Xaçmaz Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №8(067)-75/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Xaçmaz şəhəri İş № 8(067)-75/2025 28.02.2025 XAÇMAZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Bayramov Samir Zakir oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi X6 iştirakı ilə, X1 aliment məbləğinin indeksasiya edilməsinə dair ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə hazırlıq iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: X2 ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Xaçmaz rayon məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(067)-989/2020 saylı qətnaməsi ilə X7 azyaşlı uşağı 02 may 2017-ci il təvəllüdlü X9 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün müəyyən olunmuş alimentin qanuna müvafıq qaydada indeksasiya olunaraq artırılmış meyarlara uyğun məbləğdə alimentin müəyyən edilməsi barədə qərardad qəbul edilməsi və ərizəyə onun iştirakı olmadan baxaraq ərizənin təminolunmasını barədə qərardad qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, Xaçmaz rayon məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(067)-989/2020 saylı qətnaməsi ilə onunla cavabdeh Maraqlı şəxs qarşı birgə nikahından olan 02 may 2017-ci il təvəllüdlü X9 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün ondan sabit pul məbləğində aliment tutulmasına dair iddiası qismən təmin edilərək cavabdeh Maraqlı şəxs uşağın saxlanılması üçün onun xeyrinə hər ay 170 manat məbləğində alimentin tutulması qət edilmişdir. Qətnamənin qəbul edilməsindən 5 ilə yaxın vaxt keçir. Bu müddətdə uşaq böyümüş, məktəbə, müəllim yanına gedir, təbii ki, onun təlabatları da artmışdır. Onun saxlanılması üçün müəyyən olunmuş aliment ehtiyaclarını ödəmir. Uşağın atası Maraqlı şəxs Xaçmaz rayonunun Nərəcan kəndində maddi imkanları kifayət qədər yaxşı olmaqla gündəlik qazancları vardır. Buna baxmayaraq məhkəmə qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş alimenti ödəməkdən tez-tez yayınır. Maddi imkanları da kifayət qədər yaxşıdır. O, isə heç bir yerdə işləmir, Özü institut tələbəsi olmaqla 4-cü kursda oxuyur. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 20 dekabr 2024-cü il tarixli, 15 nömrəli qərarının 8.4-1-ci maddəsinə müvafiq olaraq məhkəmə qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş aliment indeksasiya edilməlidir. 2025-ci ilin yanvar ayının 1-dən respublikada minimal əmək haqqı 400 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Hesab edir ki, Maraqlı şəxs keçmiş məhkəmə qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş 170 manat aliment məbləği yeni qanunvericiliyə uyğunlaşdırılaraq indeksləşdirilməklə aliment məbləği artırılmalıdır. Maraqlı şəxs yeni müəyyən ediləcək artırılmış məbləğdə alimenti ödəməyə maddi imkanı vardır. Ona görə də təyin olunmuş alimentin indeksasiyası həyata keçirilərkən Maraqlı şəxs minimal əmək haqqının 0.625 misli miqdarında alimentin tutulması təmin olunmalıdır. Ərizəsinə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş edir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, maraqlı şəxs X11 məhkəmə iclasına gəlməmiş və bunun səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Belə olan halda, məhkəmə işə maraqlı şəxs iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, işdə olan sənədlərə baxış keçirərək hesab edir ki, ərizə qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan Xaçmaz rayon məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(067)-989/2020 saylı qətnaməsi ilə arasında olanı nikah pozulmuş və birgə nikahdan olan 02 may 2017-ci il təvəllüdlü X9 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün Maraqlı şəxs sabit pul məbləğində hər ay 170 manat aliment tutularaq saxlanılması üçün X3 xeyrinə tutulması qət edilmişdir. “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2024-cü il tarixli, 15 nömrəli Qərarının 1.2.1-ci bəndinə əsasən nəzərə alınmalıdır ki, Ailə Məcəlləsinin 110.1-ci maddəsinə əsasən bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada tutulan alimentin indeksasiyası ölkə üzrə müəyyən edilən minimum əmək haqqı məbləğinin artımına mütənasib olaraq alimentin tutulmasını həyata keçirən təşkilatın müdiriyyəti (borclunun rəsmi iş yerinin olduğu halda işəgötürən, rəsmi iş yerinin olmadığı halda isə icra qurumunun rəhbəri) tərəfindən müəyyən edilməlidir. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsində sabit pul məbləğində tutulan alimentin konkret məbləğlə ifadə edildiyi hallarda, indeksasiya maraqlı tərəfin ərizəsi əsasında icraya nəzarət edən məhkəmə tərəfindən MPM-in 232-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada qərardadın qəbul edilməsi yolu ilə həyata keçirilməlidir. Qərardad qəbul edilərkən indeksasiyanın bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada aparılmalı olması, habelə qanunvericilikdə alimentin indeksasiyasının yeganə meyar kimi ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum əmək haqqı məbləğinin artımı ilə şərtləndirildiyi nəzərə alınmalıdır. Alimentin indeksasiyasından fərqli olaraq, Ailə Məcəlləsinin 112-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş halların mövcudluğu məhkəmənin müəyyən etdiyi alimentin miqdarının (minimum əmək haqqına münasibətdə müəyyən edilmiş mislinin) dəyişdirilməsi barədə müstəqil iddianın qaldırılması üçün əsasdır. Əgər iddia minimum əmək haqqı məbləğinin artımına əsaslanırsa, başqa sözlə, iddianın mahiyyəti indeksasiya xarakteri daşıyırsa, bu məsələnin icra icraatı qaydasında (Ailə Məcəlləsinin 110-cu və MPM-in 232-ci maddələri) həll edilməli olması nəzərə alınmalı və MPM-in 153.2.1-ci maddəsinə əsasən iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsinin icraata qəbul edilməsindən imtina edilməli, əgər iddia ərizəsi artıq icraata qəbul edilmişsə, MPM-in 261.0.1-ci maddəsinə əsasən mülki iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 110.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə qətnaməsi ilə sabit pul məbləğində tutulan alimentin indeksasiyası aliment tutan təşkilatın müdiriyyəti tərəfindən müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin artımına mütənasib olaraq müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 110.2-ci maddəsinə əsasən, alimentin indeksiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. «Azərbaycan Respublikasında 2025-ci il üçün yaşayış minimumu haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən, 2025-ci il üçün yaşayış minimumu uşaqlar üçün 246 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. “Əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması sahəsində tədbirlərin davam etdirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 dekabr 2024-cü il tarixli Sərəncamına əsasən minimum aylıq əməkhaqqının məbləği 2025-ci il yanvarın 1-dən 400 manat müəyyən edilmişdir. 232.1. Tərəflərin ərizəsi üzrə işə baxmış məhkəmə qətnamənin icrası zamanı tutulmalı pul məbləğlərinin müvafiq indeksasiyasını həyata keçirə bilər. 232.2. Ödənilməli pul məbləğlərinin indeksasiyası barədə ərizəyə məhkəmə iclasında baxılır. İşdə iştirak edən şəxslər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında xəbərdar edilirlər, lakin onların gəlməməsi məhkəmə qarşısında qoyulmuş məsələnin həll edilməsinə mane olmur. 232.3. Ödənilməli pul məbləğlərinin indeksasiyası barədə məhkəmə qərardadından şikayət verilə bilər. “Əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması sahəsində tədbirlərin davam etdirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 dekabr 2024-cü il tarixli Sərəncamına əsasən minimum aylıq əməkhaqqının məbləği 2025-ci il yanvarın 1-dən 400 manat müəyyən edilmişdir. Qətnamə ilə müəyyən edilmiş alimentin miqdarı 2020-ci il üzrə müəyyən edilmiş 250 manat məbləğində minimum aylıq əməkhaqqının 0,68 mislini təşkil edir. Ona görə də, qətnamə ilə müəyyən edilmiş aliment məbləğinin indeksasiyası aparılaraq qərardad qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən başlayaraq yetkinlik yaşına çatmayan uşağın saxlanması üçün sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla hər ay üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum aylıq əməkhaqqının 0,68 misli həddində (400x0,68=272 manat) müəyyən edilməlidir. Ərizə qalan hissədə təmin olunmamalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-in 232, 263- 264, 266-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Ərizə qismən təmin edilsin. Xaçmaz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(067)-959/2020 saylı qətnaməsi ilə xx.xx.2017-ci il təvəllüdlü X9 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün cavabdeh Maraqlı şəxs hər ay 170 manat sabit pul məbləğində tutulması qət edilmiş alimentin məbləği indeksasiya olunaraq Maraqlı şəxs ərizəçi X5 xeyrinə sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla hazırki qərardad qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən başlayaraq hər ay ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum aylıq əməkhaqqının 0,68 misli həddində sabit pul məbləğində müəyyən edilsin. Ərizə qalan hissədə təmin edilməsin. Qərardaddan rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə Xaçmaz Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim:Samir Bayramov