Qubadlı Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №8(028)-44/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Sumqayıt şəhəri İş № 8(028)-44/2025 22.10.2025 QUBADLI RAYON MƏHKƏMƏSİ X14 Bəyistan oğlunun sədrliyi, Rzayeva Lamiyə Azər qızının katibliyi, Ərizəçi (Tələbkar) X2, Borclu iştirakları ilə, Ərizəçi (Tələbkar) X2 məhkəmə qətnaməsinə əsasən aliment məbləğinin indeksasiya üzrə artırılmasına dair ərizəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i: X5 ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Qubadlı Rayon Məhkəməsinin 2(028)-263/2020 saylı xx.xx.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə Borclu xx.xx.2008-ci il tarixdə doğulmuş X8, xx.xx.2012-ci il tarixdə doğulmuş X9 və xx.xx.2014-cü il tarixdə doğulmuş X1 üçün xeyrinə tutulan alimentin miqdarının sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla cari il üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqına nisbətdə hər uşçaq üçün (400 x 0,34) indeksasiya edilərək müəyyən edilməsi barədə qərardad qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, Qubadlı Rayon Məhkəməsinin 2(028)- 263/2020 saylı xx.xx.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə tərəflər arasında nikah pozulmuş, uşaqlar ərizəçinin himayəsinə verilmiş və hər uşaq üçün hər ay 85 manat alimentin X7 tutulması qət edilmişdir. Ərizəçi hazırda övladlarının maddi ehtiyaclarının ödənilməsində çətinlik çəkir. Hesab edir ki, təyin olunmuş aliment məbləği indeksləşdirilməlidir. Göstərinləri nəzərə alaraq, ərizəsinin təmin edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında X5 ərizəsini müdafiə edərək bildirdi ki, 2020-ci ildə təyin olunmuş aliment məbləği hazırki dövrdə üç uşağın saxlanması üçün kifayət etmir. Bu səbəbdən ərizəsinin ətmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında borclu aliment məbləğinin artırılmasına etiraz etməyərək bildirdi ki, fərdi işdə işləyir. Qazancı çərçivəsində övladlarının saxlanmasına köməklik edir. Aliment ödəməkdən imtina etmir və qanuna müvafiq qərar qəbul edilməsini xahiş edir. Sumqayıt şəhəri üzrə İcra Şöbəsi qanunla müəyyən olunmuş qaydada məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməmələri səbəbləri haqqında məlumat verməmişdirlər. Azərbaycan Respublikası MPM-in 232.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə onların iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə ərizəçi (tələbkar) və borclunu dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq, məhkəmə baxışı zamanı tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, ərizə təmin edilməlidir. İş materiallarında olan Qubadlı Rayon Məhkəməsinin 2(028)-263/2020 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli qətnaməsindən görünür ki, iddia təmin edilərək, Borclu və X5 arasında xx.xx.2007-ci ildə Sumqayıt şəhər Nikah evində bağlanılmış nikah pozulması, nikahın pozulması ilə əlaqədar Borclu 15 (on beş) manat dövlət rüsumunun tutulması, X3 bu rüsumundan azad edilməsi, xx.xx.2008-ci il tarixdə doğulmuş X12, xx.xx.2012-ci il tarixdə doğulmuş X13 və xx.xx.2014-cü il tarixdə doğulmuş X6 X3 yanında qalması, Borclu hər ay 170 (yüz yetmiş) manat sabit pul məbləğində alimentin xx.xx.2020-cı il tarixdən başlayaraq tutulub xx.xx.2008-ci il tarixdə doğulmuşX12, hər ay 170 (yüz yetmiş) manat sabit pul məbləğində aliment xx.xx.2020-cı il tarixdən başlayaraq tutulub xx.xx.2012-ci il tarixdə doğulmuş X13 və hər ay 170 (yüz yetmiş) manat sabit pul məbləğində aliment xx.xx.2020-cı il tarixdən başlayaraq tutulub xx.xx.2014-cü il tarixdə doğulmuş X6 yetkinlik yaşına catana kimi saxlanılması üçün X4 verilməsi, alimentə dair hissədə qətnamənin dərhal icra edilməsi qət edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: - 232.1-ci maddəsinə əsasən tərəflərin ərizəsi üzrə işə baxmış məhkəmə qətnamənin icrası zamanı tutulmalı pul məbləğinin müvafiq indeksasiyasını həyata keçirə bilər. - 232.2-ci maddəsinə əsasən ödənilməli pul məbləğinin indeksasiyası barədə ərizəyə məhkəmə iclasında baxılır. İşdə iştirak edən şəxslər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında xəbərdar edilirlər, lakin onların gəlməməsi məhkəmə qarşısında qoyulmuş məsələnin həll edilməsinə mane olmur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun 7, 10, 24 və 26-cı maddələrinin Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin bəzi müddəaları baxımından şərh edilməsinə dair 02 sentyabr 2015-ci il tarixli qərarına əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 232.1-ci maddəsində qeyd olunur ki, tərəflərin ərizəsi üzrə işə baxmış məhkəmə qətnamənin icrası zamanı tutulmalı pul məbləğlərinin müvafiq indeksasiyasını həyata keçirə bilər. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 iyun 2019-cu il tarixli Sərəncamına əsasən minimum aylıq əmək haqqının məbləği 2019-cu il sentyabrın 1-dən 250 manat müəyyən edilmişdir. Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi internet səhifəsindən əldə edilmiş məlumatlara əsasən ölkə üzrə minimum aylıq əmək haqqının məbləği 2019-cu il sentyabrın 1-dən 2022-ci ilin yanvar ayının 1-dək 250 manat müəyyən edilmişdir. Qubadlı Rayon Məhkəməsinin 2(028)-263/2020 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə hər ay hər uşaq üçün 85 manat sabit pul məbləğində aliment təyin olunduğundan, cavabdehdən hər ay üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,34 misli həddində sabit pul məbləğində aliment tutulmalıdır. (85 manat/250 manat=0,34) Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 dekabr 2024-cü il tarixli Sərəncamına əsasən minimum aylıq əmək haqqının məbləği 2025-ci il yanvarın 1dən 400 manat müəyyən edilib. “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” 2016-cı il 28 mart tarixli 8-2/2016 nömrəli Qərarının 8.4-1-ci maddəsinə əsasən Ailə Məcəlləsinin 110.2-ci maddəsinə əsasən alimentin indeksasiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. İstinad edilən maddənin tələbindən göründüyü kimi məhkəmələr sabit pul məbləğində aliment təyin edərkən onun miqdarını ölkə üzrə minimum əmək haqqı məbləğinin müvafiq misli həddində müəyyən etməlidirlər. Həmin Qərarın 8.4-2-ci bəndinə əsasən nəzərə alınmalıdır ki, Ailə Məcəlləsinin 110.1-ci maddəsinə əsasən bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada tutulan alimentin indeksasiyası ölkə üzrə müəyyən edilən minimum əmək haqqı məbləğinin artımına mütənasib olaraq alimentin tutulmasını həyata keçirən təşkilatın müdiriyyəti (borclunun rəsmi iş yerinin olduğu halda işəgötürən, rəsmi iş yerinin olmadığı halda isə icra qurumunun rəhbəri) tərəfindən müəyyən edilməlidir. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsində sabit pul məbləğində tutulan alimentin konkret məbləğlə ifadə edildiyi hallarda, indeksasiya maraqlı tərəfin ərizəsi əsasında icraya nəzarət edən məhkəmə tərəfindən MPM-in 232- ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada qərardadın qəbul edilməsi yolu ilə həyata keçirilməlidir. Qərardad qəbul edilərkən indeksasiyanın bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada aparılmalı olması, habelə qanunvericilikdə alimentin indeksasiyasının yeganə meyar kimi ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum əmək haqqı məbləğinin artımı ilə şərtləndirildiyi nəzərə alınmalıdır. (“Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” 2016-cı il 28 mart tarixli 8-2/2016 nömrəli Qərarına xx.xx.2024-cü il tarixdə “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 15 saylı Qərarı ilə dəyişikliklər edilmişdir.) Məhkəmə hesab edir ki, borcludan 2020-ci ildə təyin edilmiş və həmin vaxtdan tutulan aliment məbləği 2025-ci ildə ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum əmək haqqı məbləğinin artımı ilə şərtləndirilməklə indeksasiya edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 232, 263-264 və 266- 269-cu maddələrini rəhbər tutaraq qərara aldı: Ərizə təmin edilsin. Qubadlı Rayon Məhkəməsinin 2(028)-263/2020 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə Borclu xx.xx.2008-ci il tarixdə doğulmuş X8, xx.xx.2012-ci il tarixdə doğulmuş X9 və xx.xx.2014-cü il tarixdə doğulmuş X6 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün təyin edilmiş hər ay hər uşaq üçün 85 manat sabit pul məbləğində aliment məbləği ölkə üzrə minimum əmək haqqının 0,34 misli həddində indeksasiya edilsin. Qərardaddan rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətinə Qubadlı Rayon Məhkəməsinə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə) şikayət verilə bilər. HAKİM SAMİR İSMAYİLOV