Kəlbəcər Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №8(040)-16/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Göygöl rayonu İş № 8(040)-16/2025 21.04.2025 KƏLBƏCƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qəniyev Həsən Salman oğlunun sədrliyi, Məsləhətçi (iclas katibi) Heydərov Turxan İsmixan oğlunun katibliyi ilə, Ərizəçi (icra icraatında tələbkar) X2 və Maraqlı şəxs (icra icraatında borclu) Maraqlı şəxs iştirakları ilə, Ərizəçi (icra icraatında tələbkar) X2 “uşağın saxlanması üçün Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsi ilə təyin edilmiş aliment məbləğinin hazırki sosial göstəricilərə uyğun indeksasiya edilməsinə dair” ərizəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyənetdi: X1 ərizə ilə Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsinin qətnaməsi əsasında Göygöl rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icraatında olan icra işi üzrə 11 iyun 2010-cu ildə doğulmuş X5 və 10 aprel 2016-cı ildə doğulmuş X3 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanmaları üçün borclu Maraqlı şəxs hər ay sabit məbləğdə tutulan 100 manat, cəmi 200 manat aliment məbləğinin 2025-ci il üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş yaşayış minimumu həddində indeksasiya edilməsinə dair qərardad qəbul edilməsini xahiş etmişdir (ərizə 10 aprel 2025-ci il tarixdə məhkəməyə daxil olmuşdur). Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, Kəlbəcər Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tairixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsi ilə 11 iyun 2010-cu ildə doğulmuş X5 və 10 aprel 2016-cı ildə doğulmuş X3 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanmaları üçün cavabdeh Maraqlı şəxs hər ay hər uşağa görə 100 (bir yüz) manat olmaqla, cəmi 200 (iki yüz) manat sabit pul məbləğində alimentin tutularaq onun xeyrinə ödənilməsi edilmişdir. Qeyd olunan qətnamə qanuni qüvvəsini almaqla 2021-ci ildən icraya yönəldilmişdir. Qətnamə çıxarılarkən ölkə üzrə yaşayış minimumu 162 manat olmuş, hazırda isə 2025-ci il üzrə yaşayış minimumu 285 manat təşkil edir. Ona görə də Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsi ilə təyin olunmuş alimentin məbləği 2025-ci il üzrə yaşayış minimumuna uyğun indeksasiya edilməlidir. İş üzrə məhkəmə iclası 21 aprel 2025-ci il tarixə təyin edilmişdir. Ərizəçi (icra icraatında tələbkar) X4 məhkəmə iclasında ərizəsini müdafiə edərək, uşaqlar böyüdükcə tələbatlarının artdığını, maddi imkanı aşağı olduğundan uşaqlarını saxlamaqda çətinlik çəkdiyini, ona görə də Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tairixli 2(040)-56/2021 saylı saylı qətnaməsi ilə 11 iyun 2010-cu ildə doğulmuş X5 və 10 aprel 2016-cı ildə doğulmuş X3 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanmaları üçün cavabdeh Maraqlı şəxs hər ay hər uşağa görə onun xeyrinə ödənilməli olan 100 (bir yüz) manat, iki uşağa görə cəmi 200 (iki yüz) manat sabit pul məbləğində aylıq aliment məbləğinin qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada indeksasiya edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Maraqlı şəxs (icra icraatında borclu) Maraqlı şəxs məhkəmə iclasında ərizəni qismən qəbul edərək, hal-hazırda işləmədiyini və maddi cəhətdən çətinlik çəkdiyini, ona görə də alimentin miqdarının artırılmasına səbəb olacaq qərar qəbul edilməsinə etiraz etdiyini bildirmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə icraatında tədqiq edilmiş sənədlərdən görünür ki: -Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin qanuni qüvvəyə minmiş 28 yanvar 2021-ci il tarixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsi ilə 11 iyun 2010-cu ildə doğulmuş X5 və 10 aprel 2016-cı ildə doğulmuş X3 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanmaları üçün hər ay hər uşağa görə 100 (bir yüz) manat, iki uşağa görə 200 (iki yüz) manat sabit pul məbləğində alimentin Maraqlı