funksiyasını və ya əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədikdə, yaxud bu Məcəllənin 72-ci maddəsində sadalanan hallarda əmək vəzifələrini kobud şəkildə pozduqda) işdən çıxaracağı ilə hədələmişlər. Onun da başqa gəlir yeri olmadığı üçün məcburiyyət qarşısında qalıb işləmiş, iş materiallarına əlavə edilmiş “Sosial arayış"dan görünür ki, iş vaxtı 09:30-17:30, nahar fasiləsi isə 12:30-13:30 kimi müəyyənləşdirilmişdir. Lakin buna baxmayaraq cavabdeh müqavilə şərtlərini və qanunvericilik normalarını pozaraq əməyini istismar etmişdir. Ərizəyə əlavə edilən iş cədvəlindən də göründüyü kimi əmək haqqı ödənilmədən gecə vaxtları əməyi istismar edilmişdir. Etiraz etdikdə buna görə də əmək verəcəklərini bildirmişlər, lakin hazırki vaxtadək heç bir ödəniş edilməmişdir. Gecə vaxtı işlədiyi müddətə ona 75.000 (yetmiş beş min) manat əmək haqqı ödənilməli olduğu halda heç bir ödəniş olmamışdır. Artıq onun etirazlarını görüb, baş ofisə çağıraraq ona təzyiq altında ərizə yazdırıb işdən azad etdilər. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 97-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən saat 22-dən səhər saat 6-ya qədər olan müddət gecə vaxtı sayılır. Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin 29 iyul 2001 -ci il tarixli, 9-1 qərarı ilə təsdiq edilmiş “Gecə vaxtı yerinə yetirilən işə və çoxnövbəli iş rejiminə görə əmək haqqının ödənilməsi barədə izahat”ın 1-ci bəndinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 166-cı maddəsinə əsasən gecə vaxtı yerinə yetirilən iş, habelə çoxnövbəli iş rejiminə görə əmək haqqı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin "Gecə vaxtı yerinə yetirilən iş, habelə çoxnövbəli iş rejiminə görə əmək haqqı həddinin müəyyən edilməsi barədə" 5 aprel 2001-ci il tarixli 74 nömrəli qərarı ilə müəyyən edilmiş həddən aşağı olmamaqla işəgötürən tərəfindən yüksək məbləğdə ödənilir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin "Gecə vaxtı yerinə yetirilən iş, habelə çoxnövbəli iş rejiminə görə əmək haqqı həddinin müəyyən edilməsi barədə" 5 aprel 2001-ci il tarixli 74 nömrəli qərarı na əsasən gecə vaxtı yerinə yetirilən işin hər saatına görə işçiyə onun saatlıq tarif (vəzifə) maaşının 20 faizi, çoxnövbəli iş rejiminin axşam növbəsində işin hər saatına görə işçinin saatlıq tarif (vəzifə) maaşının 20 faizi, gecə növbəsində isə 40 faizi həddində əlavə haqq müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 172.4-cü maddəsinə əsasən işçi işdən çıxarkən ona düşən bütün ödənclər tam məbləğdə işdən çıxdığı gün verilir. Tələbkarı təzyiq altında ərizə yazdırıb işdən çıxdığım gün belə gecə vaxtı əməyi istismarı ilə bağlı heç bir ödəniş edilməmişdir. Qeyd edilənlərlə bağlı butun sübutlar və sənədlərlə X7 Xidmətinə şikayət etsəm də, müfəttişlik heç bir tədbir görməmişdir. Hətta X7 öz cavablarında belə tərəfimdən sənədlərin təqdim edilməsini bildirmişdir. Bundan başqa, bildirmişlər ki, müəssisə sənədləri təqdimetmədiyi üçün müraciəti başa çatdırmaq mümkün olmamışdır. Bildirir ki, 13 il qüsursuz xidmət etmiş, 50-dən çox sertifikatı, və təşəkürrünaməsi var. İngilis dilini mükəmməl bilirəm, digər işçilərə həmişə nümunə olmuşdur. Onun kimi təcrübəli, professional işçinini öz maraqları naminə aralarında bağlanmış əmək müqaviləsinin şərtlərinə zidd olaraq əməyinin istismar edilməsi, hədə-qorxu, təzyiq altında ərizənin yazdırılması onda çox böyük təssüf hissi doğurmaqla, yeganə gəlir mənbəyindən məhrum edilməyinə, mənəvi iztirab çəkməyinə səbəb olmaqla bərabər qanunvericlik normalarının heçə sayılmasının əyani nümunəsidir. Cavabdeh tərəfindən zəruri sənədlər nə Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X7 Xidməti Bakı şəhər idarəsinə, nədə ki, məhkəməyə təqdim edilmişdir. X9 vəsatətlə məhkəməyə müraciət edərək, zəruri sənədləri təqdim edilməsini xahiş etmişdir. Ekspertin