Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № e-2-1(112)-458/2025 17.07.2025 BAKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Sevdimalıyeva Günel Arif qızının sədrliyi, İddiaçı vəkili Vəkil1 iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri X9in 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə (zəruri və adi cəlbetmə qaydasında üçüncü şəxslər "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, "xxxx" Mənzil Tikinti Kooperativi, "xxxx" (ASK”) Açıq Səhmdar Cəmiyyəti və X5) qarşı “sərəncamların və qeydiyyatın ləğv edilməsi” barədə iddia tələbi üzrə iş materiallarına məhkəmənin binasında (ünvan 24i rayonu, N.Vəzirov küçəsi, 56) açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏNETDİ: I. Mübahisəli hüququn qısa xülasəsi
1. İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Bakı Şəh İcra Hakimiyyəti Başçısının “Biznes və yaşayış binasının layihələndirilməsi haqqında” 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamının və “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında” 177 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli sərəncamının iddiaçı X4 məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sah və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
2. İddiaçı iddia həcminin artırılması barədə ərizə təqdim edərək tələbini aşağıdakı kimi dəyişdirmişdir: - Cavabdeh Bakı Şəhər icra Hakimiyyətinin "xxxx" MMC-yə verdiyi 'Biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsi haqqında" 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamı və “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında” 177 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli sərəncamı, habelə tikintiyə icazə verilməsi barədə sərəncamı İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri- yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. - Cavabdeh Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin "xxxx" MTK-ya verdiyi tikintinin layihələndirilməsi haqqında sərəncam və tikintiyə icazə verilməsi haqqında sərəncam İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "ASK İnşaat' MMC-yə 1-№-li, 23 01 2020ci il tarixli Obyektin tikintisinə icazə" verilməsi barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 2 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H. Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsini, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası’ ASC-yə Tl- 11/24 №-li, xx.xx.2024-cü il tarixli tikintiyə icazə barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu. H Asiano/ küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsinr.
3. İddiaçı iddia həcminin artırılması barədə ərizə təqdim edərək tələbini aşağıdakı kimi dəyişdirmişdir: -Cavabdeh Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin “Siti Developer" MMC-yə verdiyi ‘Biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsi haqqında” 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamı və “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında" 177 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli sərəncamı, habelə tikintiyə icazə verilməsi barədə sərəncamı, 12144 saylı İnşaat Pasportu İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Cavabdeh Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin "xxxx" MTK-ya verdiyi tikintinin layihələndirilməsi haqqında sərəncam və tikintiyə icazə verilməsi haqqında sərəncam İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "xxxx" MMC-yə 1-№-li, 23.01,2020-ci il tarixli "Obyektin tikintisinə icazə” verilməsi barədə .qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin ‘Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASCyə Tl- 11/24 №-li, xx.xx.2024-cü il tarixli tikintiyə icazə barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -“Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamlarının addan-ada keçirilməsi haqqında” Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamı İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m/torpaq torpaq sahəsi və ünvan 10vanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti “İcarəyəverən" və “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC (İcarəçi) arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli "Torpaq icarə müqaviləsi" İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahasi və ünvan 24i rayonu, H Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu. 345-cl məhəllə Tolstoy və H Aslanov küçələrinin kəsişməsində yerləşon sonayo. nəqliyyat. rabito. müdafiə və digər təyinatı, torpaqlar (digər)’ kateqoriyas.ndan olan 0.0404 ha torpaq sahəsi üzərində ’Azərbaycan Sənaye Korporasiyası ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeyd.yyatına al.nmas. barodo xx.xx.2020ci il tarixi. Hüquqlar.n dövlət qeydiyyat, haqq.nda daş.nmaz omlak.n dövlət reyestrindən çıxar.Ş iddiaç. İddiaçı məxsus ünvan 6 ünvanda yerləşon 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və Bak. şohori, Nosimi rayonu, H Aslanov küçəs. 80 ünvanda yerləşon 333,7 kv.m ibarət qeyriyaşay.ş sahəsinə aid hissədə etibars.z hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu, L.Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin aras.ndak. 345-ci məhəllədə yerləşən "yaşayış məntəqələrinin torpaqlar." kateqoriyasından olan 0.3750 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlak.n dövlət reyestrindən xx.xx.2024cü il tarixli çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 7 ünvanda yerləşən 39 0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 8nvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu. Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilməsi ilə bağlı "xxxx" MMCyə torpaq sahəsinin ayrılması barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2007-ci il tarixdə verilmiş 07/183 №-li Ayrıc akı İddiaçı məxsus ünvan 24i rayonu. H.Aslanov küçəsi 80, Tolstoy küçəsi 175/179 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333*7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsini xahiş etmişdir.
4. İddiaçı iddia həcminin artırılması barədə ərizə təqdim edərək tələbini aşağıdakı kimi dəyişdirmişdir: -Cavabdeh Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin “Siti Developer" MMC-yə verdiyi Biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsi haqqında" 68 saylı, 14 mart 2006-cı ıl tarixli sərəncamı və “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında” 177 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli və xx.xx.2007-cı ıl tarixli 463 saylı sərəncamları» 12144 saylı İnşaat Pasportu İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39 0 kv m torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333.7 kv m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "xxxx" MMC-yə 1 -№-li, 23.01 2020-ci ıl tarixli ’’Obyektin tikintisinə icazə” verilməsi barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 10vanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASCyə Tİ- 11/24 №-li, xx.xx.2024-cü il tarixli tikintiyə icazə barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 11vanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -“Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı. xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamlarının addan-ada keçirilməsi haqqında” Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamı İddiaçı məxsus ünvan 12 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti “İcarəyəverən" və “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC (İcarəçi) arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli "Torpaq icarə müqaviləsi" İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahasi və ünvan 24i rayonu, H Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu. 345-ci məhəllə Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin kəsişməsində yerləşən "sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar (digər)’ kateqoriyasından olan 0.0404 ha torpaq sahəsi üzərində "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası' ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə xx.xx.2020cı il tarixli Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 13 ünvanda yerləşən 39.0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 14vanda yerləşən 333.7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu. L.Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-cı məhəllədə yerləşən “yaşayış məntəqələrinin torpaqları” kateqoriyasından olan 0 3750 ha torpaq sahəsi üzərində “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-nın icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən xx.xx.2024-cü il tarixli çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv m torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333 7 kv m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilməsi ilə bağlı Siti Developer” MMC-yə torpaq sahəsinin ayrılması barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2007-ci il tarixdə verilmiş 07/183 №-li Ayrıc akı İddiaçı məxsus ünvan 24i rayonu. H.Aslanov küçəsi 80, Tolstoy küçəsi 175/179 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 10vanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyriyaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin.
5. İddiaçı iddia həcminin azaldılması barədə ərizə təqdim edərək tələbini yekun olaraq aşağıdakı kimi dəqiqləşdirmişdir: -Cavabdeh “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında” 177 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli və 01,10.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamları, 12144 saylı İnşaat Pasportu İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "xxxx" MMC-yə 1-№-li, 23.01,2020-ci il tarixli “Obyektin tikintisinə icazə” verilməsi barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "xxxx" ASC-yə Tl- 11/24 №-li, xx.xx.2024cü il tarixli tikintiyə icazə barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -“Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamlarının addan-ada keçirilməsi haqqında” Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamı İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti “İcarəyəverən” və "xxxx" ASC (İcarəçi) arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli “Torpaq icarə müqaviləsi” İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu, 345-ci məhəllə Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin kəsişməsində yerləşən “sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar (digər)” kateqoriyasından olan 0.0404 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə xx.xx.2020-ci il tarixli Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu, L.Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən “yaşayış məntəqələrinin torpaqları” kateqoriyasından olan 0.3750 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən xx.xx.2024cü il tarixli çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilməsi ilə bağlı "xxxx" MMCyə torpaq sahəsinin ayrılması barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2007-ci il tarixdə verilmiş 07/183 №-li Ayrıc akı İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin.
6. Məhkəmənin xx.xx.2025-ci il tarixli qəraradı ilə iddia tələbi “Cavabdeh Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin “Siti Developer" MMC-yə verdiyi “Biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsi haqqında” 68 saylı 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamı və “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı, 14 mart 2006- cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında" 177 saylı, xx.xx.2007-ci İİ tarixli sərəncamı, habelə tikintiyə icazə verilməsi barədə sərəncamı, 12144 saylı İnşaat Pasportu İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin "xxxx" MTK-ya verdiyi tikintinin layihələndirilməsi haqqında sərəncam və tikintiyə icazə verilməsi haqqında sərəncam İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin “ASK İnşaat" MMC-yə 1-№-li, xx.xx.2020ci il tarixli "Obyektin tikintisinə icazə" verilməsi barədə ,qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-yə Tl- 11/24 №-li, xx.xx.2024-cü il tarixli tikintiyə icazə barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci İl tarixli-463 saylı sərəncamlarının addan-ada keçirilməsi haqqında” Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamı İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m/torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti “İcarəyəverən” və "xxxx" ASC (İcarəçi) arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli “Torpaq icarə müqaviləsi” İddiaçı məxsus ünvan 24i rayonu, 175/179 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi, Bakı şəhəri Nəsimi rayonu, 345-ci məhəllə Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin kəsişməsində yerləşən “sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar (digər)” kateqoriyasından olan 0.0404 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə xx.xx.2020-ci il tarixli Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 16anda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi, ünvan 24i rayonu, L.Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən "yaşayış məntəqələrinin torpaqları" kateqoriyasından olan 0.3750 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən xx.xx.2024-cü il tarixli çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi, ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilməsi ilə bağlı 'Siti Developer" MMC-yə torpaq sahəsinin ayrılması barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2007-ci il tarixdə verilmiş 07/183 №li Ayrıc aktı İddiaçı məxsus ünvan 17 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 16anda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi” kimi dəyişdirilmişdir.
