Bakı İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2-1(112)-3450/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № e-2-1(112)-3450/2025 06.03.2025 BAKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayeva Aygün Abdulla qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi İmranova Zəminə Şahin qızının katibliyi, İddiaçının nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə, 3-cü şəxs X1 iştirakları ilə, İddiaçı SOCAR Heydər Əliyev adına X7 cavabdeh Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyətinə qarşı 3-cü şəxs X3 işə cəlb edilməklə sərəncamın etibarsızlığının tanınması tələbinə dair işə ünvan 1 ünvanda məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı SOCAR Heydər Əliyev adına X10 cavabdeh Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyətinə qarşı ünvan 2 ünvanında yerləşən 125.1 kv.m torpaq sahəsinin fərdi yaşayış evi tikintisi üçün X2 ayrılması haqqında Bakı şəhər Xətai rayon İcra Hakimiyyəti başçısının 01 fevral 1999-cu il tarixli, 15 nömrəli sərəncamının etibarsız hesab edilməsinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyətinin xx.xx.1999-cu il tarixli, 15 saylı sərəncamı ilə X6 ğoluna ünvan 3 ünvanında fərdi yaşayış evi tikilməsi üçün 125.1 kv.m torpaq sahəsi ayrılmışdır. Sözügedən ünvanın yerləşdiyi torpaq sahəsində tikinti işləri aparıldığı aşkar olunduqda əraziyə Heydər Əliyev adına X8 əməkdaşları tərəfindən baxış keçirilmiş və müəyyən edilmişdir ki, qeyd edilən ərazi Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin Heydər Əliyev adına X9 məxsus neft məhsulu nəql olunan Dş-300 mm neft boru kəmərinin mühafizə zonasının 20 metrliyində yerləşir. Hesab edir ki, neft boru kəmərinin mühafizə zonasında yerləşən torpaq sahsinə Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən verilmiş sözügedən sərəncam əsassızdır. Çünki, Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyəti ayrılan torpağın Heydər Əliyev adına X9 məxsus neft məhsulu nəql olunan Dş-300mm neft boru kəmərinin mühafizə zonasında olmasını nəzərə almamış, bununla bağlı Zavoda müraciət edərək razılığını almamış, qəbul etdiyi qərarı Zavoda təqdim etməmişdir. İddiaçı həmin qərarın mövcudluğundan ancaq müvafiq əraziyə baxış keçirildikdən sonra xx.xx.2024-cü il tarixdə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə sorğu ilə müraciət etdikdən sonra cavab məktubunu faktiki aldığı zaman xəbərdar olmuş və xx.xx.2024-cü il tarixdə həmin qərarın etibarsız sayılması ilə əlaqədar Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyətinə ərizə ilə müraciət etmişdir. Lakin, Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyəti bugünədək qərarın etibarsız hesab edilməsi barədə şikayətlərinə baxılması və nəticəsi barədə məlumat verməmişdir. Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyəti Heydər Əliyev adına X9 məxsus neft məhsulu nəql olunan Dş-300 neft boru kəmərinin mühafizə zonasında yerləşən, dövlətin müstəsna mülkiyyətinə aid olan sənaye təyinatlı torpaq sahəsindən fərdi yaşayış evi tikintisi üçün X2 torpaq sahəsinin ayrılması barədə inzibati akt qəbul etməklə qanunvericiliyin tələblərini, iddiaçının isə hüquqlarını pozmuşdur. Dövlətin müstəsna mülkiyyətində olan, mühafizə zonasında yerləşən torapq sashəsinin buna səlahiyyəti olmadığı halda, Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən X2 ayrılması barədə inzibati akt qəbul edilməsi nəticəsində, Zavod tərəfindən boru kəmərinin texniki vəziyyətinin yoxlaılması, eyni zamanda gələcəkdə baş verə biləcək qəzaların aradan qaldırılmasını mümkünsüz edir. Bu da öz növbəsində neft və qaz hasilatını aşağı salaraq, dövlətin gəlirinin azalmasına səbəb olur. Bu isə ölkənin iqtisadiyyatına mənfi təsir amildir, eyni zamanda qanunun aliliyi prinsipinə xələl gətirir. Bu kimi halların artması ayrılıqda kiçik bir məsələ kimi görünə bilər, lakin, neft-qaz əməliyyatlarının aparılması üçün Heydər Əliyev adına X9 məxsus neft məhsulu nəql olunan Dş-300 mm neft boru kəmərinin mühafizəsi zonasında yerləşən torpaq sahələrinin səlahiyyətləri olmadığı halda müvafiq inzibati aktlarla vətəndaşlara ayrılması hallarının artması, nəticə etibarilə dövlət üçün zərər hesabına başa gəlir. Neft sektoru ölkə iqtisadiyyatında əhəmiyyətli sahə olduğuna görə hər bir dövlət qurumu müvafiq inzibati aktlar qəbul edərkən torpaq sahəsinin təyinatı və hüququ rejimini diqqətlə araşdırması və müvafiq qurumun həmin torpaq sahəsinin ayrılmasına səlahiyyətli olub-olmamasına xüsusi diqqət yetirməlidir. Məhkəmənin 2-1(112)-14510/2024 nömrəli xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadına əsasən X3 zəruri cəlbetmə qaydasında üçüncü şəxs qismində cəlb edilmişdir. Cavabdehə Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 47-ci maddəsinin tələblərinə əsasən iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərin surətlərinin cavabdehə təqdim edilməsi barədə sərəncam təqdim edilmiş, sərəncamın icrası ilə əlaqədar cavabdeh tərəfindən iddia ərizəsinə qarşı etiraz təqdim edilərək iddianın rədd edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Etiraz onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı Heydər Əliyev adına X10 iddia ərizəsində Xətai rayonu, R.Bağırov küçəsi, ev 34 T ünvanda yerləşən 125,1 kv.m torpaq sahəsinin fərdi yaşayış evi tikintisi üçün vətəndaş X2 ayrılması haqqında Xətai rayon İcra Hakimiyyətinin 01 fevral 1999-cu il tarixli, 15 nömrəli sərəncamının etibarsız hesab edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məlumat üçün bildirilmişdir ki, müraciətlə bağlı məsələnin mahiyyətinə baxılarkən müddət məsələsinə fikir verilməsi araşdırma üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən bu amil diqqətdən qaçılmamalıdır. Belə ki, Xətai rayon İcra Hakimiyyətinin xx.xx.1999-cu il tarixli, 15 saylı sərəncam ilə vətəndaş X2 fərdi yaşayış evinin tikintisi ilə əlaqədar sərəncam verildiyi müddətdən uzun illər keçdikdən sonra 2024-cü ildə həmin ərazidən mühafizə zolağına düşdüyü qeyd edilərək həmin sərəncamın ləğv edilməsi müvafiq qanun pozuntusu ilə nəticələnir. Bildirirlər ki, münasibətlərin yarandığı vaxt qüvvədə olan Mülki Məcəlləsinin 73, 77 və 78-ci maddələrində təsbit olunmuşdur ki, hüquqları pozulmuş şəxsin iddiası üzrə onun hüquqlarını müdafiə etmək üçün ümumi müddət üç il, dövlət təşkilatlarının və s. ictimai təşkilatların bir-birinə olan iddiaları üzrə isə bir il müəyyən edilir. İddia müddətinin axımı iddia hüququ əmələ gələn gündən başlanır, iddia hüquqi şəxsin öz hüququnun pozulmasını bildiyi və bilməli olduğu gündən əmələ gəlir. Hesab edirlər ki, qeyd edilən tələb təmin olmamalıdır. Belə ki, qeyd ediən sərəncam ləğv edilərsə gələcəkdə həmin şəxslərin göstərilən fərdi yaşayış evinə mülkiyyətlərini təsdiq edən sənədlərin alınması məhdudlaşdırıla bilər. Halbuki, yuxarıda qeyd edilən sərəncam verilərkən ərazidə həmin fərdi yaşayış evinin tikintisi ilə əlaqədar iddiaçının mövcud fərdi yaşayış evinin fəaliyyəti barədə kifayət qədər məlumat vardır. 