vəsatət verməsinə, habelə məhkəmə tərəfindən tələb edilməsinə baxmayaraq cavabdeh tərəfindən sənədlər təqdim edilməmişdir. Hazırki iş üzrə cavabdeh tərəfindən X4 “X16 Anonim şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16" Nümayəndəliyində işlədiyi xx.xx.2011-ci il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixədək olan dövrdə, tam aydın şəkildə, bütün aylar üzrə iş vaxtının tabel uçotu, eləcə də ona hesablanmalı olan və faktiki halda hesablanmış əmək haqqı barədə məlumat, (tam açıqlanması ilə - vergilərə, DSMF-yə, həmkarlar ittifaqına və digər tutulmalar göstərilməklə, möhürlü və imzalı), ödəniş sənədləri, ştat cədvəli, əmək müqaviləsi və əlavələr (iş rejimi, vəzifə və əmək haqqı göstərilməklə), əmək müqaviləsində olunmuş dəyişikliklər barədə əmrlər, əmək haqqı və məzuniyyət barədə əmrlər, məzuniyyət və digər hallar üzrə əmr və hesablanlası üzrə məlumat, xəstəlik vərəqələri və məlumatlar, bayram və qeyri-iş günlərində işə çıxma barədə əmrlər və ödənişlər üzrə sənədlər, iş normasından artıq və gecə saatlarında işə cəlb edilmə barədə əmrlər və hesablanma cədvəllərinin təqdim edilməsi son dərəcə zəruridir. Xətai Rayon Məhkəməsinin 11,09.2024-cü il tarixli, e-2(011 )- 4246/2024 saylı Qərardadı ilə, X5 dair “X16 Anonim şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16” Nümayəndəliyində işlədiyi xx.xx.2011-ci il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixədək olan dövrdə, tam aydın şəkildə, bütün aylar üzrə iş vaxtının tabel uçotu, eləcə də ona hesablanmalı olan və faktiki halda hesablanmış əmək haqqı barədə məlumat, (tam açıqlanması ilə- vergilərə, DSMF-yə, həmkarlar ittifaqına və digər tutulmalar göstərilməklə, möhürlü və imzalı), ödəniş sənədləri, ştat cədvəli, əmək müqaviləsi və əlavələr (iş rejimi, vəzifə və əmək haqqı göstərilməklə), əmək müqaviləsində olunmuş dəyişikliklər barədə əmrlər, əmək haqqı və məzuniyyət barədə əmrlər, məzuniyyət və digər hallar üzrə əmr və hesablanması üzrə məlumat, xəstəlik vərəqələri və məlumatlar, bayram və qeyri-iş günlərində işə çıxma barədə əmrlər və ödənişlər üzrə sənədlər, iş normasından artıq və gecə saatlarında işə cəlb edilmə barədə əmrlər və hesablanma cədvəllərinin cavabdeh Türkiyə Respublikasının “X16 X13 Sözləşməsi” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16” Nümayəndəliyi tərəfindən Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinə təqdim edilməsi, həmçinin qərardadın icrası Bakı şəhər Xətai Rayon İcra Şöbəsinə həvalə edilməsi barədə qərara alınmışdır. Cavabdeh tərəfindən icra mərhələsində sənədlər natamam təqdim edilmişdir. Tələbkarın nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 məhkəmə iclasında ərizəni müdafiə edərək, məhkəmədən təmin edilməsini xahiş etdi. Borclunun nümayəndəsi Vəkil2 məhkəmə iclasında ərizəyə etiraz edərək bildirdi ki, onlarda mövcud olan sənədləri təqdim etmişlər, iddiaçının tələb etdiyi dövr uzun olduğu üçün qalan dövrlər üzrə sənədlər mövcud olmadığından, ərizənin təmin edilməməsini xahiş etdi. İcra məmuru X6 məhkəmə iclasında ərizəyə etiraz edərək, təmin edilməməsini xahiş etdi. Məhkəmə ərizənin dəlillərini araşdıraraq hesab edir ki, ərizə əsassızdır. Buna görə də ərizə rədd edilməlidir. Hazırkı şikayətə baxılması ilə əlaqədar icra işləri məhkəməyə təqdim edilmişdir. İcra işində olan Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin e-2(011)-4246/2024 saylı xx.xx.2024- cü il tarixli icra sənədindən görünür ki, X5 dair son haqq-hesabın hesablanması və ödənişi, şəxsi uçot vərəqəsi, əmək haqqı və məzuniyyət barədə əmrlər, məzuniyyət və digər hallar üzrə əmr və zəruri olan məlumatlar, xəstəlik vərəqələri və məlumatları, işçinin iş qrafiki, işə giriş-çıxışı barədə tabel cavabdeh Türkiyə Respublikasının “X16 X13 Sözləşməsi” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16” Nümayəndəliyi