7. Məhkəmənin xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə iddia tələbi “Cavabdeh Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin “Siti Developer" MMC-yə verdiyi Biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsi haqqında" 68 saylı, 14 mart 2006-cı ıl tarixli sərəncamı və “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı, 14 mart 2006- cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında” 177 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli və xx.xx.2007- cı ıl tarixli 463 saylı sərəncamları» 12144 saylı İnşaat Pasportu İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39 0 kv m torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333.7 kv m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi; Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "xxxx" MMC-yə 1 -№-li, 23.01 2020-ci ıl tarixli ’’Obyektin tikintisinə icazə” verilməsi barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 10vanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi; Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-yə Tİ- 11/24 №-li, xx.xx.2024-cü il tarixli tikintiyə icazə barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 11vanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi; “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı. xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamlarının addan-ada keçirilməsi haqqında” Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamı İddiaçı məxsus ünvan 12 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 10vanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi; Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti “İcarəyəverən" və “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC (İcarəçi) arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli "Torpaq icarə müqaviləsi" İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahasi və ünvan 24i rayonu, H Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi; ünvan 24i rayonu. 345-ci məhəllə Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin kəsişməsində yerləşən "sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar (digər)” kateqoriyasından olan 0.0404 ha torpaq sahəsi üzərində "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə 20 02 2020-cı ıl tarixli Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 13 ünvanda yerləşən 39.0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 14vanda yerləşən 333.7 kv.m ibarət qeyriyaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi; ünvan 24i rayonu. L.Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-cı məhəllədə yerləşən “yaşayış məntəqələrinin torpaqları” kateqoriyasından olan 0 3750 ha torpaq sahəsi üzərində “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-nın icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən xx.xx.2024-cü il tarixli çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv m torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333 7 kv m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi; ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilməsi ilə bağlı Siti Developer” MMC-yə torpaq sahəsinin ayrılması barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2007-ci il tarixdə verilmiş 07/183 №-li Ayrıc akı İddiaçı məxsus ünvan 24i rayonu. H.Aslanov küçəsi 80, Tolstoy küçəsi 175/179 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 10vanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməsi” kimi dəyişdirilmişdir.
8. Yekun olaraq iddia tələbi aşağıdakı kimi nəzərə alınmışdır: -Cavabdeh “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında” 177 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamları, 12144 saylı İnşaat Pasportu İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "xxxx" MMC-yə 1-№-li, 23.01,2020-ci il tarixli “Obyektin tikintisinə icazə” verilməsi barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "xxxx" ASC-yə Tl- 11/24 №-li, xx.xx.2024cü il tarixli tikintiyə icazə barədə qəbul etdiyi qərar İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -“Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamlarının addan-ada keçirilməsi haqqında” Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamı İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti “İcarəyəverən” və "xxxx" ASC (İcarəçi) arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli “Torpaq icarə müqaviləsi” İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu, 345-ci məhəllə Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin kəsişməsində yerləşən “sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar (digər)” kateqoriyasından olan 0.0404 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə xx.xx.2020-ci il tarixli Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu, L.Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən “yaşayış məntəqələrinin torpaqları” kateqoriyasından olan 0.3750 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən xx.xx.2024cü il tarixli çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. -ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilməsi ilə bağlı "xxxx" MMCyə torpaq sahəsinin ayrılması barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2007-ci il tarixdə verilmiş 07/183 №-li Ayrıc akı İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin.
9. Məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı ilə "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti zəruri cəlbetmə qaydasında, xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti zəruri cəlbetmə qaydasında, xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə "xxxx" ASC zəruri cəlbetmə qaydasında xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə X5 adi cəlbetmə qaydasında üçüncü şəxs qismində qismində məhkəmə icraatına cəlb edilmişlər.
10. Məhkəmənin xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri X9in 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsi, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi İddiaçı cavabdeh Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə qarşı “sərəncamın qismən ləğvi” barədə iddia tələbinə dair iş üzrə inzibati məhkəmə icraatında birgə cavabdeh qismində nəzərə alınmışlar.
11. Tələb onunla əsaslandırılmışdır ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən 39 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda inşa edilmiş 333,7 kv.m ibarət qeyriyaşayış sahəsi xx.xx.2005-ci il tarixdən iddiaçı Abdu Əsgərovun mülkiyyətindədir. İddiaçı həmin əmlaklar üzərində mülkiyyət hüququ daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 23.03.200 ci il tarixdə 7 nömrəli reyestr kitabının 76-cı səhifəsində 004880 nömrə və 004879 nömrə ilə qeydiyyata alınmış və bu barədə Dövlət Əmlakın İda Olunması və Özəlləşdirilməsi Departamenti tərəfindən 004880 nömrəli və 004879 nömrəli şəhadətnamələr verilmişdir. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, həmin şəhadətnamələr verilən zaman iddiaçının adı “Mehman” olmuş, lakin sonradan o, qanuni əsaslaı adını “Abdulla” adına dəyişdirmiş, bu dəyişiklik dövlət qeydiyyatına alınmışdır. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Ərazi İdarəs verdiyi xx.xx.2020-ci il tarixli 2030207-19202 nömrəli arayışda göstərilir ki, ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80, Tolstoy küçəsi 175/1 ünvanında 0,039 ha torpaq sahəsi və ünvan 18nşa edilmiş 333,7 kv.m-dən ibarət qeyri-yaşa' sahəsi İddiaçı mülkiyyət hüququ ilə yüklü edilmişdir. Lakin bu yaxınlarda İddiaçı məlum olmuşdur ki, ona mülkiyyə hüququ əsasında məxsus qeyri-yaşayış sahəsi sökülmüşdi Bildiririk ki, bu söküntüdən İddiaçı məlumatı olmamışdır. İddiaçı məxsus sahəsi 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşay sahəsinin sökülməsi üçün iddiaçıdan hər hansı fiziki və ya hüquqi şəxs icazə istəməmişdir, bu barədə iddiaçı hər hansı şəxsə razılıq verməmişd ddiaçı İddiaçı məxsus ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanında yerləşən, 333,7 kv.m-dən ibarət qeyri-yaşayış sahı məlumatı və razılığı olmadan sökülmüşdür. Bu barədə məlumat aldıqdan dərhal sonra İddiaçı müxtəlif dövlət orqanlarına müraci etmişdir. İddiaçı verilmiş cavablardan iddiaçıya 2023-cü ilin sertyabr ayında məlum olmuşşdur ki, ona məxsus 333,7 kv.m-də barət qeyri-yaşayış sahəsi "xxxx" MMC tərəfindən sökülmüşdür. Söküntü üçün əsas isə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin “Biznes və yaş; binasının layihələndirilməsi haqqında” 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamı və həmin sərəncama əlavə olaraq verilmiş 177 saylı, 27.04.200 ci il tarixli sərəncam olmuşdur. Dəfələrlə yazılı qaydada müxtəlif dövlət orqanlarına müraciət etsək də həmin sərəncamlar rəsmi qaydada iddia İddiaçı verilməmişdir. Dəfələrlə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə, Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyətinə, Azərbaycan Respublikası Dö Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinə yazılı müraciət edərək, sorğu verərək sözügedən sərəncamları istəsək də, sərəncamlar bizə verilməmişdir. Şifahi məlumata görə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncama görə, iddiaçıya məxsus torp sahəsi və tikilinin olduğu torpaqda biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə "xxxx" MMC-yə icazə verilmişdir. Hən sərəncama görə həmçinin ərazidə yerləşən qeyri-yaşayış tikililərinin sökülməsi "xxxx" MMC-yə tapşırılmışdır. "xxxx" MMC-yə ayrılmış 0,0404 ha torpaq sahəsində mövcud olan qeyri-yaşayış sahələri arasında həmçinin iddiaçı Abdı Əsgərova məxsus 333,7 kv.m-dən ibarət qeyriyaşayış sahəsi də mövcud olmuşdur. Lakin həmin qeyri-yaşayış sahəsi iddiaçının razılığı və məlum; olmadan tikinti şirkəti tərəfindən sökülmüşdür. Söküntüyə əsas isə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin iddiaçıya münasibətdə qəbul etdiyi qanuns nzibati aktlar, yəni 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli və 177 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli sərəncamları olmuşdur. Həmin sərəncamların qəbul edilmə ilə İddiaçı mülkiyyət hüququna müdaxilə olunmuş, o, mülkiyyətindən qanunsuz olaraq məhrum olmuşdur. Həmin sərəncamlar əsasında iddiaçının mülkiyyətində olan torpaq sahəsi zəbt edilmiş, hasara alınmış və iddiaçının mülkiyyətində olan torpaq sahəsində olan 333,7 kv.m qeyri-yaşayış sahəli torpaqda binalar tikəcək hüquqi şəxslər tərəfindən sökülmüşdür. Hesab edir ki, sözügedən sərəncamlar İddiaçı aid hissədə ləğv edilməlidir. Bildirilir ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə Bakı İnzibati Məhkəməsinin sorğusuna əsasən Məhkəməyə daxil olmuş Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin 3-35/2-3169/2024 saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli məktubu və məktuba əlavə edilmiş “Obyektin tikintisinə 1№-li icazə” ilə tanış olduqdan sonra iddianın həcminin artırılması zərurəti yaranmışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin 3- 35/2-3169/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli məktubu ilə məhkəməyə təqdim edilmiş "Obyektin tikintisinə 1 №-li icazə"dən görünür