şəxs tutularaq iddiaçı X2 xeyrinə ödənilməsi qət edilmişdir. -Gəncə şəhəri üzrə İcra İdarəsinin icra məmuru X7 tərəfindən qəbul edilmiş 18 fevral 2021-ci il tarixli “İcraata başlamaq haqqında” qərarla Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin qanuni qüvvəyə minmiş 28 yanvar 2021-ci il tairixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsi əsasında verilmiş icra sənədi üzrə icra icraatına başlanılmışdır. Tətbiq edilməli olan normativ sənədlər: Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 110.2-ci maddəsinə əsasən, alimentin indeksiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin: -232.1-ci maddəsinə əsasən, tərəflərin ərizəsi üzrə işə baxmış məhkəmə qətnamənin icrası zamanı tutulmalı pul məbləğlərinin müvafiq indeksasiyasını həyata keçirə bilər. -232.2-ci maddəsinə əsasən, ödənilməli pul məbləğlərinin indeksasiyası barədə ərizəyə məhkəmə iclasında baxılır. İşdə iştirak edən şəxslər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında xəbərdar edilirlər, lakin onların gəlməməsi məhkəmə qarşısında qoyulmuş məsələnin həll edilməsinə mane olmur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması sahəsində tədbirlərin davam etdirilməsi haqqında” 23 dekabr 2024-cü il tarixli Sərəncamının 1-ci bəndindən görünür ki, ölkə üzrə minimum aylıq əməkhaqqının məbləği 2025-ci il yanvarın 1-dən 400 (dörd yüz) manat müəyyən edilmişdir. “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 20 dekabr 2024cü il tarixli 15 nömrəli qərarının 1-ci bəndindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” 2016-cı il 28 mart tarixli 8-2/2016 nömrəli Qərarına müxtəlif dəyişikliklər, o cümlədən 8.4-cü bəndinə aşağıdakı məzmunda 8.4-1, 8.4-2 -ci yarımbəndlər əlavə edilmişdir: -“8.4-1. Ailə Məcəlləsinin 110.2-ci maddəsinə əsasən alimentin indeksasiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. İstinad edilən maddənin tələbindən göründüyü kimi məhkəmələr sabit pul məbləğində aliment təyin edərkən onun miqdarını ölkə üzrə minimum əmək haqqı məbləğinin müvafiq misli həddində müəyyən etməlidirlər (məsələn, Məhkəmə 2024-cü ildə bir uşağın saxlanmasına görə alimentin tutulması barədə iddiaya baxarkən alimenti 255 manat həddində müəyyən etmək istəyirsə, həmin il üzrə minimum əmək haqqı məbləğinin 0,74 mislində (345 x 0,74 = 255 manat) alimentin tutulması barədə qətnamə qəbul etməklə, qətnamənin nəticə hissəsini “xx.xx.xxxx tarixindən başlayaraq yetkinlik yaşına çatmayan A-nın saxlanılması üçün B-dən C-nin xeyrinə sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, hər ay ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,74 misli həddində sabit pul məbləğində aliment tutulsun” məzmununda ifadə etməlidir). -8.4-2. Nəzərə alınmalıdır ki, Ailə Məcəlləsinin 110.1-ci maddəsinə əsasən bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada tutulan alimentin indeksasiyası ölkə üzrə müəyyən edilən minimum əmək haqqı məbləğinin artımına mütənasib olaraq alimentin tutulmasını həyata keçirən təşkilatın müdiriyyəti (borclunun rəsmi iş yerinin olduğu halda işəgötürən, rəsmi iş yerinin olmadığı halda isə icra qurumunun rəhbəri) tərəfindən müəyyən edilməlidir. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsində sabit pul məbləğində tutulan alimentin konkret məbləğlə ifadə edildiyi hallarda, indeksasiya maraqlı tərəfin ərizəsi əsasında icraya nəzarət edən məhkəmə tərəfindən MPM-in 232- ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada qərardadın qəbul edilməsi yolu ilə həyata keçirilməlidir. Qərardad qəbul edilərkən indeksasiyanın bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada aparılmalı olması, habelə qanunvericilikdə alimentin indeksasiyasının yeganə meyar kimi ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum əmək haqqı məbləğinin artımı ilə şərtləndirildiyi nəzərə alınmalıdır (məsələn, 2019-cu ildə qəbul edilmiş qətnamə ilə bir uşağın saxlanılması