Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2-1(118)-2233/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Sumqayıt şəhəri İş № e-2-1(118)-2233/2022 31.10.2022 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Mirzəyeva Leyla Eytibar qızının sədrliyi, Mustafayeva Aygün Ələmdar qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X1 Xidmətinə qarşı “X1 Xidmətinin əməkdaşlarının qanunsuz hərəkətləri və ya hərəkətsizliyi nəticəsində iddiaçıya dəymiş ziyanın yekun ümumi məbləğinin 191.069,31 (bir yüz doxsan bir min altmış doqquz manat otuz bir qəpik) manat təşkil etməklə kompensasiya edərək ödənilməsi” tələbinə dair iddiasının mümkünlüyünü Sumqayıt Məhkəmə Kompleksinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında, inzibati məhkəmə icraatı qaydasında yoxlayaraq, Müəyyən etdi: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X1 Xidmətinə qarşı iddia qaldıraraq “X1 Xidmətinin əməkdaşlarının qanunsuz hərəkətləri və ya hərəkətsizliyi səbəbindən əmək hüquqlarının pozulması, əmək haqlarının mənimsənilməsi, əlavə istimsara məruz qalması, qanunsuz işdən çıxarılması, ayrı-seçiliyə məruz qalması, keçirdiyi stres və gərginliklər, məhkəmə süründürməçiliyi və sair qanunsuzluqlar nəticəsində dəymiş ziyanın yekun ümumi məbləğinin 191.069,31 (bir yüz doxsan bir min altmış doqquz manat otuz bir qəpik) manat təşkil etməklə iddiaçıya kompensasiya edərək ödənilməsini və öz iş yerinə bərpa edilməsi və ya müvafiq işlə təmin edilməsi” tələbinə dair qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçı iddia tələbinin dəqiqləşməsi barədə ərizə təqdim edərək, “X1 Xidmətinin əməkdaşlarının qanunsuz hərəkətləri və ya hərəkətsizliyi nəticəsində iddiaçıya dəymiş ziyanın yekun ümumi məbləğinin 191.069,31 (bir yüz doxsan bir min altmış doqquz manat otuz bir qəpik) manat təşkil etməklə kompensasiya edərək ödənilməsi”nə dair qərar qəbul edilməsini Məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçıya Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 13-cü maddəsinə uyğun olaraq hüquqi yardım olunmuş və ona izah edilmişdir ki, eyni cavabdehə qarşı, eyni iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət edilməsi iddianın mümkün sayılmamasına səbəb olur. İddiaçı iddia tələbinə olduğu kimi baxılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq belə nəticəyə gəlir ki, iddiaya Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin müddəalarına uyğun olaraq inzibati icraat qaydasında baxılması mümkün sayılmamalıdır. Belə ki, iş materialları ilə müəyyən olunur ki, iddiaçı bundan əvvəl cavabdeh "xxxx" MMC-yə qarşı (üçüncü şəxs Azərbaycan Dövlət Müfəttişliyi Xidməti) “pozulmuş əmək hüquqlarının bərpası” tələbi ilə Quba rayon Məhkəməsinə müraciət etmiş, Quba rayon Məhkəməsinin 2(027)-564/2021 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli qətnaməsi ilə iddia təmin edilməmişdir. İddiaçı qətnamədən apellyasiya şikayəti vermiş, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin 2(105)-2578/2021 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli qətnaməsi ilə apelyasiya şikayəti təmin edilməmişdir. İddiaçı Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin 2(105)- 2578/2021 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli qətnaməsindən kassasiya şikayəti vermiş, Ali Məhkəmənin 2(102)-1238/2022 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli qərarı ilə apellyasiya məhkəməsinin qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Qeyd olunan məhkəmə qətnamələri və qərarı ilə müəyyən olunmuşdur ki, məhkəmə İddiaçı Soltanəhməd oğlunun əmək hüquqlarının pozulmadığı qənaətinə gəlmişdir və bununla bağlı artıq qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı vardır. Məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı Soltanəhməd oğlunun əmək hüquqları pozulmadığı halda, pozulmamış əmək hüquqlarına görə kompensasiya tələbi ilə məhkəməyə müraciət etməsi onun iddiasını mümkünsüz