ki, ünvan 24i rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin kəsişməsi, 345-ci məhəllədə söküntü işlərinin aparılması və həmin ərazidə yeni yaşayış binalarının tikintisinə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2020-ci il tarixdə icazə verilmişdir. Həmin "Obyektin tikintisinə 1 №-li icazə”də tikinti obyektinin sifarişçisi kimi “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" Açıq Səhmədar Cəmiyyətinin tikinti və tikinti məhsullarının istehsalı şöbəsinin funksiyasına uyğun olaraq aparılan layihələndirmə və tikinti-quraşdırma işlərinə texniki nəzarəti həyata keçirən "xxxx" MMC olmuşdur. Bundan başqa Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin rəsmi internet saytında yerləşdirilmiş tikintilərin dövlət reyestrindən əldə olunmuş çıxarışdan görünür ki, İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda tikilmiş 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin yerləşdiyi ərazidə ‘Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən yaşayış binalarının tikintisinə Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi icazə vermişdir. Reyestrdən çıxarışda yerləşdirilmiş məlumatlara görə, həmin icazənin tarixi xx.xx.2024-cü il, nömrəsi - Tl-11/24, tikinti ərazisinin sahəsi (ha) - 0.6387, tikinti ünvanı isə - ünvan 24i rayonu, 345-ci məhəllə, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin kəsişməsi, Həzi Aslanov küçəsi, 80 və Lev Tolstoy küçəsi 175, 179 qeyd olunmuşdur. Göründüyü kimi, həm "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, həm də sonuncunun strukturuna daxil olduğu "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən tikintisinə icazə verildiyi tikinti ünvan 24i rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin kəsişməsi, 345-ci məhəllə, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin kəsişməsi, Həzi Aslanov küçəsi, 80 və Lev Tolstoy küçəsi 175, 179 və aparılması nəzərdə tutulmuşdur. Həmin ərazinin bir hissəsi hazırki iş üzrə iddiaçı ƏsgərovAbdulla Çingiz oğluna məxsus ünvan 1 ünvanında yerləşən 39 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda inşa edilmiş 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsini olduğu ərazini də əhatə edir. İddiaçı iddia ərizəsində qeyd olunduğu kimi, hazırki iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etməzdən qısa müdət əvvəl iddiaçıya məlum olmuşdur ki, ona mülkiyyət hüququ əsasında məxsus qeyri-yaşayış sahəsi sökülmüşdür. Bildiririk ki, bu söküntüdən İddiaçı məlumatı olmamışdır. İddiaçı məxsus sahəsi 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin sökülməsi üçün iddiaçıdan hər hansı fiziki və ya hüquqi şəxs icazə istəməmişdir, bu barədə iddiaçı hər hansı şəxsə razılıq verməmişdir. İddiaçı məxsus ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanında yerləşən, 333,7 kv.m-dən ibarət qeyri-yaşayış sahəsi məlumatı və razılığı olmadan sökülmüşdür. Bu barədə məlumat aldıqdan dərhal sonra İddiaçı müxtəlif dövlət orqanlarına müraciət etmişdir. İddiaçı verilmiş cavablardan 2023-cü ilin sertyabr ayında məlum olmuşdur ki, ona məxsus 333,7 kv.m-dən ibarət qeyri-yaşayış sahəsi “Siti Developer" MMC tərəfindən sökülmüşdür. Söküntü üçün əsas isə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin “Biznes və yaşayış binasının layihələndirilməsi haqqında” 68 saylı 14 mart 2006- cı il tarixli sərəncamı və həmin sərəncama əlavə olaraq verilmiş 177 saylı xx.xx.2007-ci il tarixli sərəncam olmuşdur. Hazırki iş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli “Obyektin tikintisinə 1 №-li icazə dən isə məlum olur ki, İddiaçı mülkiyyətində olan və soküntuyə məruz qalan əmlakların yerləşdiyi torpaq sahəsində tikinti aparılmasına həmçinin ASK İnşaat MMC-yə və "xxxx" ASC-yə də icazə verilmişdir Göründüyü kimi, mülkiyyət hüququ əsasında İddiaçı məxsus şəhəri, Nəsimi rayonu, H.Aslanov küçəsi 80, Tolstoy küçəsi 175/179 ünvanda yerləşən 39 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsi Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının yuxarıda qeyd olu 68 saylı, xx.xx.2006-cı il tarixli və 177 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli sərəncamların təsiri altına düşmüş, sərəncamın icrası ilə bağlı Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər və Şəhərsalma Baş İdarəsinə verilmiş tikintiyə icazə əsasında aparılmış söküntü işlən nəticəsində iddiaçı mülkiyyətindən məhrum olmuşdur. Həmin sərəncamların qəbul edilməsi, habelə tikintiyə icazələrin verilməsi ilə iddiaçı ƏsgərovAbdulla Çingiz oğlunun mülkiyyət hüququna müdaxilə olunmuş, o, mülkiyyətindən qanunsuz olaraq məhrum olmuşdur. Həmin sərəncamlar və tikinticə icazələr əsasında İddiaçının mülkiyyətində olan torpaq sahəsi zəbt edilmiş, hasara alınmış və iddiaçının mülkiyyətində olan torpaq sahəsində olan 333,7 kv.m. qeyri-yaşayış sahəsinin yerləşdiyi torpaqda binalar tikəcək hüquqi şəxslər tərəfindən sökülmüşdür. Bu səbəbdən İddiaçı Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin, habelə Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin qəbul etdiyi inzibati aktlarla (sərəncamlar, tikintiyə icazələr) pozulmuş hüquqlarının bərpa olunması məqsədilə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. İşin məhkəmə baxışı zamanı İddiaçı məlum olmuşdur ki, iddiaçının mülkiyyətində olan, lakin Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin sözügedən sərəncamları əsasında "Sİti Developer” MMC tərəfindən zəbt edilən, qanunsuz olaraq hasara alınaraq torpaq sahəsi üzərindəki sökülən 333,7 kv.m. ibarət ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin yerində hazırda böyük həcmli tikinti işlən aparan hüquqi şəxslər “Alza Palace" MMC-dir. Hazırda isə məlum olur ki, Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2020-ci il tarixdə "xxxx" MMCyə sözügedən torpaq sahəsində tikinti işlərinin aparılması ilə bağlı "Obyektin tikintisinə 1 №-li icazə” verilməsi barədə qərar qəbul etmişdir. Həmçinin Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komittəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən iddiaçıya məxsus daşınmaz əmlakın yerləşdiyi ərazidə “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası’ ASC-yə də xx.xx.2024-cü il tarixdə Tİ-11/24 nömrə ilə tikinti işlərinin aparılmasına icazə verilmişdir. Bildirilir ki, İddiaçı məxsus torpaq sahəsində və həmin torpaq sahəsində mövcud olmuş, lakin sonradan qanunsuz sökülmüş qeyri-yaşayış sahəsinin yerində tikinti işlərinin aparılması üçün Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin "xxxx" MMC-yə verdiyi tikintiyə icazə verilməsi, tikintinin layihələrniirilməsi barədə sərəncamları, həmçinin Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "xxxx" MMC-yə və “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası ASC- yə müvafiq olaraq verdiyi xx.xx.2020-ci il tarixli 1 №-li və xx.xx.2024-cü il tarixli, Tİ- 11Z24 №4i tikintiyə icazə barədə qəbul etdiyi qərarları İddiaçı konstitusion hüquqlarını kobud şəkildə pozur. Göstəridənlərə əsasən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə qarşı irəli sürülmüş tələblərlə yanaşı, "xxxx" MMC-yə verilmiş tikintiyə icazə və tikintinin layihələrnıinlməsi barədə sərəncam və qərarı, habelə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin ASK İnşaat MMC yə verdiyi xx.xx.2020-ci il tarixli 1 nömrəli və “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası ASC-yə verdiyi xx.xx.2024-cü il tarixli, Tl-11/24 nömrəli tikintiyə icazə barədə qərarlarını da məhkəmə qaydasında mübahisələndirmək məcburiyyətindəyik. Çünki, sözügedən inzibati aktiar İddiaçı məlumatı və razılığı olmadan qəbul edilməklə yanaşı, həmin inzibati aktlarla onun dövlət tərəfindən qorunan konstitusion hüquqlarını, o cümlədən mülkiyyət hüququ pozulmuşdur. İddiaçı iddiasına dair inzibati işə baxılması zamanı mübahisənin həlli ilə bağlı məhkəmə tərəfindən müvafiq dövlət orqanlarına, o cümlədən İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik hüquqi şəxsi 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə sorğular göndərilmişdir. DƏDKR-nin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsi Bakı İnzibati Məhkəməsinə ünvanladığı xx.xx.2025-ci il tarixi, 3-21-3-30/2-12414/2025 №-li məktubun müşahidəsilə iddiaçıya məxsus olan torpaq sahəsinə əsassız və qanunsuz verilmiş **********25 və **********01 reyestr nömrəli çıxarışların verilməsinə əsas olan sənədləri məhkəməyə göndərmişdir. Məhkəməyə daxil olmuş həmin sənədlərə əsasən aşağıdakılar müəyyən edilir: “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamlarının addan-ada keçirilməsi haqqında” Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamı ilə, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin "xxxx" ASC-nin yaradılması haqqında” 2017-ci il 6 noyabr tarixli 1665 №-li və "xxxx" ASC-nin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2017-ci il tarixli 1704 №-li Fərmanlarını, "xxxx" ASC-nin xx.xx.2019-cu il tarixli 01- 03-2019-0297 saylı müraciətini, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsəlləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli ********** qeydiyyat №-li, xx.xx.2018-ci il tarixli ********** qeydiyyat №-li və xx.xx.2019-cu il tarixli ********** qeydiyyat №-li Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarışları nəzərə alaraq, “Yerli İcra Hakimiyyətləri haqqında Əsasnamə”nin 6.8-ci bəndinə əsasən qərar alınmışdır; ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilməsi barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının Siti Developer MMC-yə dair xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı Sərəncamları, 12144 saylı İnşaat pasportu "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC-nin adına keçirilsin və aparılmış sənədləşmə işləri həmin cəmiyyətə aid edilsin Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti “İcarəyəverən” və “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC (İcarəçi) arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu ıl tarixli “Torpaq icarə müqaviləsimdən görünür ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının 166 №-li xx.xx.2019-cu il tarixli sərəncamı və xx.xx.2007-ci il tarixli 12144 №-li İnşaat pasportuna əsasən ünvan 24i rayonu, Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən 404 kv.m torpaq sahəsinə icarə müqaviləsi bağlanmış, icarə müqaviləsinin müddəti 49 il müəyyən edilmişdir. "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC xx.xx.2020-ci il tarixli xx-xx-2020-0043 №-li məktubla DƏDRX-nin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə müraciət edərək, göstərmişdir ki, “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası* ASC-nin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2017-ci il tarixli 1704 №-li Fərmanına əsasən "Siti Developer” MMC-yə məxsus olmuş dövlət əmlakı "xxxx" ASC-nin mülkiyyətinə verilmişdir Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 №-li sərəncamı ilə ünvan 24i rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən özəlləşdirilmiş 2628.1 kv.m.torpaq sahəsində biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsi üçün "xxxx" MMC-yə icazə verilmişdir. Sözügedən sərəncama əlavələr edilməsi haqqında Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2007-ci il tarixli 177 №-lı sərəncamının 1.1-ci yarımbəndinə əsasən, “Siti Developer" MMC-yə qeyriyaşayış tikililərinin tutduğu 0.0404 ha torpaq sahəsinə dair Azərbaycan Respublikası Dövlət Əmlakının İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Komitəsi ilə icarə müqaviləsinin bağlanılması tapşırılmışdır. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamına əsasən, qeyd edilən Ərazidə biznes və yaşayış binasının layihələndirilməsinə icazə verilməsi barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının “Siti Developer" MMC-yə dair xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamları, 12144 saylı İnşaat pasportu "xxxx" ASC-nin adına keçirilmiş və aparılmış sənədləşmə işləri "xxxx" ASC-yə aid edilmişdir. Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti ilə "xxxx" ASC arasında Bakı şəhəri Nəsimi rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən 404 kv.m olan torpaq sahəsinə dair 49 il müddətinə xx.xx.2019-cu il tarixli 1547 №-li icarə müqaviləsi imzalanmışdır. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, ünvan 24i rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən 404 kv.m (0.0404 ha) torpaq sahəsinə dair "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınmasını və hüquqa dair reyestrdən çıxarışların təqdim edilməsi xahiş olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDKR-nin verdiyi Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, ünvan 24i rayonu, 345-ci məhəllə Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin kəsişməsində yerləşən “sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar (digər)" kateqoriyasından olan 0.0404 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququ xx.xx.2020-ci il tarixdə dövlət qeydiyyatına alınmış, yüklülüyün müddəti xx.xx.2019-cu il tarixindən 49 il müddətinə müəyyən edilmişdir. "xxxx" ASC xx.xx.2024-cü il tarixdə 13-5/2-01-9/2024 №-li məktubla DƏDKR-nin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə müraciət edərək, göstərmişdir ki, “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-nin fəaliyyətinin təmin edilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında’ Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 dekabr 2017-ci il tarixli 1704 nömrəli Fərmanının icrası ilə əlaqədar olaraq, ünvan 24i rayonu, L.ToıStoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345- ci məhəllədə yerləşən 0.33549 ha və 0.0404 torpaq sahələri Üzərində icarə hüququ "xxxx" ASC tərəfindən "xxxx" ASC-yə (ASK) verilmişdir. Bundan başqa, DƏDKR X9 7 mart 2024-cü il tarixli **********21 və **********97 reyestr nömrəli çıxarışlarına əsasən həmin torpaq sahələri üzərində “ASK" ASC-nin icarə hüququ dövlət qeydiyyatına alınmışdır. Qeyd olunanlara əsaslanan "xxxx" ASC sözügedən torpaq sahələrinin birləşdirilərək hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən vahid çıxarışın verilməsinə köməklik göstərilməsini xahiş etmişdir. Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri X9in verdiyi Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, ünvan 24i rayonu, L.Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən “yaşayış məntəqələrinin torpaqları” kateqoriyasından olan 0,3750 ha torpaq sahəsi üzərində “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-nin icarə hüququ xx.xx.2024-cü il tarixdə dövlət qeydiyyatına alınmışdır. Beləliklə də, iddiaçı tərəfin təqdim etdiyi sənədlərdə və yuxarıda qeyd olunan sənədlərdə göstərilənlərdən müəyyən edilir ki, iddiaçı Abdulla Əsgorovun ünvan 1 ünvanında yerləşən 39 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda inşa edilmiş 333,7 kv.rn ibarət qeyri-yaşayış sahəsi üzərində mülkiyyət hüququ xx.xx.2005-ci il tarixdə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 7 nömrəli reyestr kitabının 76cı səhifəsində müvafiq olaraq 004880 nömrə və 004879 nömrə ilə qeydiyyata alınmış və bu barədə Dövlət Əmlakın İdarə Olunması və özəlləşdirilməsi Departamenti tərəfindən İddiaçı adına 004880 nömrəli və 004879 nömrəli şəhadətnamələr verilmişdir. Daha sonra Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı Sərəncamları, habelə 12144 saylı İnşaat Pasportu ilə "xxxx" MMC-yə ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilmişdir. Torpaq sahəsinin ayrılması ilə bağlı Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2007-ci il tarixdə 07/183 №- li Ayrıc akı tərtib edilmişdir. Halbuki, ayrıc aktı ilə “Siti Developer" MMC-yə ayrılmış torpaq sahəsinin bir hissəsi, yəni 39 kv.m torpaq sahəsi və üzərindəki 337.7 kv.rn qeyri-yaşayış sahəsi İddiaçı xüsusi mülkiyytəində olmuşdur və iddiaçıya məxsus həmin torpaq sahəsi və üzərindəki tikili başqa şəxsə ayrıla bilməzdi. Bundan sonra, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamına əsasən, "xxxx" MMC-yə dair xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamları, 12144 saylı İnşaat pasportu "xxxx" ASC-nin adına keçirilmiş, daha sonra isə Bakı şəhəri Nəsimi rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən 404 kv.rn olan torpaq sahəsinə dair 49 il müddətinə Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti ilə "xxxx" ASC arasında xx.xx.2019-cu il tarixli 1547 №-li icarə müqaviləsi imzalanmış, "xxxx" ASC-nin icarə hüququ dövlət qeydiyyatına alınmışdır. "xxxx" ASC-nin xx.xx.2024-cü il tarixli yazılı müraciətinə əsasən ünvan 24i rayonu, Lev Tolstoy küçəsi, H.Aslanov küçələrinin kəsişməsi, 345-ci məhəllə/torpaq sahəsi/ ünvanda yerləşən 0.3750 ha torpaq sahəsinə dair xx.xx.2007-xx.xx.2019-cu il tarixindən 49 il müddətinə "xxxx" ASC-nin icarə hüququ daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmış, bu barədə ASC-nin adına xx.xx.2024cü il tarixdə çıxarış verilmişdir. Göründüyü kimi, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısınin 177 №-li xx.xx.2007-ci il tarixli sərəncamı və Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin "xxxx" MMC-yə 1-№-li, xx.xx.2020-ci il tarixli "Obyektin tikintisinə icazə” verilməsi barədə qəbul etdiyi qərarla, Tİ- 11/24 №-li, xx.xx.2024-cü il tarixli tikintiyə icazə barədə qəbul etdiyi qərarla İddiaçı məxsus torpaq sahəsi zəbt edilmiş və üzərindəki tikili həmin ərazidə hündürmərtəbəli binaların tikilməsinin həyata keçirilməsi üçün “ASK" ASC və "xxxx" MMC-nin təsisçiliyi ilə yaradılmış "xxxx" MTK tərəfindən sökülmüş və hazırda iddiaçıya məxsus torpaq sahəsində və iddiaçıya məxsus olmuş və “Alza Palace MTK tərəfindən sökülmüş qeyri-yaşayış sahəsinin yerində "xxxx" MTK qanunsuz olaraq binalar tikir. Ona görə də hesab edir ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının "xxxx" MMC-nin barəsində verdiyi 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamı, “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında 177 saylı, 27 04 2007-ci ıl tarixli sərəncamı, tikintiyə icazə verilməsi barədə sərəncamı, 12144 saylı İnşaat Pasportu, habelə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının “Alza Palace" MTK-nın barəsində verdiyi soronxarn və tikintiyə icarə verilməsi barədə sərəncamı, "Alza Palace' MTK-ya verdiyi tikintinin layihələndirilməsi haqqında sərəncam və tikintiyə icazə verilməsi haqqında sərəncamı, “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci ıl tarixli 463 saylı sərəncamlarının addan-ada keçirilməsi haqqında" Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamı, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 12144 saylı İnşaat Pasportu, ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-cı məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilməsi ilə bağlı "xxxx" MMC-yə torpaq sahəsinin ayrılması barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin 07/183 №-li xx.xx.2007-ci il tarixli Ayrıc akı, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin “ASK İnşaat" MMC-yə 1-№-li, xx.xx.2020-ci il tarixli “Obyektin tikintisinə icazə” verilməsi barədə qərarı, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası' ASC-yə Tl-11/24 №-li, xx.xx.2024-cü il tarixli tikintiyə icazə barədə qəbul etdiyi qərarı, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti “İcarəyəverən" və “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası' ASC (İcarəçi) arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli “Torpaq icarə müqaviləsi’, ünvan 24i rayonu, 345-ci məhəllə Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin kəsişməsində yerləşən 'sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar (digər)" kateqoriyasından olan 0.0404 ha torpaq sahəsi üzərində “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası’ ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə xx.xx.2020-ci il tarixli Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış, ünvan 24i rayonu, L.Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345ci məhəllədə yerləşən “yaşayış məntəqələrinin torpaqları’ kateqoriyasından olan 0.3750 ha torpaq sahəsi üzərində “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası' ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən xx.xx.2024-cü il tarixli çıxarış İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilməlidir. Göründüyü kimi, mülkiyyət hüququ əsasında İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsi Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının yuxarıda qeycl olunan 68 saylı xx.xx.2006-cı il tarixli və 177 saylı xx.xx.2007-ci il tarixli, habelə 166 saylı xx.xx.2019-cu il tarixli sərəncamlarının, sözügedən müqavilələrinin və ayrıc aktının təsiri altına düşmüş, sərəncamların icrası nəticəsində iddiaçı mülkiyyətindən məhrum olmuşdur. Həmin sərəncamların qəbul edilməsi ilə İddiaçı mülkiyyət hüququna müdaxilə olunmuş, o, mülkiyyətindən qanunsuz olaraq məhrum olmuşdur. Həmin sərəncamların əsasında iddiaçının mülkiyyətində olan torpaq sahəsi zəbt edilmiş, hasara alınmış və iddiaçının mülkiyyətində olan torpaq sahəsində olan 333,7 kv.m. qeyri-yaşayış sahəli torpaqda binalar tikəcək hüquqi şəxslər (əvvəl “Siti Developer" MMC, daha sonra isə "xxxx" ASC) tərəfindən sökülmüşdür. Göründüyü kimi, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti mülkiyyətçi olaraq İddiaçı hüquq və maraqlarına toxunan, nəticə etibarı ilə isə iddiaçının hüquqlarını pozan inzibati aktlar, yəni Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 'Biznes və yaşayış binasının layihələndirilməsi haqqında" 68 saylı 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncam və 'Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında’ 177 saylı xx.xx.2007-ci il tarixli sərəncamı, habelə 166 saylı xx.xx.2019-cu il tarixli sərəncamı qəbul etmişdir. Ona görə də hesab edirik ki, sözügedən sərəncamlar İddiaçı aid hissədə etibarsız hesab edilməlidir (ləğv edilməlidir). Hazırki üzrə məhkəmə araşdırılması zamanı məhkəmə sorğularına verilmiş cavablara (məlumatlara) əsasən məlum olmuşdur ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən iş üzrə 3-cü şəxs olaraq göstərilmiş "xxxx" MTK-ya iddiaçıya aid torpaq sahəsində tikintinin layihələndirilməsi və tikintiyə icazə verilməsi haqqında