Şirvan Şəhər Məhkəməsi Qərardad — İş №8(032)-65/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şirvan şəhəri İş № 8(032)-65/2023 18.08.2023 ŞİRVAN ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Mustafayev Ceyhun Mustafa oğlunun sədrliyi, Hacıyev Elşən Höküməli oğlunun katibliyi, Tələbkar X3, Borclu iştirakı ilə Şirvan şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli 2(032)-1624/2022 saylı qətnaməsinin hissə-hissə icra edilməsi barədə Borclu ərizəsinə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: Şirvan şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli 2(032)-1624/2022 saylı qətnaməsi ilə cavabdeh Borclu Rahman qızından 600 (altı yüz) manat pul və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 15 (on beş) manat alınaraq iddiaçı X2 verilməsi qət edilmişdir. Borclu ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Şirvan şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli 2(032)-1624/2022 saylı qətnaməsinin hissə-hissə icra edilməsi barədə qərardad çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı X1 cavabdeh Borclu Rahman qızına qarşı pul tələbinə dair iddiası üzrə Şirvan şəhər Məhkəməsinin 01 dekabr 2022-ci il tarixli 2(032)-1624/2022 qətnaməsi ilə iddia qismən təmin edilmiş, cavabdeh Borclu Rahman qızından 600 manat pul və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 15 manat alınaraq iddiaçı X2 verilməsi qət edilmişdir. Hazırda Borclu Rahman qızı səhhəti ilə əlaqədar heç bir yerdə işləmir. Ailəsinin maddi durumu olduqca ağırdır. Bu səbəbdən Şirvan şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli 2(032)-1624/2022qətnaməsi ilə tələb olunan 600 manat pul və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 15 manat məbləğin hissə-hissə ödənilməsinə dair qərardad çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında Borclu ərizəsini müdafiə edərək təmin olunmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında tələbkar ərizənin təmin olunmamasını xahiş etməklə izahatında bildirdi ki, borcun hissə-hissə ödənilməsinə etiraz edir. Borclu bu vaxta kimi heç bir ödəniş etməmişdir. Borcun tam ödənilməsini tələb edir. Məhkəmə borclu və tələbkarın izahatlarını dinləyib, ərizənin dəlillərini araşdıraraq hesab edir ki, ərizə təmin edilməməlidir. İş materiallarında olan Şirvan şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli 2(032)- 1624/2022 saylı qətnaməsinin surətindən görünür ki, cavabdeh Borclu Rahman qızından 600 (altı yüz) manat pul və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 15 (on beş) manat alınaraq iddiaçı X2 verilməsi qət edilmişdir. Belə ki, “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun 15-ci maddəsinə əsasən tərəflər icra sənədinin icrasına möhlət verilməsi və ya onun hissə-hissə icrası, yaxud icra sənədinin icrası üsulunun və qaydasının dəyişdirilməsi haqqında işə baxmış məhkəməyə müraciət edə bilərlər. Borclunun əmlak vəziyyətini və digər hallarını nəzərə alaraq məhkəmə həmin müraciətlərə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 231-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 231.1-ci maddəsinə əsasən işə baxmış hakim, işdə iştirak edən şəxslərin ərizəsi üzrə tərəflərin əmlak vəziyyətinə və digər hallara əsasən qətnamənin icrasına möhlət verməyə və ya qətnaməni hissə-hissə icra etdirməyə, habelə onun icra üsulunu və qaydasını dəyişdirməyə haqlıdır. Göründüyü kimi, qanunvericilik işdə iştirak edən şəxslərin ərizəsi əsasında qətnamənin hissə-hissə icra olunmasının mümkünlüyünü müəyyən etməklə yanaşı bunu ilk növbədə tərəflərin əmlak vəziyyətindən, eləcə də işin digər diqqətəlayiq hallarından asılı etmişdir. Məhkəmə ilk növbədə borclunun əmlak vəziyyətinin ağırlığını nəzərə almalı, bu zaman həm də tələbkarın əmlak mənafelərini də nəzərdən qaçırmamalıdır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun «Məhkəmə qətnaməsi haqqında» 04 noyabr 2005-ci il tarixli 4 saylı qərarının 12-ci bəndinə əsasən qətnamənin icrasına möhlət verilməsi, və ya onun hissə-hissə icra edilməsi, qətnamənin icra üsulunun və qaydasının dəyişdirilməsi müstəsna hal olub, qətnamənin icrası üçün çətinlik törədən və yaxud borclu üçün yaranmış əlverişsiz hallarda tətbiq oluna bilər. Məhkəmələr bu məsələləri həll etdikdə təkcə borclunun deyil, tələbkarın mənafeyini də nəzərə almalıdırlar. "Ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi zamanı "İnsan hüquqlannın və əsas azadlıqların müdafıəsi haqqında" Avropa Konvensiyası müddəalarının və İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin presedentlərinin tətbiqi haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun 30 mart 2006-cı il tarixli qərarının 6-cı bəndində deyilir ki, mülki işlər üzrə məhkəmə baxışı müddəti iddia ərizəsinin məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan başlayır və məhkəmə qərarının icrasının başa çatmasına kimi davam edir. Hər bir iş üzrə «ağlabatan müddət» konkret işin xarakterindən, mürəkkəbliyindən, ərizəçinin proseslə bağlı davranışından asılı olaraq müəyyənləşdirilməlidir. Konvensiyanın 6-cı maddəsinə əsasən məhkəmə qətnaməsinin icrası müddəti məhkəmə baxışının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir. Məhkəmələr məhkəmə aktlarının icrasına möhlət verilməsi, icranın dayandırılması, icra üsulunun dəyişdirilməsi, həmçinin məhkəmə icraçılarının hərəkətlərindən verilən şikayətlərlə əlaqədar məsələlərə baxarkən Konvensiyanın məhkəmə qətnamələrinin ağlabatan müddətdə icra olunması tələbini nəzərə almalıdırlar. Qeyd edilməlidir ki, Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi özünün bir çox qərarlarında məhkəmə aktlarının vaxtında icra edilməməsini ədalətli məhkəmə araşdırmasının həyata keçirilməsinin təmin edilməməsi kimi qiymətləndirmişdir Məhkəmə qətnamənin icrasını mümkünsüz edə bilən borclunun əmlak vəziyyətinin ağırlığı ilə bağlı halların sübuta yetirilmədiyini, həmçinin borcludan tutulmalı olan məbləğin miqdarını, borclu tərəfindən qətnamə icraya yönəldiyi vaxtdan tələbkara olan borcdan ödəniş ödənilməməsini, bunun isə icra işi üzrə tələbkarın maraqlarına və mənafeyinə uyğun olmamasını nəzərə almaqla ərizənin təmin edilməsini ədalətli və ağlabatan hesab etmir. Belə ki, borclunun hazırkı mövqeyi icra sənədinin icrasının ağlabatan olmayan müddətdə təmin olunması, xeyrinə qərar çıxarılmış tələbkarın isə hüquqlarının və qanunla qorunan mənafeyinin pozulması deməkdir. Beləliklə, qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, borclunun qətnamənin hissə-hissə icra edilməsinə dair ərizəsi təmin edilməməlidir. Qeyd olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 231, 263-264 və 266-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qərara aldı: Borclu Şirvan şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli 2(032)-1624/2022 saylı qətnaməsinin hissə-hissə icra edilməsi barədə ərizəsi təmin edilməsin. Qərardaddan 10 (on) gün müddətində Şirvan şəhər Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən Ceyhun Mustafayev