Şəki İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2-1(116)-2245/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəki şəhəri İş № e-2-1(116)-2245/2022 15.11.2022 ŞƏKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim İsmayılzadə Fərid Sabir oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Aslanova Sədaqət Bəlyar qızının katibliyi, iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Vəkil və cavabdehin nümayəndəsi X3 iştirakı ilə İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 17 saylı Yevlax ərazi idarəsinə qarşı “mülkiyyətində olan Mingəçevir şəhəri, ünvan 1 ünvanında yerləşən 0,0597 ha torpaq sahəsinə verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli ********** saylı çıxarışa uyğun “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”nün və “Texniki pasport”un verilməsi – sənəd üzərində olmaqla bərabər faktiki sahənin də 0,0597 ha müəyyən edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərə Şəki İnzibati Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçının etibarnamə üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi və vəkili Vəkil cavabdehə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, iddiaçının mülkiyyətində olan Mingəçevir şəhəri, ünvan 1 ünvanında yerləşən 0,0597 ha torpaq sahəsinə verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli ********** saylı çıxarışa uyğun “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”nün və “Texniki pasport”un verilməsi – sənəd üzərində olmaqla bərabər faktiki sahənin də 0,0597 ha müəyyən edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul olunmasını xahiş etmişdir. İddianın əsaslarına görə, Mingəçevir şəhəri, ünvan 2 ünvanda yerləşən torpaq sahəsi və onun üzərində inşa edilmiş edilmiş fərdi yaşayış evinə cavabdeh tərəfindən verilmiş xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışdan görünür ki, iddiaçının mülkiyyətində olan torpaq sahəsinin ölçüsü 0,0597 ha-dır. Həmin torpaq sahəsinin mülkiyyət sənədi çıxarışa əlavə edilmiş cavabdeh tərəfindən verilmiş **********31-11301 reyestr nömrəli “Texniki pasport”un və “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndən (koordinatlardan) müəyyən olunur ki, sənəd üzrə torpaq sahəsi 0,0597 ha, faktiki sahəsi isə 0,0541 ha-dır. X7 cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı Yevlax Ərazi İdarəsinə qarşı adına olan “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatların dəyişdirilərək X5 adına olan “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatlara uyğun göstərilməsi və bu barədə ona “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”nün və “Texniki pasport”un verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” barədə iddia ərizəsi ilə Şəki İnzibati Məhkəməyə müraciət etmiş, həmin iş üzrə Şəki İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli 2-1(116)-373/2021 nömrəli qərardadı ilə İddiaçı üçüncü şəxs qismində inzibati məhkəmə icraatına cəlb edilmişdir. Həmin iş üzrə işin araşdırılması üçün məhkəmə tərəfindən verilmiş sorğuya cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli məktubunda bildirmişdir ki, hər iki torpaq sahəsinə müxtəlif dövrlərdə tərtib olunan “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndə göstərilən koordinatlar elektron xəritə baza məlumatlarına uyğundur. Beləliklə, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin arayışı ilə müəyyən edilmişdir ki, həmin iş üzrə iddiaçı X7 0,06 ha torpaq sahəsini X1 aldığı halda, onun adına cavabdeh tərəfindən verilmiş xx.xx.2014-cü il tarixli AA-003162 nömrəli “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatlar X5 adına verilmiş xx.xx.2008-ci il tarixli, AA-001680 nömrəli “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatlardan fərqli göstərilmiş və 600 kv.m torpaq sahəsinin koordinatları yalnız 325 kv.m hissədə üst-üstə düşür. Bununla yanaşı, müəyyən edilmişdir ki, üçüncü şəxs İddiaçı adına olan xx.xx.2011-ci il tarixli, AA-003715 nömrəli “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatlar həmin torpaq sahəsini ona satmış X2 adına olan xx.xx.2011-ci il tarixli AA-003620 nömrəli “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatlarla bütövlükdə üst-üstə düşür, iddiaçının adına olan “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatlar isə üçüncü şəxsin adına olan “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatlarla üst-üstə düşmür. Eyni zamanda, üçüncü şəxs İddiaçı məxsus olan ev torpaq sahəsini iddiaçıya satan X5 adına olan “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatlarla üst-üstə düşmür. Şəki İnzibati Məhkəməsinin 2-1(116)- 373/2021 saylı xx.xx.2021-ci il tarixli qərarı ilə iddiaçı X6 adına olan “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatların dəyişdirilərək X5 adına olan xx.xx.2008-ci il tarixli, AA- 001680 nömrəli “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”ndəki koordinatlara uyğun göstərilməsi və bu barədə ona “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”nün və “Texniki pasport”un verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması qərara alınmışdır. İddiaçı iddia ərizəsində yuxarıda qeyd olunanlara əsaslanaraq hazırkı tələblə cavabdehə müraciət etmiş, lakin onun müraciəti təmin olunmamışdır. Cavabdeh iddia tələbinə dair xx.xx.2022-ci il tarixli **********36 nömrəli münasibət məktubunda qeyd etmişdir ki, iddiaçıya xx.xx.2011-ci il tarixli 4Ə/02-387 reyestr nömrəli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən əqd predmeti olmuş torpaq sahəsində müvafiq inventarlaşma işləri aparılmış və faktiki sahəyə dair mülkiyyət hüquqları daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmişdir. Cavabeh etiraz məktubunda qanunamüvafiq qərar qəbul olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Vəkil ərizə təqdim edərək iddianı geri götürdüyünü bildirmiş, iddia ərizəsi və ona əlavə olunmuş sənədləri geri qaytarılmasını və iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi ərizənin təmin olunmasına etiraz etmədiyini bildirdi. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsi və vəkilinin ərizəsini iş materialları ilə birlikdə araşdıraraq hesab edir ki, o, müraciəti ilə faktiki olaraq iddianı geri götürmək niyyətini ifadə etmişdir. İddianın geri götürülməsi qanuna zidd olmadığı, digər şəxslərin hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozmadığı üçün qəbul edilməli, iddia geri götürülmüş sayılmalı və iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Belə ki, məhkəməyə təqdim edilmiş ərizədən görünür ki, iddia tərəfi iddia tələbinə baxılmasını arzu etmir. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçı öz iradəsinə uyğun olaraq məhkəməyə iddianın geri götürülmüş sayılması barədə ərizə verdikdə də, öz aktiv hərəkəti ilə iddia ərizəsinin məhkəmədə baxılmasını və iş üzrə qərarın qəbul edilməsini istəmədiyini ifadə etmiş olur. Belə olan halda, məhkəmə iddiaçının iradəsinə uyğun olaraq iddianın geri qaytarılması barədə qərardad qəbul etməlidir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin: 55.3-cü maddəsinə əsasən, məhkəmənin tələbinə baxmayaraq, iddiaçı 30 gündən çox müddət ərzində ardıcıl olaraq iş üzrə məhkəmə icraatından yayındıqda, iddia geri götürülmüş sayılır. Belə hallarda məhkəmə iddianın geri götürülmüş sayılması barədə qərardad qəbul edir; 55.5-ci maddəsinə görə, iddiaçı iddiadan imtina etdikdə və ya iddia məhkəmə tərəfindən geri götürülmüş sayıldıqda, məhkəmə icraata xitam verilməsi barədə qərardad qəbul edir. Həmin qərardadda iddiadan imtina edilməsinin və ya iddianın geri götürülmüş sayılmasının bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hüquqi nəticələri göstərilməlidir. Məhkəmənin həmin qərardadından şikayət verilə bilməz. İPM-də iddianın bilavasitə iddiaçının özü tərəfindən geri götürülməsi nəzərdə tutulmasa da, iddianın geri götürülməsinin bu formada həyata keçirilməsi iddiaçının maraqlarının müdafiəsi baxımından normativ tənzimetmənin hüquqi məzmununa zidd deyildir. Belə ki, hər iki hal son nəticədə iddiaçının ərizəsinə məhkəmədə baxılmasını və iş üzrə qərarın qəbul edilməsini istəmədiyini, işin nəticəsində hüquqi marağının olmadığını ifadə edir. Eyni mövqedən yanaşan Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyası 2-1(102)-21/2021 nömrəli inzibati iş üzrə xx.xx.2021-ci il tarixli qərardadında göstərmişdir ki, “...Məhkəmə kollegiyası nəzərə alır ki, iddianın geri götürülmüş hesab edilməsindən fərqli olaraq, iddianın bilavasitə iddiaçının özü tərəfindən geri götürülməsi İPM-də aşkar tənzimlənməsə də, “iddianın geri götürülməsi”nin yolverilənliyi İPM-in 55.3cü və 55.5-ci maddələrinin təyinatına və məqsədinə uyğundur. Belə ki, bir halda, iddiaçının icraatın davam etdirilməsinə marağının olmamasına dair qənaət iddiaçının icraatdan yayınmasında ifadə olunan passiv davranışından irəli gəlirsə, hazırkı halda, bu qənaət (icraatın davam etdirilməsinə marağın olmaması) iddiaçının bilavasitə özünün aktiv davranışından – onun iddianı geri götürmə barədə ərizə verməsindən irəli gəlir. Göründüyü kimi, hər iki (passiv və aktiv) davranış eyni nəticəyə yönəlməklə İPM-in 55.3-cü və 55.5-ci maddələrinin məqsədlərini – iddiaçının icraatın davam etdirilməsinə marağının olmamasının müəyyən edilməsini və bu səbəblə iddia üzrə icraata xitam verilməsini təmin edir...”