sərəncamlar qəbul etməmişdir. Bununla yanaşı bildirilir ki, hazırkı iş üzrə məhkəmənin sorğularına əsasən İqtisadiyyat azirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri X9 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsi tərəfindən məhkəməyə təqdim olunmuş sənədlərə əsasən məlum olur ki, İddiaçı mülkiyyətində olan torpaq sahəsində "Siti Developer MMC tərəfindən tikintinin layihələndirilməsi və tikintiyə icazə verilməsi haqqında sərəncamlar sırasında həmçinin xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamın da verildiyi aşkar olunmuşdur. Belə ki, məhkəməyə təqdim olunmuş Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamından görünür ki, həmin sərəncama əsasən, "Siti Developer MMC-yə dair xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamları, 12144 saylı İnşaat pasportu "xxxx" ASC-nin adına keçirilmiş, daha sonra isə Bakı şəhəri Nəsimi rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən 404 kv.m olan torpaq sahəsinə dair 49 il müddətinə Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti ilə “ASK" ASC arasında xx.xx.2019-cu il tarixli 1547 №-li icarə müqaviləsi imzalanmış, “ASK" ASC-nın icarə hüququ dövlət qeydiyyatına alınmışdır. "xxxx" ASC-nin xx.xx.2024-cü il tarixli yazılı müraciətinə əsasən ünvan 24i raynu, Lev Tolstoy küçəsi, H.Aslanov küçələrinin kəsişməsi, 345-ci məhəllə/torpaq sahəsi/ ünvanda yerləşən 0.3750 ha torpaq sahəsinə dair xx.xx.2007-xx.xx.2019-cu il tarixindən 49 il müddətinə “ASK" ASC-nin icarə hüququ daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmış, bu barədə ASC-nin adına xx.xx.2024-cü il tarixdə çıxarış verilmişdir. Bundan baqa, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2007-ci il tarixdə 07/183 №-li Ayrıc akından görünür ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı Sərəncamları, habelə 12144 saylı İnşaat Pasportu ilə "xxxx" MMC-yə ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345- ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilmiş və torpaq sahəsinin ayrılması ilə bağlı xx.xx.2007-ci il tarixli 07/183 №-li Ayrıc akı tərtib edilmişdir. Bundan başqa, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 3-52/2- 1718/2025 №- li məktubu ilə Bakı İnzibati Məhkəməsinə xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı Sərəncamın təsdiq olunmuş surəti göndərilmiş, həmin sənədləri məhkəmə elektron sistemi vasitəsilə xx.xx.2025-ci il tarixdə əldə etmişik. Adıçəkilən həmin Sərəncam Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin xx.xx.2007-ci il tarixli, 177 saylı sərəncamına əlavələr edilməsi haqqında olmaqla, sərəncamla aşağıdakılar qərara alınmışdır: “Siti Developer" MMC-nin 05.09 2007-ci il tarixli, 018/03/CD saylı məktubunu nəzərə alaraq, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 27.04 2007-ci il tarixli. 177 saylı sərəncamında 20,3758 ha” ifadəsi "6387 kv.m"xxxx" MMC-yə tapşırılsın ki, 2629 kvm torpaq sahəsinə mövcud qanunvericiliyə uyğun olaraq icarə müqaviləsinin bağlanmasını təmin etsin 1.2.Azərbaycan Respublikası “Torpaq Məcəlləsı'nin 66. 67 və 68-cı maddələrinə uyğun olaraq, sifarişçi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Bakı Şəhər Ərazi İdarəsindən orpaq sahəsi üzərində hüququnu təsdiq edən çıxarışı almalıdır Göründüyü kimi, hazırkı iş üzrə İddiaçı tərəfindən mubahisələndirilən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin sərəncamları və Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin təsdiq etdiyi ayrıc aktlarından əlavə xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı Sərəncam da iddiaçıya məxsus torpaq sahəsini əsassız və qanunsuz olaraq "xxxx" MMC-yə ayırmaqla, iddiaçını mülkiyyətindən məhrum etmişdir. Bu səbəbdən İddiaçı hazırki işdə Bakı Şəhər İcra Hakımıyyətnm xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı Sərəncamının da etibarlılığını mübahisələndırmək məcburiyyətindədir. İddia həcminin azaldılması barədə yekun olaraq təqdim edilmiş ərizədə bildirilmişdir ki, İddiaçı əvvəllər verdiyi iddia və iddianın həcminin artırılması, iddianın dəqiqləşdirilməsi barədə ərizələrdə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin "xxxx" MMC- yə verdiyi “Biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsi haqqında” 68 saylı, 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamın da da iddiaçının maraqlarına toxunan hissədə etibarsız hesab edilməsi barədə qərar qəbul edilməsi Məhkəmədən xahiş olunmuşdur. Lakin hazırda bildirir ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin sözügedən sərəncamı İddiaçı maraqarına toxunmur, onun hüquqlarını pozmur.
II. Məhkəmə tərəfindən tədqiq edilən sübutlar
12. ünvan 22 ünvanında yerləşən 39,0 kv.m torpaq sahəsi Mülkiyyət hüququ haqqında şəhadətnaməyə əsasən X3 məxsusdur.
13. ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanında yerləşən 333,7 kv.m. qeyri-yaşayış sahəsi Mülkiyyət hüququ haqqında şəhadətnaməyə əsasən X3 məxsusdur. X1 adına ünvan 23 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m. qeyri-yaşayış sahəsinə dair 004879 nömrəli xx.xx.2005-ci il tarixli mülkiyyət hüququ haqqında şəhadətnamə verilmişdir. Həmin şəhadətnamə əsasında sözügedən ünvan xx.xx.2006-cı il tarixdə X1 adına qeydiyyatdan keçmişdir və hazırda mülkiyyətindədir.
14. Məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma İdarəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli 1 nömrəli tikintiyə icazə sənədinin və Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin xx.xx.2007-ci il tarixli 463 nömrəli Sərəncamına əsasən verilmiş 0.6387 ha torpaq sahəsinə dair xx.xx.2007-ci il tarixli 07/183 nömrəli ayrıc aktının təsdiq edilmiş surəti Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma Və Arxitektura Komitəsi tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmişdir. Tikintiyə icazə sənədinə əsasən: Tikinti obyektinin adı: yaşayış binalarının (bina 1,2 və bina 8) söküntüsü Tikinti obyektinin ünvanı: ünvan 24i rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin kəsişməsi, 345-ci məhəllə Tikinti ərazisi barədə məlumat: dövlət - 0.33549 ha, xüsusi - 0,2628 ha, "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti, ümumi - 0,59829 ha, yaşayış məntəqələrinin torpaqları,sənaye, nəqliyyat, rabitə və digər təyinatlı torpaqlar
15. Məhkəmənin sorğusuna əsasən Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli, 68 nömrəli, xx.xx.2007-ci il tarixli, 177 nömrəli sərəncamlarının təsdiq olunmuş surətləri məhkəməyə təqdim edilmişdir. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 68 saylı sərəncamına əlavələr edilməsi haqqında xx.xx.2007-ci il tarixli, 177 nömrəli sərəncamına əsasən "xxxx" MMC-nin xx.xx.2007-ci il tarixli, 004/03/CD saylı məktubunu nəzərə alaraq, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli, 68 saylı sərəncamında «2628,1 ha» ifadəsi «0,3758 ha» kimi oxunsun. "xxxx" MMC-yə tapşırılsın ki, qeyri-yaşayış tikililərinin lutduğu 0,0404 ha torpaq sahəsinə Azərbaycan Respublikası Dövlət Əmlakının İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Komitəsi ilə icarə müqaviləsi bağlasın.
16. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamlarının addan-ada keçirilməsi haqqında” Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamı ilə, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin "xxxx" ASC-nin yaradılması haqqında” 2017-ci il 6 noyabr tarixli 1665 №-li və "xxxx" ASC-nin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2017-ci il tarixli 1704 №-li Fərmanlarını, "xxxx" ASC-nin xx.xx.2019-cu il tarixli xx-xx-2019-0297 saylı müraciətini, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsəlləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli ********** qeydiyyat №-li, xx.xx.2018-ci il tarixli ********** qeydiyyat №-li və xx.xx.2019-cu il tarixli ********** qeydiyyat №-li Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarışları nəzərə alaraq, “Yerli İcra Hakimiyyətləri haqqında Əsasnamə”nin 6.8-ci bəndinə əsasən qərar alınmışdır; ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilməsi barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının Siti Developer MMC-yə dair xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı Sərəncamları, 12144 saylı İnşaat pasportu "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC-nin adına keçirilsin və aparılmış sənədləşmə işləri həmin cəmiyyətə aid edilsin.
17. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti “İcarəyəverən” və “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC (İcarəçi) arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu ıl tarixli “Torpaq icarə müqaviləsimdən görünür ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının 166 №-li xx.xx.2019-cu il tarixli sərəncamı və xx.xx.2007-ci il tarixli 12144 №-li İnşaat pasportuna əsasən ünvan 24i rayonu, Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən 404 kv.m torpaq sahəsinə icarə müqaviləsi bağlanmış, icarə müqaviləsinin müddəti 49 il müəyyən edilmişdir.
18. "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC xx.xx.2020-ci il tarixli xx-xx-2020-0043 №-li məktubla DƏDRX-nin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə müraciət edərək, göstərmişdir ki, "xxxx" ASC-nin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2017-ci il tarixli 1704 №-li Fərmanına əsasən "Siti Developer” MMC-yə məxsus olmuş dövlət əmlakı "xxxx" ASC-nin mülkiyyətinə verilmişdir Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 №-li sərəncamı ilə ünvan 24i rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən özəlləşdirilmiş 2628.1 kv.m.torpaq sahəsində biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsi üçün "xxxx" MMC-yə icazə verilmişdir. Sözügedən sərəncama əlavələr edilməsi haqqında Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2007-ci il tarixli 177 №-lı sərəncamının 1.1-ci yarımbəndinə əsasən, “Siti Developer" MMC-yə qeyri-yaşayış tikililərinin tutduğu 0.0404 ha torpaq sahəsinə dair Azərbaycan Respublikası Dövlət Əmlakının İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Komitəsi ilə icarə müqaviləsinin bağlanılması tapşırılmışdır. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamına əsasən, qeyd edilən Ərazidə biznes və yaşayış binasının layihələndirilməsinə icazə verilməsi barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının “Siti Developer" MMC-yə dair xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamları, 12144 saylı İnşaat pasportu "xxxx" ASC-nin adına keçirilmiş və aparılmış sənədləşmə işləri "xxxx" ASC-yə aid edilmişdir. Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti ilə "xxxx" ASC arasında Bakı şəhəri Nəsimi rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən 404 kv.m olan torpaq sahəsinə dair 49 il müddətinə xx.xx.2019-cu il tarixli 1547 №-li icarə müqaviləsi imzalanmışdır. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, ünvan 24i rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən 404 kv.m (0.0404 ha) torpaq sahəsinə dair "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınmasını və hüquqa dair reyestrdən çıxarışların təqdim edilməsi xahiş olunmuşdur.
19. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDKR-nin verdiyi Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, ünvan 24i rayonu, 345-ci məhəllə Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin kəsişməsində yerləşən “sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar (digər)" kateqoriyasından olan 0.0404 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququ xx.xx.2020-ci il tarixdə dövlət qeydiyyatına alınmış, yüklülüyün müddəti xx.xx.2019-cu il tarixindən 49 il müddətinə müəyyən edilmişdir.
20. "xxxx" ASC xx.xx.2024-cü il tarixdə 13-5/2-01-9/2024 №-li məktubla DƏDKR-nin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə müraciət edərək, göstərmişdir ki, “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-nin fəaliyyətinin təmin edilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında’ Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 dekabr 2017-ci il tarixli 1704 nömrəli Fərmanının icrası ilə əlaqədar olaraq, ünvan 24i rayonu, L.ToıStoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345- ci məhəllədə yerləşən 0.33549 ha və 0.0404 torpaq sahələri Üzərində icarə hüququ "xxxx" ASC tərəfindən "xxxx" ASC-yə (ASK) verilmişdir. Bundan başqa, DƏDKR X9 7 mart 2024cü il tarixli **********21 və **********97 reyestr nömrəli çıxarışlarına əsasən həmin torpaq sahələri üzərində “ASK" ASC-nin icarə hüququ dövlət qeydiyyatına alınmışdır. Qeyd olunanlara əsaslanan "xxxx" ASC sözügedən torpaq sahələrinin birləşdirilərək hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən vahid çıxarışın verilməsinə köməklik göstərilməsini xahiş etmişdir.
21. Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri X9in verdiyi Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, ünvan 24i rayonu, L.Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən “yaşayış məntəqələrinin torpaqları” kateqoriyasından olan 0,3750 ha torpaq sahəsi üzərində “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-nin icarə hüququ xx.xx.2024-cü il tarixdə dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
22. Məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri X9 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsi tərəfindən təqdim edilmiş mütəxəssis rəyinə əsasən aşağıdakılar bildirilmişdir: Sual 1: İddiaçı məxsus ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333.7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsi faktiki olaraq mövcuddurmu? Cavab: Bildiririk ki, təqdim edilmiş sənədlərdə qeyd olunan ünvan rekvizitlərinə və situasiya planına əsasən yerləşən ümumi ərazidə köhnə tikililər sökülmüşdür. Hazırda qeyd olunan qeyri-yaşayış sahəsi mövcud deyil. Sual 2: İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39.0 kv.m torpaq sahəsinin həqiqi ərazisi müəyyən edilsin. Cavab: Təqdim edilmiş sənədlərdə qeyd olunan ünvan rekvizitlərinə və situasiya planına əsasən istinad koordinatı təyin edilmişdir. Ümumi ərazidə köhnə tikililər söküldüyündən və sahənin mərz nişanları itdiyi üçün yalnız mərkəz koordinatı əlavə olunur. (mərkəz koordinatı X -401475 ; Y -4469912) Sual 3: Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma İdarəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli 1 nömrəli tikintiyə icazə sənədinə əsasən tikinti obyektinin ünvanı (Tikinti sahəsinin döngə nöqtələrinin koordinatları) Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin xx.xx.2007-ci il tarixli 463 nömrəli Sərəncamına əsasən verilmiş 0.6387 ha torpaq sahəsinə dair xx.xx.2007-ci il tarixli 07/183 nömrəli ayrıc aktına əsasən tprpaq sahəsinin yerləşmə cizgisinə uyğundurmu? Cavab: Təqdim edilmiş sənədlərdə qeyd olunan ünvan rekviziti (situasiya planı) göstərilən əraziyə uyğun gəlir. Həmçinin təqdim edilmiş obyektin tikintisinə icazə sənədində (xx.xx.2020-ci il tarixli) göstərilən koordinatlar qeyri-müəyyən sahəni əks etdirsə də, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin xx.xx.2007-ci il tarixli 463 nömrəli Sərəncamına əsasən .er miş 0.6387 ha torpaq sahəsinə dair xx.xx.2007-ci il tarixli 07/183 nömrəli ayrıc aktının daxilinə düşür. Sual 4: İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39.0 kv rr -.c'z = z sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşə" 333 ' kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin ərazisi Bakı Şəhər Memarhq və Şəhərsa ma İdarəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli 1 nömrəli tikintiyə icazə sənədinə əsasən tikint obyektinin ünvanı (Tikinti sahəsinin döngə nöqtələrinin koordinatları) və Bak; Şəhər İcra Hakimiyyətinin xx.xx.2007-ci il tarixli 463 nömrəli Sərəncamına əsasən verilmiş 0.6387 ha torpaq sahəsinə dair xx.xx.2007-ci il tarixli 07/183 nömrəli ayrıc aktına əsasən cizgidə göstərilən torpaq sahəsinin həqiqi və faktiki ərazisi üst-üstə düşürmü (düşürsə hansı hissədə)? Həmin koordinatların dəyişdirilməsi və ya dəqiqləşdirilməsi mümkündürmü? Cavab: İddiaçıya məxsus 39.0 kv.m torpaq sahəsi və 333.7 kv.m qeyri-yaşayış sahəsinin ünvan rekvizitlərinə (situasiya planına) əsasən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin xx.xx.2007-ci il tarixli 463 nömrəli Sərəncamına əsasən verilmiş 0.6387 ha torpaq sahəsinə dair xx.xx.2007-ci il tarixli 07/183 nömrəli ayrıc aktı üzrə ərazinin daxilində yerləşir. Hazırda həmin hissə "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin adına dövlət qeydiyyatına alınmış **********25 və **********01 reyestr nömrəli sahələr olmaqla üst-üstə düşür. Sual 5: İddiaçı X2 məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39.0 kv.m torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333.7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin ərazisi hər hansı digər şəxsə məxsus hüquqmüəyyənedici sənəd(lər)lə üst-üstə düşürmü (Düşürsə hansı hissədə)?; Həmin koordinatların dəyişdirilməsi və ya dəqiqləşdirilməsi mümkündürmü? Cavab: Yuxarıda qeyd olunduğu kimi iddiaçıya məxsus 39.0 kv.m torpaq sahəsi və 333.7 kv.m qeyri-yaşayış sahəsinin ünvan rekvizitlərinə (situasiya glanına) əsasən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin xx.xx.2007-ci il tarixli 463 nömrəli Sərəncamına əsasən verilmiş 0.6387 ha torpaq sahəsinə dair xx.xx.2007-ci il tarixli 07/183 nömrəli ayrıc aktı üzrə ərazinin daxilində yerləşir. Hazırda həmin hissə "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin adına dövlət qeydiyyatına alınmış **********25 və **********01 reyestr nömrəli sahələr olmaqla üst-üstə düşür. Sual 6: İddiaçı X2 məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39.0 kv.m torpaq sahəsinin yerləşdiyi ərazidə koordinat sürüşməsi halı mümkündürmü? Cavab: Vahid elektron kadastr baza məlumatlarına əsasən daşınmaz əmlak mövcud olmadığından, tamamilə söküldüyündən və istinad koordinatı daşınmaz əmlaka dair şəhadətnamədəki ünvan rekvizitlərinə (situasiya planına) əsasən təyin edilmişdir. Bildirilmişdir ki, istinad (mərkəz) koordinatlarda sürüşmə, xəta payını müəyyənləşdirmək mümkün olmamışdır.
III. İddianın növü, bir neçə tələbin bir iddiada baxılması
23. İddiaçının hüquqi marağı mülkiyyətində olan torpaq sahəsi üzərində hüquqların ilkin vəziyyətinin bərpa edilməsindədir.
24. İş materiallarından görünür ki, iddiaçının mülkiyyət hüquqları “de jure” ləğv olunmadan (reyestr yazıları mövcuddur və qüvvədədir) inzibati orqanları tərəfindən həmin hüquqlar sanki mövcud deyilmiş kimi davranış nümayiş etdirmişlər.
25. Məhkəmənin hazırki iş üzrə mövqeyi iddiaçının mülkiyyət hüquqlarına hörmət edilməsi tələbindən irəli gələrək prosessual qənaət prinsipinə əsaslanır.
26. İddianın növü müəyyən etmə və tanınma növündə iddiadır.
27. İPM-dən: Maddə 30. Prosessual həmiştirakçılıq 30.1. Mübahisə predmeti baxımından müştərək hüquqi maraqlara malik olan və yaxud da hüquq və vəzifələri eyni faktiki və hüquqi əsaslara söykənən bir neçə şəxs birgə iddiaçı və ya birgə cavabdeh qismində prosessual həmiştirakçılar kimi çıxış edə bilərlər. 30.2. Mübahisə predmetini eyni növdən olan, uyğun faktiki və hüquqi əsaslara söykənən tələblərin və vəzifələrin təşkil etdiyi hallarda da, bir neçə şəxs birgə iddiaçı və ya birgə cavabdeh qismində prosessual həmiştirakçılar kimi çıxış edə bilərlər. Maddə 37. Bir neçə tələbin obyektiv olaraq bir iddiada birləşdirilməsi Bir-biri ilə əlaqəli olduğu, bir cavabdehə yönəldiyi və bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş eyni məhkəməyə aid olduğu hallarda bir neçə iddia tələbi iddiaçı tərəfindən bir iddiada birləşdirilə bilər.
28. “İnzibati və mülki hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyətinə dair” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun Qərarından: 6.1. Torpaq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyəti müəyyən edilərkən nəzərə alınmalıdır ki, dövlətin və bələdiyyələrin mülkiyyətində olan torpaqların fiziki və hüquqi şəxslərin mülkiyyətinə, istifadəsinə və ya icarəsinə verilməsi dövlət orqanının və ya bələdiyyənin qərarı ilə həyata keçirildiyindən fiziki və hüquqi şəxslərlə hakimiyyət səlahiyyətlərinin subyektləri olan həmin orqanlar arasında onların torpaqla bağlı qərarlarından, hərəkətlərindən (hərəkətsizliklərindən) verilən iddialara inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. 6.2. Eyni faktiki və hüquqi hallara əsaslanmaqla torpağın ayrılmasına dair inzibati akt və müqavilə bir iddiada mübahisələndirildikdə, həm inzibati aktın, həm də müqavilənin ləğvinə və ya etibarsızlığına dair işə bir icraat daxilində inzibati məhkəmələrdə baxılmalıdır. Bundan fərqli olaraq, torpağın ayrılmasına dair inzibati akt deyil, inzibati aktın özünün qanuniliyi ilə bağlı olmayan əsaslarla yalnız müqavilə mübahisələndirildikdə, işə mülki məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalıdır. Məhkəmələr icraatlarında olan işlərə baxarkən inzibati aktın və onunla əlaqəli olan müqavilənin birlikdə və ya ayrılıqda mübahisələndirilməsi məsələsini irəli sürülən dəlilləri nəzərə almaqla tərəflərlə müzakirə etməli və prosessual qənaətə nail olmaq üçün müvafiq hüquqi yardım göstərməlidirlər.