edən digər haldır. Beləliklə yuxarıda qeyd olunanlardan göründüyü kimi iddiaçının hazırda qaldırdığı iddia ilə bağlı qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi mövcuddur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 78-ci maddəsinə əsasən mübahisə predmeti barədə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı proses iştirakçıları və onların hüquqi varisləri üçün məcburidir. İnzibati məhkəmə icraatında iddianın mümkünlüyünə dair Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 10 prel 2015-ci il tarixli 05 saylı qərarında qedy olunmuşdur ki, İPM-in 45.5.1-ci maddəsinə görə iddia ilə bağlı işin məhkəmənin icraatında olduğu müddətdə tərəflərdən heç biri eyni iddia ilə başqa məhkəməyə müraciət edə bilməz. İPMin 78-ci maddəsinə əsasən mübahisə predmeti barədə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı proses iştirakçıları və onların hüquqi varisləri üçün məcburidir. Qeyd olunan maddələrdə təsbit olunmuş halları müəyyən etdikdə məhkəmələr verilmiş iddianı mümkün saymamalıdırlar. A.Kərimov və qeyrilərinin şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin İnzibati-İqtisadi Kollegiyasının 9 iyul 2019-cu il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 13 may 2020-ci il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu əvvəlki qərarlarında formalaşdırdığı hüquqi mövqeyini təsdiqləyərək qeyd edir ki, qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktı özündə mübahisələndirilən maddi hüququn, yaxud belə hüquqa əsaslanan faktın mövcud olub-olmamasını qəti surətdə müəyyənləşdirir və səlahiyyətli şəxsin tələbi ilə hər hansı qeyd-şərt qoyulmadan onların həyata keçirilməsini ehtiva edir. Məhz bu baxımdan prosessual qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş bütün müdafiə vasitələri istifadə edildikdən sonra qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktı təkzibolunmazlıq, müstəsnalıq və məcburilik kimi hüquqi xüsusiyyətlərə malikdir (C.İsmayılzadənin şikayəti üzrə 2014-cü il 6 iyun tarixli Qərar). Məhkəmə qərarının preyudisiallığı prinsipi də qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı ilə müəyyənləşdirilmiş faktların və hüquq münasibətlərinin işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən yenidən mübahisələndirilməsinin, məhkəmə üçün isə onların başqa prosesdə araşdırılmasının və təkzib edilməsinin mümkünsüzlüyünü ehtiva edir. Preyudisiallıq məhkəmə aktının qanuni qüvvəsinin təkzibedilməzliyi, müstəsnalığı və məcburiliyi kimi keyfiyyət göstəricilərini özündə ehtiva edir. Preyudisiya institutu məhkəmə aktlarına yenidən baxılmasının qarşısının alınmasına, məhkəmə təcrübəsində eyniliyin, sabitliyin və hüquqi müəyyənliyin təmin edilməsinə yönəlmişdir (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 82.3-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair” 2016-cı il 23 fevral tarixli Qərarı). Hüquqi müəyyənlik prinsipi baxımından eyni predmet üzrə qanuni qüvvəyə minmiş fərqli məhkəmə qərarlarının olması nəticədə məhkəmə aktlarının icrası prosesini mümkünsüz və səmərəsiz edir (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun "xxxx" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin şikayəti üzrə 2020-ci il 14 fevral tarixli Qərarı). Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə belə hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 16.3, 35, 80, və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X1 Xidmətinə qarşı “X1 Xidmətinin əməkdaşlarının qanunsuz hərəkətləri və ya hərəkətsizliyi nəticəsində iddiaçıya dəymiş ziyanın yekun ümumi məbləğinin 191.069,31 (bir yüz doxsan bir min altmış doqquz manat otuz bir qəpik) manat təşkil etməklə kompensasiya edərək ödənilməsi”nə dair iddiası mümkün sayılmasın. Qərardaddan 10 gün müddətində Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt şəhəri, Sülh prospekti 70 ünvanında yerləşən Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Leyla Mirzəyeva