üçün 125 manat sabit pul məbləğində alimentin tutulması qət edilibsə, məhkəmə 2024-cü ildə indeksasiyanı həyata keçirən zaman qüvvədə olan qətnamə ilə tutulmuş alimentin miqdarının 2019-cu il üzrə müəyyən edilmiş 250 manat məbləğində minimum əmək haqqının 0,5 mislini təşkil etdiyini nəzərə alaraq, qərardadın nəticə hissəsində tutulan alimentin məbləğinin ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,5 misli həddində indeksasiya olunması şəklində göstərməlidir)”. Məhkəmə hesab edir ki, ərizəçi (tələbkar) X2 ərizəsi əsaslı olduğundan təmin edilməli, Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsi ilə 11 iyun 2010-cu ildə doğulmuş X5 və 10 aprel 2016-cı ildə doğulmuş X3 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanmaları üçün cavabdeh Maraqlı şəxs iddiaçı X2 xeyrinə hər ay hər uşağa görə tutulmalı olan aylıq 100 (bir yüz) manat sabit pul məbləğində alimentin miqdarı ərizənin daxil olduğu 10 aprel 2025-ci il tarixdən hesablanmaqla ölkə üzrə hazırki sosial göstəricilərə uyğun indeksasiya edilməlidir. Belə ki, Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsinin qəbul edildiyi tarixdə ölkə üzrə minimum aylıq əməkhaqqı məbləği 250 (iki yüz əlli) manat olmuş, hazırda ölkə üzrə minimum aylıq əməkhaqqı məbləği 400 (dörd yüz) manat təşkil edir; deməli, Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsi ilə təyin edilmiş aylıq aliment məbləğini göstərən rəqəm 2021-ci ildə ölkə üzrə minimum aylıq əməkhaqqı məbləğini əks etdirən rəqəmə bölünməli və alınan rəqəm hazırki indeksasiya məqsədi üçün əsas götürülməlidir (100 : 250 = 0,4). Belə olan halda Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsi ilə 11 iyun 2010-cu ildə doğulmuş X5 və 10 aprel 2016-cı ildə doğulmuş X3 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanmaları üçün cavabdeh Maraqlı şəxs iddiaçı X2 xeyrinə olan aylıq 100 (bir yüz) manat sabit pul məbləğində alimentin miqdarı 10 aprel 2025-ci il tarixdən hesablanmaqla və sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, ölkə üzrə minimum aylıq əməkhaqqı məbləğinin 0,4 (sıfır tam onda dörd) misli həddində müəyyən edilməlidir (Bu halda ölkə üzrə minimum aylıq əməkhaqqının 400 manat olduğu 2025-ci ildə hesablanacaq aylıq alimentin miqdarı hər uşağa görə 160 manat məbləğdə hesablanacaqdır; gələcək artımlar nəzərə alınacaqdır). Qərardad qanuni qüvvəyə mindikdən sonra mövcud icra sənədinə əlavə edilməklə icra edilməsi üçün müvafiq icra qurumuna göndərilməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 232.3-cü maddəsinə əsasən, ödənilməli pul məbləğlərinin indeksasiyası barədə məhkəmə qərardadından şikayət verilə bilər. Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 263-264-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qəraraaldı: Ərizə təmin edilsin. Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsi ilə 11 iyun 2010-cu ildə doğulmuş X5 və 10 aprel 2016-cı ildə doğulmuş X3 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanmaları üçün cavabdeh Maraqlı şəxs iddiaçı X2 xeyrinə hər ay hər uşağa görə tutulmalı olan aylıq 100 (bir yüz) manat sabit pul məbləğində alimentin miqdarı 10 aprel 2025-ci il tarixdən hesablanmaqla və sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, müvafiq dövrdə ölkə üzrə minimum aylıq əməkhaqqı məbləğinin 0,4 (sıfır tam onda dörd) misli həddində, iki uşağa görə cəmi müvafiq dövrdə ölkə üzrə minimum aylıq əməkhaqqı məbləğinin 0,8 (sıfır tam onda səkkiz) misli həddində indeksasiya edilsin. Qərardad dərhal icraya yönəldilsin və icra edilməsi üçün Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli 2(040)-56/2021 saylı qətnaməsi əsasında verilmiş icra sənədinə əlavə edilsin. Bu qərardaddan, surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində Kəlbəcər Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Qərardaddan şikayət verilməsi onun icrasını dayandırmır. Hakim: Həsən Qəniyev