3-cü şəxs məhkəməyə etiraz ərizəsi təqdim edərək iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Etiraza əsasən, iddiaçı iddia ərizəsində qeyd edir ki, Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyətinin mülkiyyətində olan tikiliyə dair sərəncamı barədə ilk dəfə 2024-cü ildə məlumatı olub. Bu doğru deyil, belə ki, məktuba əlavə etdiyi Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2011-ci il tarixli bildirişdən aydın olur ki, o, 2011-ci ildə mülkiyyətində olan bu tikili barədə məhkəməyə müraciət edib və bu fakt sübut edir ki, iddiaçının bu sərəncam barədə ən azı 2011-ci ildə məlumatı olub və müracit etmək müddəti artıq bitmişdir. Bildirir ki, o, qanunamüvafiq bütün icazələri alaraq tikinti işlərini aparmış və xx.xx.2004-cü ildən sərəncama əsasən şəxsi vəsaiti hesabına tikdirdiyi mənzilinə mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənəd almışdır. Hazırda ailəsi ilə birlikdə həmin mənzildə yaşayır. O, xx.xx.2020-ci ildə sözügedən əmlakına dair daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən mülkiyyət hüququnu təsdiq edən çıxarış almışdır. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi və vəkili iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək iddianın təmin edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən 3-cü şəxs etiraza uyğun izahat verərək iddianın təmin edilməməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Tərəflərə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, cavabdehin səlahiyyətli nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbi barəsində məhkəməyə hər hansı bir məlumat verməmişlər. Məhkəmə işə cavabdehin səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılaraq qərar qəbul edilməsini mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə işdə iştirak edən şəxslərin izahatlarını dinləyib, iddia ərizəsini və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. Belə ki, iddia tələbindən və məhkəmənin sorğusuna əsasən Azərbaycan Respublikası Dövlət Arxivinin Bakı Filialı tərəfindən 28 yanvar 2025-ci il tarixli, 3-48-2F/2- 153/2025 nömrəli məktubla təqdim edilmiş Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyəti başçısınn xx.xx.1999-cu il tarixli, 15 nömrəli sərəncamından göründüyü kimi, hazırki mübahisənin predmetini “Qəsəbədaxili ərazidə torpaq sahəsinin ayrılması haqqında” xx.xx.1999-cu il tarixli 15 nömrəli sərəncamın etibarsızlığı təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin 1-ci hissəsinə əsasən hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmə müdafiəsinə təminat verilir. Lakin bu hüquq mütləq hüquq deyil və müəyyən qanuni məhdudiyyətlərə (məsələn, iddia müddəti, şikayətin qəbul edilmə şərtinə cavab verməməsi və s), məruz qoyula bilər. Lakin ədalət mühakiməsi hüququ onun mahiyyətinə xələl gətirə biləcək dərəcədə məhdudlaşdırılmamalıdır. Məhkəmə müdafiəsi hüququ bir tərəfdən hər kəsin pozulmuş hüquqlarının və azadlıqlarının bərpası məqsədilə məhkəməyə müraciət etmək hüququnu, digər tərəfdən isə məhkəmələrin həmin müraciətlərə