Naxçıvan MR Şərur Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №8(110)-63/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şərur şəhəri İş № 8(110)-63/2025 18.04.2025 NAXÇIVAN MR ŞƏRUR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qarayev Seymur Əlfəddin oğlunun sədrliyi, X2 məhkəmə iclas katibliyi, Ərizəçi Tələbkar iştirakı ilə, Ərizəçi Tələbkar Borclu qarşı “alimentin indeksasiya olunması” barədə ərizəsinə Şərur Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: Ərizəçi Tələbkar ərizəla məhkəməyə müraciət edərək ərizəsində Şərur rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli, 2(110)-75/2024 saylı qətnaməsi ilə yetkinlik yaşına çatmamış övladlarım xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü X5 və xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü X1 üçün hər birinə 220 (iki yüz iyirmi) manat olmaqla cəmi 440 (dörd yüz qırx) manat sabit pul məbləğdə təyin edilmiş alimentin icra icraatı qaydasında minimum əməkhaqqı məbləğinə indeksasiya olunması barədə qərardad qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizəçi Tələbkar ərizəsində bildirmişdir ki, cavabdeh Borclu ilə 2012-ci ilin avqust ayında Türkiyə Respublikasının İstanbul şəhərində el adətinə uyğun nikah bağlayaraq ailə həyatı qurmuş, bizim birgə nikahdan xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü X5 və xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü X6 adında iki övladımız doğulmuşdur. Rəsmi nikahımız olmadığından atalıq faktı qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada müəyyən edilmişdir ki, müxtəlif səbəblərdən sonradan birgə yaşamağımız mümkün olmamış və biz 2017-ci ildə ayrılmışdı. Artıq yeddi ildən çoxdur ki, mən uşaqlarımla birgə ata evində yaşayıram. Bu müddətdə uşaqlarımın saxlanmasında maddi çətinlik çəkdiyimdən aliment tələbilə məhkəməyə müraciət edilmiş və Şərur rayon Məhkəməsinin 2(110)-75/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli qətnaməsi ilə iki uşağın saxlanması üçün hər birinə 220 manat olmaqla cəmi 440 manat alimentin cavabdehdən alınaraq mənim xeyrimə ödənilməsi qət edilmişdir. Qeyd edilən sonuncu qətnamənin qəbulundan bir ildən artıq vaxt keçir ki, bu müddət ərzində də cavabdehin mənə ödədiyi aliment də bəzən ardıcıl xarakter daşımır. Eyni zamanda ödəilən aliment məbləği hazırki şəraitdə də övladımın tələbatını ödəmək üçün yetərli deyildir. Buna görə də məhkəmə tərəfindən ödənilmiş aliment məbləğinin artırılması və yeni qaydalara uyğun olaraq indeksasiya olunmasını istəyirəm. Məhkəmə iclasında iştirak edən ərizəçi Tələbkar ərizədə qeyd etdiyi xüsusatlarla eyni məzmunlu izahat verərək məhkəmədən ərizənin təmin olunmamasını xahiş etmişdir. Borcluya məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə xəbərdar edilmiş, lakin o, məhkəməyə gəlməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının MPM-in 231.2-ci maddəsinə müvafiq olaraq ərizəyə borclunun iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Ərizəyə əlavə edilmiş: - Şərur Rayon Məhkəməsinin 2(110)-75/2024 saylı 11 yanvar 2024-cü il tarixli qətnamənin surətindən görünür ki, iddia qismən təmin edilmiş, 15 noyabr 2023-cü il tarixdən hesablanmaqla xx.xx.2014-cü iİ təvəllüdlü X4 və xx.xx.2016-cı iİ təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün cavabdeh Borclu hər ay bir uşaq üçün 220 (iki yüz iyirmi) manat olmqla, ümumilikə iki uşaq üçün 440 (dörd yüz qırx) manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq iddiaçı Tələbkar ödənilməsi, iddia digər hissədə rədd edilməsi, qətnamə aliment tutulmasına dair hissədə dərhal icra edilməsi, iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq ödənilməsi müəyyən olunmuş 46.40 (qırx altı manat qırx qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdeh Borclu alınaraq dövlət büdcəsinə köçürülməsi qət edilmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, ərizə təmin edilməlidir. Belə ki, “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 20 dekabr 2024- cü il tarixli 15 nömrəli Qərarının: - 8.4-1 - ci bəndinə əsasən Ailə Məcəlləsinin 110.2-ci maddəsinə əsasən alimentin indeksasiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. İstinad edilən maddənin tələbindən göründüyü kimi məhkəmələr sabit pul məbləğində aliment təyin edərkən onun miqdarını ölkə üzrə minimum əmək haqqı məbləğinin müvafiq misli həddində müəyyən etməlidirlər (məsələn, Məhkəmə 2024-cü ildə bir uşağın saxlanmasına görə alimentin tutulması barədə iddiaya baxarkən alimenti 255 manat həddində müəyyən etmək istəyirsə, həmin il üzrə minimum əmək haqqı məbləğinin 0,74 mislində (345 x 0,74= 255 manat) alimentin tutulması barədə qətnamə qəbul etməklə, qətnamənin nəticə hissəsini “xx.xx.xxxx tarixindən başlayaraq yetkinlik yaşına çatmayan Anın saxlanılması üçün B-dən C-nin xeyrinə sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, hər ay ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,74 misli həddində sabit pul məbləğində aliment tutulsun” məzmununda ifadə etməlidir); - 8.4-2-ci bəndinə əsasən nəzərə alınmalıdır ki, Ailə Məcəlləsinin 110.1-ci maddəsinə əsasən bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada tutulan alimentin indeksasiyası ölkə üzrə müəyyən edilən minimum əmək haqqı məbləğinin artımına mütənasib olaraq alimentin tutulmasını həyata keçirən təşkilatın müdiriyyəti (borclunun rəsmi iş yerinin olduğu halda işəgötürən, rəsmi iş yerinin olmadığı halda isə icra qurumunun rəhbəri) tərəfindən müəyyən edilməlidir. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsində sabit pul məbləğində tutulan alimentin konkret məbləğlə ifadə edildiyi hallarda, indeksasiya maraqlı tərəfin ərizəsi əsasında icraya nəzarət edən məhkəmə tərəfindən MPM-in 232-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada qərardadın qəbul edilməsi yolu ilə həyata keçirilməlidir. Qərardad qəbul edilərkən indeksasiyanın bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada aparılmalı olması, habelə qanunvericilikdə alimentin indeksasiyasının yeganə meyar kimi ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum əmək haqqı məbləğinin artımı ilə şərtləndirildiyi nəzərə alınmalıdır (məsələn, 2019-cu ildə qəbul edilmiş qətnamə ilə bir uşağın saxlanılması üçün 125 manat sabit pul məbləğində alimentin tutulması qət edilibsə, məhkəmə 2024-cü ildə indeksasiyanı həyata keçirən zaman qüvvədə olan qətnamə ilə tutulmuş alimentin miqdarının 2019-cu il üzrə müəyyən edilmiş 250 manat məbləğində minimum əmək haqqının 0,5 mislini təşkil etdiyini nəzərə alaraq, qərardadın nəticə hissəsində tutulan alimentin məbləğinin ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,5 misli həddində indeksasiya olunması şəklində göstərməlidir); - 8.11-1-ci bəndinə əsasən alimentin məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulmasına dair Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qayda həmin Məcəllənin 112-ci maddəsinə əsasən artırılmış aliment məbləğinin tutulmasına da şamil edilir. Lakin nəzərə alınmalıdır ki, alimentin artırılmasına dair qətnamələr MPM-in 234.2.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş dərhal icra edilən qətnamələrin sırasına aid edilməmişdir. Həmçinin Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin: - 110.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qətnaməsi ilə sabit pul məbləğində tutulan alimentin indeksasiyası aliment tutan təşkilatın müdiriyyəti tərəfindən müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin artımına mütənasib olaraq müəyyən edilir; - 110.2-ci maddəsinə əsasən alimentin indeksiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. Məhəkəmə qeyd edir ki, “Əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması sahəsində tədbirlərin davam etdirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 yanvar 2023-cü il tarixli sərəncamına əsasən minimum aylıq əmək haqqının məbləği xx.xx.2023-ci il tarixdən 345 manat həddində, “Əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması sahəsində tədbirlərin davam etdirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2024-cü il tarixli sərəncamına əsasən minimum aylıq əmək haqqının məbləği xx.xx.2025-ci il tarixdən 400 manat həddində müəyyən edilmişdir. Ona görə də, məhkəmə qeyd edir ki, alimentin indeksasiyasının yeganə meyar kimi ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum əmək haqqı məbləğinin artımı ilə şərtləndirildiyi nəzərə alaraq Şərur Rayon Məhkəməsinin 11 yanvar 2024-cü il tarixli 2(110)-75/2024 saylı qətnaməsi ilə bir uşaq üçün tutulan 220 məbləğində alimentin indeksasiyanı həyata keçirən zaman 220 manat məbləğində alimentin 2024-cü il üzrə müəyyən edilmiş 345 manat minimum əmək haqqının 0.64 mislini təşkil etdiyini nəzərə alaraq, ərizə üzrə alimentin məbləğinin indeksasiyası hər ay ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0.64 misli həddində müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin: - 232.1-ci maddəsinə əsasən tərəflərin ərizəsi üzrə işə baxmış məhkəmə qətnamənin icrası zamanı tutulmalı pul məbləğlərinin müvafiq indeksasiyasını həyata keçirə bilər; - 232.2-ci maddəsinə əsasən ödənilməli pul məbləğlərinin indeksasiyası barədə ərizəyə məhkəmə iclasında baxılır. İşdə iştirak edən şəxslər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında xəbərdar edilirlər, lakin onların gəlməməsi məhkəmə qarşısında qoyulmuş məsələnin həll edilməsinə mane olmur. Beləliklə də, məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, ərizə təmin edilməli, Şərur Rayon Məhkəməsinin 11 yanvar 2024-cü il tarixli 2(110)-75/2024 saylı qətnaməsi ilə tutulan aliment indeksasiya edilməli və 10 aprel 2025-ci il tarixdən başlayaraq xx.xx.2014-cü iİ təvəllüdlü X4 və xx.xx.2016-cı iİ təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşına çatana qədər saxlanılmaları üçün Borclu sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla hər ay hər uşaq üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0.64 misli həddində sabit pul məbləğində aliment alınaraq Tələbkar ödənilməlidir. Məhkəmə yuxarıda qeyd edilənləri və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 231, 263 - 264, 266 və 268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, qərara aldı: Ərizə təmin edilsin. Şərur Rayon Məhkəməsinin 11 yanvar 2024-cü il tarixli, 2(110)-75/2024 saylı qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş aliment indeksasiya edilsin. 10 aprel 2025-ci il tarixdən başlayaraq xx.xx.2014-cü iİ təvəllüdlü X4 və xx.xx.2016-cı iİ təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşına çatana qədər saxlanılmaları üçün Borclu sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla hər ay hər uşaq üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0.64 misli həddində sabit pul məbləğində aliment alınaraq Tələbkar ödənilsin. Qərardaddan, o, tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində Şərur Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Seymur Qarayev