. Həmçinin məhkəmə bildirir ki, M.Məmmədovun şikayəti əsasında Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 55-ci maddəsinin bəzi müddəalarının Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin İ hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2014-cü il tarixli qərarına əsasən, “...İddianın geri götürülmüş sayılması iddiadan imtina olunmasının passiv növüdür və hüquq nəzəriyyəsində iddiadan imtina edilməsinin fiksiyası adlandırılır. Belə növ iddiadan imtina edilməsi üçün iddiaçının aktiv hərəkət etməsi vacib deyil. (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “X9 şikayətinə dair” 8 iyul 2013cü il tarixli Qərardadı). İddianın geri götürülmüş sayılması mübahisənin mahiyyəti üzrə həlli ilə nəticələnmədiyindən məhkəməyə müraciət etmək hüququnu məhdudlaşdırır. Burada nəzərə almaq lazımdır ki, məhkəməyə müraciət etmək hüququ yalnız icraatın başlanmasını əhatə etmir, o həmçinin mübahisənin məhkəmə vasitəsilə həllini də nəzərdə tutur. Fərdlərə məhkəmədə iddia qaldırmaq hüququ verməklə həmin iş üzrə yekun qərarın qəbul olunmasının təmin edilməməsi məhkəməyə müraciət etmək hüququnu qeyri-real edərdi. (Avropa Məhkəməsinin Kutic Xorvatiyaya qarşı iş üzrə 1 mart 2002-ci il tarixli Qərarı, § 25). Həmin məhdudlaşdırmanın Konstitusiyaya uyğun olub-olmamasını isə qeyd edildiyi kimi, legitim məqsədlərə nail olmağın və məhdudiyyətin mütənasibliyinin təhlilindən sonra müəyyən etmək mümkündür. İPM-in 55.3-cü maddəsinin mənasına görə, iddiaçının məhkəmə icraatından yayınması faktiki olaraq onun prosessual marağının itməsi səbəbindən müvafiq qərardadın verilməsi ilə nəticələnə bilər. Burada ədalət mühakiməsinin lazımınca həyata keçirilməsi məqsədi əsas götürülür. Bu məqsəd konstitusiya əhəmiyyətli olduğundan legitim sayılmalıdır... İPM-in 81.1-ci maddəsində müəyyən edilmiş əsas qaydaya müvafiq olaraq qanunla ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, qərardadlardan şikayət verilməsi mümkündür. Qanunverici icraata xitam verilməsi barədə qərardaddan fərqli olaraq, İPM-in 55.3-cü maddəsi əsasında qəbul edilən qərardadın mübahisələndirilməsinin qeyri-mümkünlüyünü müəyyən etməmişdir. Digər tərəfdən, İPM-in 83.3-cü maddəsində mübahisələndirilməyən qərardadların siyahısında İPM-in 55.3-cü maddəsi göstərilməmişdir...”. Sözügedən qərarın apellyasiya şikayətinə münasibətdə mövqeyinin ifadə olunduğu nəticə hissəsinə görə, İPM-in 55.3-cü maddəsinə uyğun olaraq iddianın geri götürülmüş sayılması barədə qəbul edilmiş qərardaddan həmin Məcəllənin 81.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq apellyasiya şikayətinin verilməsi hüququ təmin olunmalıdır. İddiaçıya izah edilir ki, iddianın geri götürülmüş hesab edilməsi eyni tərəflər arasında, eyni predmet barəsində və eyni əsaslar üzrə yenidən iddia qaldırmaq imkanını istisna etmir. Göstərilənlərə əsasən və İPM-in 55, 80 və 85.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: İddiaçı etibarnamə üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi və vəkili Vəkil iddianın geri götürülməsi barədə ərizəsi təmin edilsin. İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 17 saylı Yevlax ərazi idarəsinə qarşı “mülkiyyətində olan Mingəçevir şəhəri, ünvan 1 ünvanında yerləşən 0,0597 ha torpaq sahəsinə verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli ********** saylı çıxarışa uyğun “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”nün və “Texniki pasport”un verilməsi – sənəd üzərində olmaqla bərabər faktiki sahənin də 0,0597 ha müəyyən edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 17 saylı Yevlax ərazi idarəsinə qarşı “mülkiyyətində olan Mingəçevir şəhəri, ünvan 1 ünvanında yerləşən 0,0597 ha torpaq sahəsinə verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli ********** saylı çıxarışa uyğun “Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü”nün və “Texniki pasport”un verilməsi – sənəd üzərində olmaqla bərabər faktiki sahənin də 0,0597 ha müəyyən edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair iddiası geri götürülmüş sayılsın və iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardaddan surəti təqdim olunduğu vaxtdan 10 gün müddətində Şəki İnzibati Məhkəməsi (Şəki şəhəri S.Mümtaz küçəsi 318) vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Fərid İsmayılzadə.