IV. Məhkəmənin mövqeyi
29. Məhkəməyə çatım hüququ "praktiki və effektiv" olmalıdır (Bellet Fransaya qarşı, § 38).
30. Konvensiya nəzəri və xəyali hüquqları deyil, praktik və effektiv hüquqları təmin etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur (Airey İrlandiyaya qarşı, § 24).
31. X10 Məhkəməsinin presedentləri ilə müəyyən edilir ki, X10 Konvensiyasının 6-cı maddəsinin məqsədlərinə əsasən istənilən məhkəmə qərarının icrası “məhkəmə prosesi”nin ayrılmaz hissəsi hesab olunmalıdır (Hornsby Yunanıstana qarşı, § 40).
32. “Əmlak”a “mövcud əmlak” və ya aktiv, o cümlədən ərizəçinin əmlak hüquqlarından istifadəni təmin etmək üçün ən azı “qanuni gözləntisi” olan iddialar ola bilər. Səmərəli şəkildə icrası mümkün olmayan əmlakı tanıtmağa ümid, eləcə də şərtin icra edilməməsi nəticəsində uzanan şərti iddia 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsi baxımından “əmlak” hesab edilə bilməz (Prince Hans-Adam İİ of Liechtenstein v. Germany , and Gratzinger and Gratzingerova v. the Czech Republic );
33. “Mülkiyyət” anlayışı “mövcud mülkiyyətlə” məhdudlaşmır və tələblər də daxil olmaqla, ərizəçinin ən azından mülkiyyət hüququndan səmərəli şəkildə istifadənin əldə olunmasına ağlabatan və “qanuni gözləntisi” olan əmlakı da əhatə edə bilər. “Gözlənti” mübahisə obyekti olan mülki maraqla bağlı hüquqi müddəaya və ya hüquqi akta əsaslandığı halda “qanunidir” (Saghinadze və başqaları Gürcüstana qarşı 27.5.2010 tarixli qərar [İİ Bölmə] ərizə № 18768/05).
34. “X10 Konvensiyasının 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsi üç fərqli qayda nəzərdə tutur: birinci qayda, birinci bəndin birinci cümləsində nəzərdə tutulmuşdur, ümumi xarakterə malikdir və mülkiyyətdən maneəsiz şəkildə istifadə prinsipini müəyyən edir; ikinci qayda, birinci bəndin ikinci cümləsində nəzərdə tutulmuşdur, mülkiyyətdən məhrum etməni və onun şərtlərini əhatə edir; üçüncü qayda, ikinci bənddə nəzərdə tutulmuşdur, Dövlətlərin, digər məsələlərlə yanaşı, mülkiyyətdən ictimai marağa uyğun şəkildə istifadə olunmasına nəzarət etmək hüququnu tanıyır. Bu qaydalar bir-birilə əlaqəlidir: ikinci və üçüncü qaydalar mülkiyyətdən maneəsiz istifadə hüququna müdaxilənin konkret nümunələri ilə bağlıdırlar və birinci qaydada nəzərdə tutulan prinsip əsasında təhlil edilməlidirlər.
35. Məhkəmə hazırki iş üzrə araşdırmanı X10 Konvensiyasının 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsi üzrə araşdırma sxemi üzrə aparmağı məqsədəuyğun hesab edir. Nəticə aşağıdakı təhlildən asılı olmalıdır: 1) İş üzrə araşdırılan hüquq 1-ci maddənin mənası baxımından mülkiyyət hüququ və ya əmlaka sahiblik hüququ sayıla bilərmi? 2) Əmlaka sahiblik hüququna müdaxilə baş veribmi? 3) Həmin müdaxiləyə 1-ci maddədə yer alan üç normadan hansının əsasında baxılmalıdır? Yəni mübahisələndirilən tədbir hansı müdaxiləni təşdil edir 3.1. işin halları əmlakdan məhrum etməni əhatə edirmi? 3.2.Əgər cavab yoxsa, işin halları əmlakdan istifadəyə nəzarətlə bağlıdırmı? 3.3. Əgər cavab yoxsa, işin halları ümumi prinsiplərin işığında şərh olunmalıdırmı (dövlət hakimiyyət orqanları əmlakdan dinc istifadə etmək hüququna hörmət etmişlərmi)? 4) Müdaxilə üçün qanuni əsas varmı? 5) Mülkiyyət hüququna müdaxilə cəmiyyətin maraqlarına xidmət edirmi, yəni qanuni məqsəd daşıyırmı? 6) Müdaxilə qarşıya qoyulan məqsədə mütənasibdirmi? Yaxud başqa sözlə, həmin müdaxilə cəmiyyətin ümumi maraqlarının tələbləri ilə şəxsin əsas hüquqlarının müdafiəsi tələbləri arasında ədalətli tarazlığı qoruyub saxlayırmı?
36. İddia ərizəsinin məzmunundan görünür ki, hazırki iddianı qaldırmaqda iddiaçının hüquqi marağ məxsus torpaq sahəsinə həyata keçirilmiş müdaxilələrə son qoyulmasına və mülkiyyət hüququnun müdafiəsinə nail olmaqdan ibarətdir.
37. İddiaçı Abdulla Əsgorovun ünvan 1 ünvanında yerləşən 39 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda inşa edilmiş 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsi üzərində mülkiyyət hüququ xx.xx.2005-ci il tarixdə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 7 nömrəli reyestr kitabının 76-cı səhifəsində müvafiq olaraq 004880 nömrə və 004879 nömrə ilə qeydiyyata alınmış və bu barədə Dövlət Əmlakın İdarə Olunması və özəlləşdirilməsi Departamenti tərəfindən İddiaçı adına 004880 nömrəli və 004879 nömrəli şəhadətnamələr verilmişdir.
38. Daha sonra Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı Sərəncamları, habelə 12144 saylı İnşaat Pasportu ilə "xxxx" MMC-yə ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilmişdir. Torpaq sahəsinin ayrılması ilə bağlı Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2007-ci il tarixdə 07/183 №- li Ayrıc akı tərtib edilmişdir.
39. Halbuki ayrıc aktı ilə “Siti Developer" MMC-yə ayrılmış torpaq sahəsinin bir hissəsi, yəni 39 kv.m torpaq sahəsi və üzərindəki 337.7 kv.rn qeyri-yaşayış sahəsi İddiaçı xüsusi mülkiyyətində olmuşdur və iddiaçıya məxsus həmin torpaq sahəsi və üzərindəki tikili başqa şəxsə ayrıla bilməzdi.
40. Bundan sonra, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamına əsasən, "xxxx" MMC-yə dair xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı, xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamları, 12144 saylı İnşaat pasportu "xxxx" ASC-nin adına keçirilmiş, daha sonra isə Bakı şəhəri Nəsimi rayonu, Lev Tolstoy və Həzi Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən 404 kv.rn olan torpaq sahəsinə dair 49 il müddətinə Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti ilə "xxxx" ASC arasında xx.xx.2019-cu il tarixli 1547 №-li icarə müqaviləsi imzalanmış, "xxxx" ASC-nin icarə hüququ dövlət qeydiyyatına alınmışdır. "xxxx" ASC-nin xx.xx.2024-cü il tarixli yazılı müraciətinə əsasən ünvan 24i rayonu, Lev Tolstoy küçəsi, H.Aslanov küçələrinin kəsişməsi, 345-ci məhəllə/torpaq sahəsi/ ünvanda yerləşən 0.3750 ha torpaq sahəsinə dair xx.xx.2007-xx.xx.2019-cu il tarixindən 49 il müddətinə "xxxx" ASC-nin icarə hüququ daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmış, bu barədə ASC-nin adına xx.xx.2024cü il tarixdə çıxarış verilmişdir.
41. Məhkəmə müəyyən edir ki, iddiaçıya mülkiyyət hüququ ilə məxsus torpaq sahəsinin mübahisələndirilən sənədlərlə əhatə olunması mübahisəsizdir. Qeyd edilən hal mütəxəssis rəyi, tərəflərin izahatları və təqdim edilmiş sənədlərlə müəyyən olunur.
42. Sahiblik institutu hüquq münasibətlərində həm də cəmiyyətdəki nizamı və sosial sülhü qoruma funksiyasını (Mülki Məcəllə, m.164, 165) yerinə yetirir. Heç kəsə icazə verilmir ki, (hətta əşya üzərində hüquq sahibi olsa belə) cəmiyyətdəki hüquq qaydasını və nizamı pozaraq, başqasının hakimiyyəti altında olan bir əşyanı özbaşına qəsb etsin, yaxud sahibliyə maneə törətsin. Başqa sözlə, heç kəs əşyanı sahibliyində saxlayan şəxsin əslində buna haqqı olmadığını irəli sürərək, özbaşına şəkildə onun əlindən ala və ya sahibliyini poza bilməz. Əks halda cəmiyyətdə qarşısıalınmaz bir özbaşınalıq vəziyyəti meydana gələr. Bu səbəbdən MM-in 164.1-ci maddəsində sahibin iradəsi olmadan sahiblikdən məhrumetmə və onu pozma qadağan edilmiş özbaşınalıq sayılır. Normanın mahiyyətini və məqsədini nəzərə alsaq qeyd etmək olar ki, özbaşınalıq dedikdə, bir şəxsin qanunla və ya digər normativ hüquqi aktla müəyyən edilmiş davranış qaydasına, eləcə də sahibin iradəsinə zidd olaraq onun sahiblikdən məhrum edilməsi və ya sahibliyinin pozulması başa düşülür. Məhrumetmə və pozulma özbaşınalığın iki ayrı formasını təşkil edir. Birincisində sahib əşya üzərindəki faktiki hakimiyyətini itirirərək ondan məhrum olur. İkinci halda isə şəxs əşya üzərindəki sahibliyini itirməsə də, özbaşınalıq nəticəsində əşyadan sərbəst və təyinatı üzrə istifadə edə bilmir, onun sahibliyinə əngəl törədilir. Özbaşınalığın əsas əlamətlərindən biri müdaxilənin qanunazidd olmasıdır. Diqqət edilməlidir ki, müdaxilənin qanuniliyi və ya qanunsuzluğu özbaşınalıq edənin əşyaya münasibətdə hüquqa malik olub-olmaması ilə deyil, onun hərəkətinin sahibə münasibətdə yolverilən olub-olmaması ilə ölçülür. Mülki qanunvericiliyimizə görə sahibin özbaşınalıqdan müdafiə oluna bilməsi üçün aşağıdakı imkanlar nəzərdə tutulmuşdur: sahibin qadağan edilmiş özbaşınalıqdan müdafiə üçün güc işlətmək ixtiyarı (Mülki Məcəllə, m.164.1, ikinci cümlə); sahibliyin müdafiəsinə dair iddialar qaldırmaq hüququ. “Possessor tələblər” adlandırılan sahiblik iddiaları qanunda aşağıdakı kimi əks olunmuşdur. MM-in 164.2-ci maddəsinə əsasən, sahiblikdən məhrum olan onun üçün qanunsuz sahibdən sahibliyin qaytarılmasını tələb edə bilər. Bu norma məhrumetmə halında özbaşınalıqdan müdafiəni təmin edir. Həmin Məcəllənin 165.1-ci maddəsinə görə, sahiblik qadağan edilmiş özbaşınalıq yolu ilə pozulduqda sahib pozucudan pozuntulara son qoymağı tələb edə bilər. Bu norma isə sahibliyin pozulması halında özbaşınalıqdan müdafiəni təmin edir. Göstərilən normalarla hər növ əşya üzərindəki sahibliyə, hər kəs tərəfindən edilən müdaxilə aradan qaldırılır. Özbaşınalıq edən tərəfin əşya üzərində hüququnun olması və ya təqsirin dərəcəsi iddianın həlli üçün əhəmiyyət kəsb etmir.