ağlabatan müddətdə baxmaq və onlara dair ədalətli qərar qəbul edərək, onların vaxtında icra edilməsi vəzifəsini müəyyən edir. Qeyd olunan hüququn vacibliyinə baxmayaraq, o mütləq deyil. Bu hüququ məhdudlaşdıran tədbirlər konstitusiyanın 60-cı maddəsinin İ hissəsinin və 71-ci maddəsinin İİ hissəsinin, habelə “Azərbaycan Respublikasında insan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin tənzimlənməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanununun 3-cü maddəsinin müddəaları baxımından legitim məqsədlərə nail olmaq üçün tətbiq edilməli, mütənasiblik meyarına cavab verərək onun əsas mahiyyətinə toxunmamalıdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin “Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 373-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair” xx.xx.2001-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, “iddia müddətinin əhəmiyyəti aşağıdakılardan ibarətdir, birinci, o, hüquq münasibətləri iştirakçılarını intizamlandırır, onları öz hüquqlarını vaxtında müdafiə etməyə məcbur edir, müqavilə və maliyyə intizamının nizamlanmasına kömək edir, ikinci, iddia müddəti institutu mülki hüquq münasibətlərində qeyri-müəyyənliyin, qeyrisabitliyin aradan qaldırılmasına xidmət göstərir, üçüncü, iddia müddəti tərəflərə üzərindən çox vaxt ötmüş, mötəbərliyinin yoxlanılması çətin və ya qeyri-mümkün olan sübutlara istinad etməsini aradan qaldıraraq, ədalət mühakiməsi orqanlarına mübahisələri obyektiv əsaslarla həll etmək imkanı yaradır. Qanunda başqa qayda nəzərdə tutulmayıbsa, bütün tələblər üzrə iddia müddəti şamil edilir. İddia müddətlərinin müəyyən edilməməsi yaranmış münasibətlərin daim mübahisələndirilməsinə zəmin yaradardı”. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin “Miragall Eskolano və digərləri İspaniyaya qarşı” iş üzrə xx.xx.2000-ci il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, atılmalı olan formal addımları və şikayətlərin verilməsi üçün riayət edilməli olan müddət məhdudiyyətlərini tənzimləyən qaydalar ədalət mühakiməsinin lazımi qaydada həyata keçirilməsinin və xüsusi ilə hüquqi müəyyənlik prinsipi ilə uyğunluğunun təmin edilməsi məqsədini daşıyır. Məhkəmə mübahisəsi üzrə tərəflər bu qaydaların tətbiq edilməsini nəzərə almalıdırlar. AHİM presedent hüququna əsasən 6-cı Maddənin 1-ci bəndi məhkəmələrdən qərarlarını əsaslandırmalarını tələb edir, lakin bu, hər arqumentə görə hərtərəfli cavabın verilməsi kimi başa düşülməməlidir (Van de Hurk Hollandiyaya qarşı, § 61; X4rşı [BP], § 26; Jahnke və Lenoble Fransaya qarşı (qərardad); Perez Fransaya qarşı [BP], § 81). Buna baxmayaraq, tərəflərdən birinin təqdimatı proseslərin nəticəsi üçün həlledici olduqda, ona xüsusi və aydın şəkildə ifadə edilmiş cavab verilməlidir (RuizTorija İspaniyaya qarşı, § 30; Hiro Balani İspaniyaya qarşı, § 28). İnzibati Prosessual Məcəllə qüvvəyə minənədək qüvvədə olan Azərbaycan Respublikası Müjki Prosessual Məcəlləsinin 24-1-fəslində (Dövlət hakimiyyəti orqanlarının, idarələrin, təşkilatların, müəssisələrin və vəzifəli şəxslərin vətəndaşların, hərbi qulluqçuların və köllbktivlərin hüquqlarına toxunan qeyri-hüquqi hərəkətlərindən şikayətlər) və 2000-ci il tarixdən qüvvəyə minmiş Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 2011 -ci il 30 iyun tarixədək qüvvədə olmuş 27-ci fəslində (Müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının, yerli özünüidarə orqanlarının, sair orqan və təşkilatların, onların vəzifəli şəxslərinin qərarları və hərəkətləri (hərəkətsizliyi) ilə əlaqədar mübahisələrə dair işlər üzrə icraat) ümumi (publik) hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə hüquqi müdafiə imkanları nəzərdə tutulmuşdu. Bu baxımdan mübahisə açan tərəf həmin qanunvericilik aktlarının verdiyi hüquqi müdafiə imkanlarından, həm də aktlarla müəyyən edilmiş müddətlərdə istifadə etmədiyi halda, 2011-ci il tarixədək qəbul edilmiş aktların (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) mübahisələndirilməsi üçün əvvəlki qanunla müəyyən edilmiş məhkəməyə müraciət etmə müddəti 2011-ci il tarixədək artıq ötürülmüşdürsə, onlar yeni qanuna görə də mübahisələndirilə bilməzlər. Belə ki, İnzibati Prosessual Məcəllə onun qüvvəyə minməsindən əvvəl məhkəmə qaydasında mübahisələndirilməsi imkanı aradan qalxmış hər hansı inzibati akta (hərəkət və ya hərəkətsizliyə) qarşı yeni hüquqi müdafiə imkanı yaratmır. Bununla əlaqədar qeyd edilməlidir ki, Azərbaycan. Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “İnzibati məhkəmə icraatında iddianın mümkünlüyünə dair” 05 nömrəli 10 aprel 2015-ci il tarixli Qərarında əsasən: “...Mümkünlük şərtləri iddiaya mahiyyəti üzrə baxmağa imkan verən şərtlərin mövcudluğunun yoxlanılmasını nəzərdə tutur. (1.3-cü bənd); Ona görə də, iddianın mümkünlüyü həmişə onun əsaslılığının yoxlanılmasından əvvəl aparılan hüquqi dəyərləndirmədir. (1.4-cü bənd); Mümkünlük şərtlərinin mövcudluğunu məhkəmə tərəflərin bildirməsindən asılı olmayaraq özünün xidməti vəzifəsinə görə yoxlamalıdır. (2.1-ci bənd); Məhkəmələr ilk növbədə iddiaçının həmin iddia tələbi üzrə subyektiv hüququnun olubolmamasını, cavabdehin həmin iddiaya cavab verməli olub-olmamasını, qanunvericilikdə nəzərdə tutulduğu hallarda cavabdehin imtinasının olub-olmamasını, ;lPM-də nəzərdə tutulmuş iddia müddətlərinə riayət edilibedilmədiyini....yoxlamalıdırlar (2.3-cü bənd); iddianın mümkünlük şərtləri icraatın bütün mərhələlərində yoxlanılmalı, nəmin şərtlər mübahisənin mahiyyəti üzrə qərar çıxırıldığı anda mövcud olmalıdırlar. (8.6- cı bənd); Məhkəmələrin diqqətinə çatdırılsın ki, İPM-də nəzərdə tutulmuş mümkünlük şərtləri ilə yanaşı ayrı-ayrı iddia növləri üzrə tələb olunan mümkünlük şərtlərinin (məsələn, məcburetmə, öhdəliyin icrası və vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi haqqında iddialarda iddiaçının müvafiq ərizə ilə əvvəlcə inzibati orqana müraciət etməsi, ihdianın verilməsi müddətinə əməl olunması və s.) də mövcudluğu yoxlanılmalıdır (9-cu bənd)”. Belə olan halda inzibati icraat qaydasında baxılan istənilən iddia inzibati icraat qaydalarına müvafiq olan iddia növünə uyğun olmalı, subyektiv hüququ olan şəxs tərəfindən, qanunla müəyyən edilən iddia müddətləri daxilində və müvafiq cavabdehlik daşıyan inzibati orqana qarşı qaldırılmalı, hüquq və azadlıqların pozuntusu sübutlar da əlavə olunmaqla əsaslandırmalıdır ki, onun məhkəmə icraatı mümkün sayılsın. Hazırkı işdən iddiaçının 2011-ci ilədək qüvvədə olan qanunvericilik aktları ilə müəyyən edilmiş müddətlər daxilində iddia etdiyi tələbi ilə məhkəməyə müraciət etməsi müəyyən olunmur. Belə olan halda inzibati orqanın 01 yanvar 2011-ci ilədək qəbul edilmiş qərarlarının və