Qazax Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №8(5-136)-1/2026

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Qazax rayon İş № 8(5-136)-1/2026 13.01.2026 QAZAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mansırov Elçin Faxrəddin oğlunun sədrliyi, Sadıxova Günay Fauna qızının katibliyi ilə, Qazax Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 2(023)-831/2022 nömrəli qətnaməsi əsasında müəyyən edilmiş alimentin məbləğinin indeksasiya edilməsi barədə ərizəçi X1 ərizəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: xx.xx.2026-cı il tarixdə ərizəçi (tələbkar) X4 məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək, işə onun iştirakı olmadan baxmaqla, Qazax rayon Məhkəməsinin 2(023)-831/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli qətnaməsi ilə Borclu Rafiq adlı uşağın yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün 160 manat sabit pul məbləğində tutulması qət edilmiş alimentin məbləğinin sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, uşaq üçün 2025-ci il tarixdə ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,53333333 misli həddində misli həddində indeksasiya edilməsi barədə qərardad çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Tələbkar (ərizəçi) X4 ərizəni onunla əsaslandırmışdır ki, Borclula 2014-cü ildə evlənmişlər və rəsmi nikaha daxil olmuşlar. Nikahdan 24 fevral 2015-ci il tarixdə X6 doğulmuşdur. Nikahı isə Qazax rayon Qeydiyyat Şöbəsində 15 dekabr 2020-ci il tarixdə pozulmuşdur. Onlar ayrıldıqdan sonra oğlu Rafiq onunla qaldı və hal-hazırda da onun himayəsindədir. Oğlu isə “insulindən asılı şəkərli diabet, ağırlaşmalarsız, şəkərli diapet 1. X3 qida zəifliyi Enurez Astenonevrotik vəziyyət” diaqnozlu xəstədir və TSEK-in xx.xx.2033cü il tarixə kimi sağlamlıq imkanları məhdud uşaq hesab edilmişdir. Qazax rayon Məhkəməsinin 28 iyun 2022-ci il tarixli, 2(023)-831/2022 nömrəli qətnaməsinə əsasən Borclu X5 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün hər ay 160 manat sabit pul məbləğində alimentun tutulub, ona ödənilməsi qət edilmişdir. Həmin qətnamə qanuni qüvvəyə minmişdir. Bu qətnamə əsasında Qazax rayon icra və probasiya şöbəsinə icra verilmişdir. Plenum qərarına əsasən uşağının saxlanması üçün 2023-ci il tarixdə müəyyən edilmiş 180 manat sabit pul məbləğində aliment, 2025-ci il tarixədə indeksasiyası maraqlı tərəfin ərizəsi əsasında icraya nəzarət edən Qazax rayon məhkəməsi tərəfindən aparılmalıdır. Qazax rayon məhkəməsinin 2022-ci ildə qəbul etdiyi qətnamə ilə bir uşaq saxlanılması üçün 160 manat sabit pul məbləğində alimentin tutulması qət edilibsə, məhkəmə 2025-ci ildə indeksasiyanı həyata keçirən zaman qüvvədə olan qətnamə ilə tutulmuş alimentin miqdarının 2022-ci il üzrə müəyyən edilmiş 300 manat məbləğində minimum əmək haqqının 0,533333333 mislini təşkil etdiyini nəzərə alaraq, alimentin məbləğinin uşaq üçün 2025-ci il üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,533333333 misli həddində indeksasiya olunmasını müəyyən etməlidir. Ərizəçi ərizədə işə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmişdir. Borclu və icra məmuru məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəməyə gəlməmələrinin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirmədən və bu barədə sübutlar təqdim etmədən məhkəməyə gəlməmişdirlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 231.2-ci maddəsinə görə işdə iştirak edən şəxslər iclasın vaxtı və yeri haqqında xəbərdar edilirlər, lakin onların gəlməməsi məhkəmə qaydasında qoyulmuş məsələnin həll edilməsinə mane olmur. Məhkəmə, iş üzrə toplanmış sənədləri araşdıraraq, hesab edir ki, ərizə təmin olunmalıdır. Belə ki, ərizəyə əlavə olunmuş Qazax Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 2(023)-831/2022 saylı qətnaməsinin surətindən görünür ki, Qazax Rayon Məhkəməsinin 18 iyul 2018-ci il tarixli, 2(023)-1099/2018 saylı qətnaməsi ilə X5 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün Borclu X1 xeyrinə tutulan alimentin miqdarı artırılmış. xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü X5 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün Borclu qətnamənin qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən başlayaraq, hər ay 160 (yüz altmış) manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq X2 ödənilməsi qət edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 231.1-ci maddəsinə görə işə baxmış hakim, işdə iştirak edən şəxslərin ərizəsi üzrə tərəflərin əmlak vəziyyətinə və digər hallara əsasən qətnamənin icrasına möhlət verməyə və ya qətnaməni hissə-hissə icra etdirməyə, habelə onun icra üsulunu və qaydasını dəyişdirməyə haqlıdır. Həmin Məcəllənin 232.2-ci maddəsinə görə ödənilməli pul məbləğlərinin indeksasiyası barədə ərizəyə məhkəmə iclasında baxılır. İşdə iştirak edən şəxslər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında xəbərdar edilirlər, lakin onların gəlməməsi məhkəmə qarşısında qoyulmuş məsələnin həll edilməsinə mane olmur. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 110.2-ci maddəsinə görə alimentin indeksasiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. «Əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması sahəsində əlavə tədbirlər haqqında» Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən minimum aylıq əmək haqqının məbləği xx.xx.2022-ci il tarixdən 300 manat həddində müəyyən edilmişdir. «Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunveriliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin xx.xx.2016-cı il tarixli, 8- 2/2016 nömrəli Qərarının 8.4-1-ci bəndində məhkəmələrə izah edilmişdir ki, Ailə Məcəlləsinin 110.2-ci maddəsinə əsasən alimentin indeksasiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. İstinad edilən maddənin tələbindən göründüyü kimi məhkəmələr sabit pul məbləğində aliment təyin edərkən onun miqdarını ölkə üzrə minimum əmək haqqı məbləğinin müvafiq misli həddində müəyyən etməlidirlər (məsələn, Məhkəmə 2024-cü ildə bir uşağın saxlanılmasına görə alimentin tutulması barədə iddiaya baxarkən alimenti 255 manat həddində müəyyən etmək istəyirsə, həmin il üzrə minimum əmək haqqı məbləğinin 0,74 mislində (345 x 0,74 = 255 manat) alimentin tutulması barədə qətnamə qəbul etməklə, qətnamənin nəticə hissəsini «xx.xx.xxxx tarixindən başlayaraq yetkinlik yaşına çatmayan A-nın saxlanılması üçün B-dən C-nin xeyrinə sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, hər ay ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,74 misli həddində sabit pul məbləğində aliment tutulsun» məzmununda ifadə etməlidir). Həmin qərarın 8.4-2-ci bəndində məhkəmələrə izah edilmişdir ki, Ailə Məcəlləsinin 110.1-ci maddəsinə əsasən bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada tutulan alimentin indeksasiyası ölkə üzrə müəyyən edilən minimum əmək haqqı məbləğinin artımına mütənasib olaraq alimentin tutulmasını həyata keçirən təşkilatın müdiriyyəti (borclunun rəsmi iş yerinin olduğu halda işəgötürən, rəsmi iş yerinin olmadığı halda isə icra qurumunun rəhbəri) tərəfindən müəyyən edilməlidir. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsində sabit pul məbləğində tutulan alimentin konkret məbləğlə ifadə edildiyi hallarda indeksasiya maraqlı tərəfin ərizəsi əsasında icraya nəzarət edən məhkəmə tərəfindən MPM-nin 232-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada qərardadın qəbul edilməsi yolu ilə həyata keçirilməlidir. Qərardad qəbul edilərkən indeksasiyanın bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada aparılmalı olması, habelə qanunvericiliklə alimentin indeksasiyasının yeganə meyar kimi ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum əmək haqqı məbləğinin artımı ilə şərtləndirildiyi nəzərə alınmalıdır (məsələn, 2019-cu ildə qəbul edilmiş qətnamə ilə bir uşağın saxlanılması üçün 125 manat sabit pul məbləğində alimentin tutulması qət edilibsə, məhkəmə 2024-cü ildə indeksasiyanı həyata keçirən zaman qüvvədə olan qətnamə ilə tutulmuş alimentin miqdarının 2019-cu il üzrə müəyyən edilmiş 250 manat məbləğində minimum əmək haqqının 0,5 misli təşkil etdiyini nəzərə alaraq, qərardadın nəticə hissəsində tutulan alimentin məbləğinin ölkə üzrə müəyyən olunmuş əmək haqqının 0,5 misli həddində indeksasiya olunması şəklində göstərməlidir). Məhkəmə hazırda indeksasiya edilməli olan alimentin Qazax Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 2(023)-831/2022 nömrəli qətnaməsi ilə təyin olunmasını və minimum aylıq əmək haqqının məbləğinin xx.xx.2022-ci il tarixdən 300 manat həddində müəyyən edilməsini nəzərə alaraq, hesab edir ki, ərizə təmin edilməli, Qazax Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 2(023)-831/2022 nömrəli qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş aliment indeksasiya olunmalı, xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü X5 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün Borclu X1 xeyrinə sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, hər ay bir uşaq üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,53 misli həddində sabit pul məbləğində aliment tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 231, 232, 263, 264, 267 və 268-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: X1 ərizəsi təmin edilsin. Qazax Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 2(023)-831/2022 nömrəli qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş aliment indeksasiya olunsun. xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü X5 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün Borclu X1 xeyrinə sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, hər ay bir uşaq üçün ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,53 (sıfır tam yüzdə əlli üç) misli həddində sabit pul məbləğində aliment tutulsun. Qazax Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 2(023)-831/2022 nömrəli qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş aliment qərardad qanuni qüvvəyə mindikdən sonra indeksasiya olunmuş qaydada tutulsun. Qərardad tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində ondan «Elektron məhkəmə» informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsi ilə Qazax Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Elçin Mansırov