tərəfindən Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinə təqdim edilməlidir. İcra işində olan Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Şöbəsinin xx.xx.2024-cü il tarixli qərarı ilə icra sənədi üzrə Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Şöbəsinin icra məmuru X3 tərəfindən icraata başlanılmışdır. İcra işində olan xx.xx.2024-cü il tarixli tələbin könüllü icrası haqqında bildirişdən görünür ki, X16 X13 Sözləşməsi” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16” Nümayəndəliyinə Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin e-2(011)-4246/2024 saylı xx.xx.2024- cü il tarixli icra sənədinin könüllü icra edilməsi təklif edilmişdir. İcra işində olan Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Şöbəsinin xx.xx.2024-cü il tarixli qərarı ilə tələb olunan məlumatların borclu tərəfindən elektron qaydada məhkəməyə göndərildiyi müəyyən edildiyindən, Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin e-2(011)-4246/2024 saylı xx.xx.2024- cü il tarixli icra sənədi üzrə icraata xitam verilmişdir. İcra işində olan Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin e-2(011)-4246/2024 saylı xx.xx.2024- cü il tarixli icra sənədindən görünür ki, X5 dair “X16 Anonim şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16” Nümayəndəliyində işlədiyi xx.xx.2011-ci il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixədək olan dövrdə, tam aydın şəkildə, bütün aylar üzrə iş vaxtının tabel uçotu, eləcə də ona hesablanmalı olan və faktiki halda hesablanmış əmək haqqı barədə məlumat, (tam açıqlanması ilə - vergilərə, DSMF-yə, həmkarlar ittifaqına və digər tutulmalar göstərilməklə, möhürlü və imzalı), ödəniş sənədləri, ştat cədvəli, əmək müqaviləsi və əlavələr (iş rejimi, vəzifə və əmək haqqı göstərilməklə), əmək müqaviləsində olunmuş dəyişikliklər barədə əmrlər, əmək haqqı və məzuniyyət barədə əmrlər, məzuniyyət və digər hallar üzrə əmr və hesablanması üzrə məlumat, xəstəlik vərəqələri və məlumatlar, bayram və qeyri-iş günlərində işə çıxma barədə əmrlər və ödənişlər üzrə sənədlər, iş normasından artıq və gecə saatlarında işə cəlb edilmə barədə əmrlər və hesablanma cədvəllərinin cavabdeh Türkiyə Respublikasının “X16 X13 Sözləşməsi” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16” Nümayəndəliyi tərəfindən Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinə təqdim edilməlidir. İcra işində olan Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Şöbəsinin xx.xx.2024-cü il tarixli qərarı ilə icra sənədi üzrə Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Şöbəsinin icra məmuru X6 tərəfindən icraata başlanılmışdır. İcra işində olan xx.xx.2024-cü il tarixli tələbin könüllü icrası haqqında bildirişdən görünür ki, X16 X13 Sözləşməsi” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16” Nümayəndəliyinə Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin e-2(011)-4246/2024 saylı xx.xx.2024- cü il tarixli icra sənədinin könüllü icra edilməsi təklif edilmişdir. İcra işində olan Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Şöbəsinin icra məmuru X6 tərəfindən Türkiyə Respublikasının “X16 X13 Sözləşməsi” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16” Nümayəndəliyinə verilən xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, icra sənədi xx.xx.2024-cü ildə Bakı şəhəri Xətai rayon İcra şöbəsinə daxil olmuş və qanunamüvafiq qaydada icraya yönələrək, icraata başlamaq haqqında qərarın surəti bildirişlə bərabər göndərilmiş, lakin “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun 8.