43. Bununla belə, məhkəmə hesab edir ki, işin konkret halları baxımından iddiaçıya münasibətdə mülkiyyətin müdafiəsi və pozulmuş hüquqlarının bərpası üçün səmərəli hüquq müdafiə vasitəsi (gələcəkdə) ədalətli kompensasiya tələbidir.
44. Məhkəmənin hazıki iş üzrə mövqeyi Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasının 2-1(102)-1261/2023 nömrəli xx.xx.2023-cü il tarixli və 2-1(102)- 1414/2023 nömrəli xx.xx.2023-cü il tarixli qərarlarına əsaslanır.
45. Tətbiq olunan hüquq: İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Avropa Konvensiyasına dair Protokol (Əlavə protokol, 1 saylı protokol) Maddə 1. Hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən maneəsiz istifadə hüququna malikdir. Heç kəs, cəmiyyətin maraqları naminə və qanunla və beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisna olmaqla, öz mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Yuxarıdakı müddəalar dövlətin, ümumi maraqlara müvafiq olaraq, mülkiyyətdən istifadəyə nəzarəti həyata keçirmək üçün yaxud vergilərin və ya digər rüsum və ya cərimələrin ödənilməsini təmin etmək üçün zəruri hesab etdiyi qanunları yerinə yetirmək hüququnu məhdudlaşdırmır. Azərbaycan Respublikasının Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsi Maddə 75.1. Barəsində icazə tələb olunan tikinti şəhərsalma və tikintiyə dair normativ sənədlərin tələblərinə zidd olmadığı təqdirdə, müvafiq icra hakimiyyəti orqanı (qurum) (reklam qurğularının tikintisinə istisna olmaqla) tikintiyə icazə verməlidir. Maddə 76.1. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanı və ya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurum tikintiyə icazə ilə bağlı icraat barədə maraqlı şəxslərə (yaxın qonşulara və qonşulara) məlumat verməyə və onları dinləməyə borcludur. Maddə 76.2. Nəzərdə tutulan tikinti ilə bağlı maraqlı şəxsin özünün müraciət etdiyi halda da, müvafiq icra hakimiyyəti orqanı və ya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurum onu dinləməli və yazılı şəkildə ona məlumat verməlidir. “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu Maddə 21.1. Qanunda başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, inzibati orqan inzibati icraat barədə maraqlı şəxsə və ya onun nümayəndəsinə məlumat verməli və işdə onun iştirakını təmin etməlidir. Maddə 21.2. Qanunda başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, inzibati aktı qəbul etməzdən əvvəl inzibati orqan onun məzmunu, xüsusilə işin müəyyən edilmiş faktiki halları və həmin işlə bağlı nəzərdə tutulan tədbirlər haqqında maraqlı şəxslərə və ya onların nümayəndələrinə məlumat verməyə və bu barədə onların mülahizələrini dinləməyə borcludur. Maddə 62.1. İnzibati orqan inzibati aktın qəbul edilməsi haqqında maraqlı şəxslərə və ya onların nümayəndələrinə rəsmi məlumat verməyə borcludur. Rəsmi məlumat inzibati aktın maraqlı şəxslərə birbaşa elan edilməsi, təqdim olunması və ya dərc edilməsi yolu ilə verilir. Maddə 65.1.2 Müvafiq səlahiyyəti olmayan inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş inzibati akt etibarsız sayılır.
46. Cavabdeh yalnız qanunla müəyyən olunmuş qaydada və onun səlahiyyətinə aid edilmiş hallarda torpaq sahələri üzərində sərəncam vermək, o cümlədən torpaq sahəsini icarəyə vermək haqqına malikdir. Bu baxımdan hazırkı mübahisəyə münasibətdə cavabdehin iddiaçının mülkiyyətində olan fərdi yaşayış evinin yerləşdiyi torpaq sahəsinə münasibətdə sərəncam vermək, başqa sözlə iddiaçının mülkiyyətində olan torpaq sahəsini icarəyə vermək səlahiyyətinə malik olmadığı nəzərə alınmalı və mübahisələndirilən sənədlərə bu prizmadan qiymət verilməlidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, hazırkı işdə Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti, xüsusi mülkiyyətdə olan torpaq sahəsi qanunla müəyyən edilmiş qaydada geri alınmadan həmin torpaq sahəsinin digər şəxslərə icarəyə verilməsi ilə bağlı səlahiyyətə malik olmadığı halda, iddiaçının torpaq sahəsinin üçüncü şəxsə icarəyə verilməsi barədə inzibati akt qəbul etmişdır. “İnzibati icraat haqqında” Qanununun 65-ci maddəsində etibarsız inzibati aktların dairəsi təsbit edilmişdir. İstinad olunan Qanunun 65.1.2-ci maddəsinə görə, müvafiq səlahiyyəti olmayan inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş inzibati akt etibarsız sayılır. Həmin norma anlamında cavabdeh tərəfindən qəbul edilmiş mübahisələndirilən inzibati aktlar iddiaçının torpaq sahəsinə münasibətdə müvafiq səlahiyyət olmadan qəbul edildiyinə görə, iddiaçıya aid hissədə etibarsız inzibati akt sayılmalıdır. Etibarsız inzibati akt qəbul edildiyi andan yararsız (əhəmiyyətsiz) sayılır və heç bir hüquqi nəticə yaratmır.
47. Digər inzibati orqanların faktiki xarakterli hərəkətləri həmin sərəncama və ayrıc aktına əsaslanmışdır.
48. Odur ki, ilkin hüquqi vəziyyət bərpa edilməlidir.
49. Məhkəmənin qənaətinə görə qeyd edilənlər mübahisələndirilən inzibati aktların və inzibati orqanların faktiki xarakterli hərəkətlərinin iddiaçının hüquqi marağına toxunan hissədə etibarsız (qanunsuz) olduğu qənaətinə gəlmək üçün yetərlidir.
50. Məhkəmə qeyd edir ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamı biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsi ilə bağlı olduğundan hər hansı şəkildə iddiaçının marağında toxunmur.
51. İPM-in 68-ci maddəsinə əsasən məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. Məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır.
52. Göstərilənlərə əsasən və İPM-in 2.3, 13, 52, 68, 69, 75, 85.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
QƏRARAALDİ:
İddia tələbi təmin edilsin. “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 68 saylı 14 mart 2006-cı il tarixli sərəncamına əlavələr haqqında” 177 saylı xx.xx.2007-ci il tarixli və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamları, 12144 saylı İnşaat Pasportu İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m. ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. ünvan 24i rayonu, Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə biznes və yaşayış binasının tikintisinin layihələndirilməsinə icazə verilməsi ilə bağlı "xxxx" MMC-yə torpaq sahəsinin ayrılması barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən xx.xx.2007-ci il tarixdə verilmiş 07/183 №-li Ayrıc akı İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən "xxxx" MMC-yə verilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli 1-№-li “Obyektin tikintisinə icazə” İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsi tərəfindən "xxxx" ASC-yə verilmiş Tİ-11/24 №li xx.xx.2024-cü il tarixli “tikintiyə icazə” İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. “Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının xx.xx.2006-cı il tarixli 68 saylı xx.xx.2007-ci il tarixli 177 saylı və xx.xx.2007-ci il tarixli 463 saylı sərəncamlarının addan-ada keçirilməsi haqqında” Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2019-cu il tarixli 166 №-li sərəncamı İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti “İcarəyəverən” və "xxxx" ASC (İcarəçi) arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli “Torpaq icarə müqaviləsi” İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. ünvan 24i rayonu, 345-ci məhəllə Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin kəsişməsində yerləşən “sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar (digər)” kateqoriyasından olan 0,0404 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə xx.xx.2020-ci il tarixli Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış (və bununla bağlı aparlmış qeydiyyat) İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. ünvan 24i rayonu, L.Tolstoy və H.Aslanov küçələrinin arasındakı 345-ci məhəllədə yerləşən “yaşayış məntəqələrinin torpaqları” kateqoriyasından olan 0.3750 ha torpaq sahəsi üzərində "xxxx" ASC-nin icarə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması barədə Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən xx.xx.2024cü il tarixli çıxarış (və bununla bağlı aparlmış qeydiyyat) İddiaçı məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 39,0 kv.m. torpaq sahəsi və ünvan 24i rayonu, H.Aslanov küçəsi 80 ünvanda yerləşən 333,7 kv.m ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə aid hissədə etibarsız hesab edilsin. Qərardan təqdim olunduğu gündən 30 gün müddətində Bakı İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə (Bakı şəhəri, Z.Xəlilov küçəsi, 540-cı məhəllə) apellyasiya şikayət verilə bilər.
Hakim Günel Sevdimalıyeva