Ağdam Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №8(013)-221/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Ağdam rayonu İş № 8(013)-221/2025 25.11.2025 AĞDAM RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Niftəliyev Mahir Şamil oğlunun sədrliyi, Əliyev Anar İsmayıl oğlunun katibliyi ilə, Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra Şöbəsinin xx.xx.2025-ci il il tarixli qərarından tələbkar X1 verdiyi şikayətə 25 noyabr 2025-ci ildə Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyənetdi: Ağdam Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(013)-1988/2024 saylı qətnaməsi ilə X1 iddiası təmin edilərək cavabdeh Borclu 3500 (üç min beş yüz) manat və ödənilmiş dövlət rüsumu əvəzində 55 (əlli beş) manat alınaraq X2 verilməsi qət edilmişdir. Ağdam Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(013)-1988/2024 saylı qətnaməsi qanuni qüvvəsini alaraq onun əsasında verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli icra vərəqəsi icra olunması üçün həmin tarixdə Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra Şöbəsinə göndərilmiş, Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra Şöbəsinin icra məmuru icra sənədinin icraatına başlanılması barədə qərar qəbul etmiş, Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra Şöbəsinin böyük icra məmuru X3 xx.xx.2025-ci il il tarixli qərarı ilə borclunun adına daşınar və daşınmaz əmlak aşkar olunmadığından «İcra haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 23.1.2-ci maddəsinə əsasən icra sənədi məhkəməyə qaytarılmışdır. Tələbkar X4 xx.xx.2025-ci il tarixdə Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra Şöbəsinin xx.xx.2025-ci il il tarixli qərarından şikayət verərək onun ləğv olunmasını və icra hərəkətlərinin davam etdirilməsini xahiş etmişdir. Tələbkar X2, Borclu və Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra Şöbəsinin nümayəndəsinə məhkəmə iclasının keçirilməsinin vaxt və yeri barədə rəsmi məlumat verilməsinə baxmayaraq, onlar məhkəmə baxışına gəlməmişlər. Ona görə də məhkəmə şikayətə həmin şəxslərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını tədqiq edərək belə hesab edir ki, şikayət təmin olunmalıdır. Belə ki, «İcra haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 23.1.2-ci maddəsinə əsasən icra sənədi borclunun adına daşınar və daşınmaz əmlak aşkar olunmadığından geri qaytarılmışdır. Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra Şöbəsinin böyük icra məmuru X5 «İcra haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 23.1.2-ci maddəsinə əsasən icra sənədinin məhkəməyə qaytarılması haqqında xx.xx.2025-ci il il tarixli qərarının qanuniliyinin təsdiq etmək üçün məhkəməyə sənədləri təqdim etməmişdir. «İcra haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 23.1.2-ci maddəsinə əsasən borclu hüquqi şəxsin ünvanını və ya borclu fiziki şəxsin yaşayış yerini, borclunun əmlakının olduğu yeri müəyyən etmək və yaxud bank və ya digər kredit təşkilatlarında, elektron pul təşkilatlarında ona məxsus pul vəsaitlərinin və başqa qiymətli şeylərin olması barədə məlumat əldə etmək mümkün olmadıqda (borclunun və ya onun əmlakının bu qanunla nəzərdə tutulan hallarda axtarışı istisna olmaqla) və ya ləğv olunan hüquqi şəxsin əmlakı tələbkarın tələblərinin təmin edilməsi üçün yetərli olmadıqda icra sənədi onu vermiş məhkəməyə qaytarılır. Həmin Qanunun 23.3-cü maddəsində göstərilmişdir ki, icra sənədinin qaytarılması bu qanunun 23.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan əsaslar aradan qalxdıqdan sonra tələbkarın müraciəti ilə həmin sənədin yenidən icraya yönəldilməsini istisna etmir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 129-cu maddəsinə əsasən məhkəmənin qəbul etdiyi qərarlar dövlətin adından çıxarılır və onların icrası məcburidir. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktlarının məcburiliyi onların bütün dövlət orqanları və vəzifəli şəxslər qanunla müəyyən edilmiş qaydada hər hansı haldan asılı olmayaraq icra edilməsini nəzərdə tutmaqla, eyni zamanda belə aktların qanunsuz və əsassız olması ehtimallarına söykənməklə icraya məhdudiyyətlərin yaranmasını və maneələrin törədilməsini qadağan edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin tələblərinə görə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktları məcburidir və Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində hökmən icra olunmalıdır. Onların icra olunmaması müvafiq məsuliyyətə səbəb olur (MPM-nin 15.2 və 15.3-cü maddələri). Ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi zamanı «İnsan hüquqları və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında» Avropa Konvensiyası müddəalarının və İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin presedentlərinin tətbiqi haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 30 mart 2006-cı il tarixli 5 saylı qərarının 2-ci hissəsinin 3-cü bəndində qeyd olunmuşdur ki, insan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının pozulması ilə bağlı məhkəmələr milli qanunvericiliklə yanaşı, Konvensiya müddəalarını da rəhbər tutmalı və bu zaman İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin təcrübəsinə istinad etməlidirlər. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi «Ryabıx Rusiya Federasiyasına qarşı» 24 iyul 2003-cü il tarixli (şikayət № 52854/99) qərarında qeyd etmişdir ki, hüququn aliliyinin əsas aspektlərindən biri hüquqi müəyyənlik prinsipidir və həmin prinsip məhkəmə tərəfindən qəbul olunmuş sonuncu qərarın mübahisələndirilməsinə yol vermir («Brumaresku Rumıniyaya qarşı» 28 oktyabr 1999-cu il 61-ci paraqraf). Avropa Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 1-ci bəndində qeyd olunduğu kimi hər bir şəxs özünün hüquq və vəzifələrinin məhkəmədə mübahisələndirilməsi hüququna malikdir. Bu qayda məhkəmə araşdırması hüququnu özündə ehtiva edir. Bu hüquq illyuziya olardı, əgər razılığa gələn tərəflərin hüquq sistemində qanuni qüvvəsini almış məhkəmə qərarının məcburi qüvvəsi bir tərəfin mənafeyinə ziyan vurmuş olmasın. 6-cı maddənin 1-ci bəndində qeyd olunmuş tərəflərə verilmiş ədalətli, aşkar və təxirəsalınmaz məhkəmə prosesi hüququnu məhkəmə qərarının icra olunmaması hüququndan ayrılıqda təsəvvür etmək mümkün deyildir. 6-cı maddənin məzmununda yalnız ədalət mühakiməsinə müraciət etmə və məhkəmə baxışı prosesi nəzərdə tutulmuş olsaydı, onda hüququn aliliyi prinsipi pozulmuş olardı, halbuki həmin prinsiplər konvensiyanı ratifikasiya etmiş tərəflər razılaşaraq qeyd edilən qaydaları qorumağı üzərlərinə öhdəlik kimi götürmüşlər («Xornsbi Yunanıstana qarşı» Avropa Məhkəməsinin 19 mart 1997-ci il tarixli qərarı). Belə olan halda Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, «İnsan hüquqları və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında» Avropa Konvensiyası və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin müddəalarının tələbi baxımından da Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra Şöbəsinin böyük icra məmuru X3 qəbul etdiyi icra sənədinin (Ağdam Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(013)-1988/2024 saylı qətnaməsinin əsasında verilmiş icra vərəqəsinin) məhkəməyə qaytarılması barədə xx.xx.2025-ci il tarixli qərarı ləğv edilməlidir. Yuxarıdakılara əsasən, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 263-264 və 267-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qəraraaldı: Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra Şöbəsinin böyük icra məmuru X3 qəbul etdiyi icra sənədinin (Ağdam Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(013)-1988/2024 saylı qətnaməsinin əsasında verilmiş icra vərəqəsinin) məhkəməyə qaytarılması barədə xx.xx.2025-ci il tarixli qərarından tələbkar X1 verdiyi şikayət təmin edilsin. Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra Şöbəsinin böyük icra məmuru X3 qəbul etdiyi icra sənədinin (Ağdam Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(013)-1988/2024 saylı qətnaməsinin əsasında verilmiş icra vərəqəsinin) məhkəməyə qaytarılması barədə xx.xx.2025-ci il il tarixli qərarı ləğv edilsin və icra hərəkətləri davam etdirilsin. Qərardaddan onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 gün müddətində Ağdam Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Qərardad müşavirə otağında kompüterdə hazırlanmışdır. Sədrlik edən Mahir Niftəliyev