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş 10 gün müddətə icra sənədində olan tələb könüllü olaraq təmin edilmədiyindən, “İcra Haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun 44-cü maddəsinə əsasən icra sənədi könüllü icra üçün müəyyən olunmuş vaxtda icra olunmadığından qanunamüvafiq qaydada məcburi icra tədbirlər tətbiq olunacağı bildirilmişdir. Türkiyə Respublikasının “X16 X13 Sözləşməsi” şirkətinin Azərbaycan Respublikasındakı “X16” Nümayəndəliyi tərəfindən xx.xx.2024-cü il tarixdə verilmiş məktubdan görünür ki, onlarda mövcud olan sənədləri təqdim etmişlər, iddiaçının tələb etdiyi dövr uzun olduğu üçün qalan dövrlər üzrə sənədlər mövcud deyildir. Məhkəmə ərizə ilə bağlı aşağıdakı qanunvericilik normalarını bildirir: “İcra Haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 2.1.-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında məhkəmə və digər orqanların qərarlarının məcburi icrası icra məmurları tərəfindən həyata keçirilir. Həmin Qanunun 3.1.-ci maddəsinə əsasən məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələbləri Azərbaycan Respublikasının ərazisində bütün orqanlar, hüquqi şəxslər, onların vəzifəli şəxsləri və fiziki şəxslər üçün məcburidir. Həmin Qanunun 26-cı maddəsinə əsasən, icra sənədlərinin vaxtında və düzgün icra edilməsinə nəzarət icra qurumunun rəhbəri və məhkəmə tərəfindən öz səlahiyyətləri daxilində həyata keçirilir. Həmin Qanunun 43.1-ci maddəsinə əsasən məcburi icra tədbirləri aşağıdakılardır: 43.1.1. borclunun əmlakı üzərinə həbs qoymaq və onu satmaq yolu ilə tələbin əmlaka yönəldilməsi; 43.1.2. tələbin borclunun əmək haqqına, pensiyasına, təqaüdünə və sair gəlirlərinə yönəldilməsi; 43.1.3. tələbin borclunun üçüncü şəxslərdə olan pul vəsaitlərinə və digər əmlakına yönəldilməsi; 43.1.4. icra sənədində göstərilmiş müəyyən əşyaların borcludan götürülüb tələbkara verilməsi; 43.1.5. bu Qanuna və Azərbaycan Respublikasının digər qanunvericilik aktlarına uyğun olaraq icra sənədinin icrasını təmin edən başqa tədbirlər. Həmin Qanunun 44.1.3-cü maddəsinə əsasən könüllü icra üçün icra məmuru tərəfindən borcluya verilmiş müddətin keçməsi məcburi icra tədbirlərinin tətbiqinin əsasdır. Həmin Qanunun 70.4-cü maddəsinə əsasən icra sənədinin icrası mümkün olmadıqda, icra məmuru icra sənədinin məhkəməyə və ya icra sənədini vermiş digər orqana (notariusun icra qeydinin isə tələbkara) qaytarılması haqqında qərar qəbul edir. İcra məmurunun bu qərarı icra qurumunun rəhbəri tərəfindən yoxlanılaraq təsdiq olunur. Tərəflər həmin qərardan onun surətini aldıqdan sonra 30 gün müddətində müvafiq məhkəməyə şikayət verə bilərlər. Həmin Qanunun 76-cı maddəsinə əsasən əcnəbilər, vətəndaşlığı olmayan şəxslər və xarici hüquqi şəxslər barəsində məhkəmə və digər orqanların qərarları bu Qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada icra olunur. Məhkəmə hesab edir ki, tələbkarın nümyaəndəsi və vəkilinin ərizəsində əsaslandırdığı hallar məhkəmə araşdırılması zamanı öz təsdiqini tapmamışdır. Belə ki, məhkəməyə təqdim edilmiş icra işlərindən görünür ki, icra məmurları tərəfindən qərardadların icrası ilə bağlı icraata başlamaq haqqında qərarlar qəbul olunmuş, tələblərin icrası ilə bağlı borcluya bildirişlər göndərilmiş və Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin e- 2(011)-4246/2024 saylı xx.xx.2024- cü il tarixli icra sənədi icra olunduğundan icra məmuru Məşədiyeva Samirə tərəfindən icraata xitam verilməsi barədə qərar və Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin e-2(011)-4246/2024 saylı xx.xx.2024- cü il tarixli icra sənədi icra olunmadığından icra məmuru Yusifli Türkay tərəfindən xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubu göndərilmişdir. Ona görə də ərizə əsassız olduğundan, rədd edilməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 263-264-cü və 266-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qəraraaldı: X1 Bakı şəhəri Xətai Rayon İcra Şöbəsinin icra məmurlarının hərəkət və hərkətsizliyinin qanunsuz hesab edilməsi və icra işinin davam etdirilməsi barədə ərizəsi təmin edilməsin. Qərardaddan 10 (on) gün müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Sahibə Hacıyeva