həmin qərarlar əsasında verilmiş sonrakı qərarların ləğvi, dəyişdirilməsi və ya etibarsızlığı, həmçinin hərəkəti və hərəkətsizliyi ilə bağlı iddialara baxılarkən həmin qərarların (hərəkətlərin) mübahisələndirilməsi imkanı aradan qalxdığından, belə iddialar mümkünlük şərtlərinə cavab vermədiyindən mümkün sayılmamalıdır. Məhkəmə həmçinin qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, iş materiallarına əlavə edilmiş, 3-cü şəxs tərəfindən təqdim edilmiş məhkəmə bildirişindən görünür ki, iddiaçı 3-cü şəxsə və onun ailə üzvlərinə məxsus mübahisəli torpaq sahəsində inşa edilmiş tikililərin sökülməsi və qanunsuz tikilidən çıxarılma tələbi ilə hələ, 2011-ci il tarixdə məhkəməyə müraciət etmiş, lakin, həmin tarixdən məlumatlı olmasına baxmayaraq hətta bundan sonra da, həmin torpaq sahəsinə dair hüquqmüəyyənedici sənədin (sərəncamın) mübahisələndirilməsi ilə bağlı məhkəməyə müraciət etməmişdir. “İnzibati məhkəmə icraatında iddianın mümkünlüyünə dair” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 10 aprel 2015-ci il tarixli 5 saylı qərarında qeyd edilmişdir ki, mümkünlük şərtləri iddiaya mahiyyəti üzrə baxmağa imkan verən şərtlərin mövcudluğunun yoxlanılmasını nəzərdə tutur. Ona görə də, iddianın mümkünlüyü həmişə onun əsaslılığının yoxlanılmasından əvvəl aparılan hüquqi dəyərləndirmədir. Mümkünlük şərtlərinin mövcudluğunu məhkəmə tərəflərin bildirməsindən asılı olmayaraq özünün xidməti vəzifəsinə görə yoxlamalıdır. İddianın mümkünlük şərtləri icraatın bütün mərhələlərində yoxlanılmalı, həmin şərtlər mübahisənin mahiyyəti üzrə qərar çıxarıldığı anda mövcud olmalıdırlar. İPM-də nəzərdə tutulmuş mümkünlük şərtləri ilə yanaşı ayrı-ayrı iddia növləri üzrə tələb olunan mümkünlük şərtlərinin (məsələn, məcburetmə, öhdəliyin icrası və vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi haqqında iddialarda iddiaçının müvafiq ərizə ilə əvvəlcə inzibati orqana müraciət etməsi, iddianın verilməsi müddətinə əməl olunması və s.) də mövcudluğu yoxlanılmalıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin iddianın mümkünlüyünü müəyyən edən 35.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında, öhdəliklərin icrası haqqında və müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. Qanunvericiliyin tələbinə əsasən, istənilən növ inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı olan iddia yalnız onun mümkünlüyü haqqında şərt yerinə yetirildiyi halda yolveriləndir. İddianın məhkəmə tərəfindən mümkün sayılması üçün vacib şərtlər - tərəfin məhkəməyə müraciət etməsinə əsas verən mübahisənin mövcudluğu, tələbin iddia müddətinə dair normalara riayət edilməklə və iddiaya cavab verməli olan inzibati orqana qarşı yönəlməsi, iddianın subyektiv hüquqa malik olan şəxs tərəfindən verilməsi, iddiaçının pozulması ehtimal olunan subyektiv hüququnun mövcudluğunun konstitusiyadan, ümumi (publik) hüquq sahəsində qüvvədə olan qanunlardan və qanun qüvvəli aktlardan irəli gəlməsidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 35.1, 80 və 85-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçı SOCAR Heydər Əliyev adına X7 iddiası mümkün sayılmasın. Qərardaddan onun təqdim olunduğu vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bakı İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına şikayət verilə bilər. Hakim Aygün Abdullayeva