Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №e-2-1(118)-967/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Sumqayıt şəhəri İş № e-2-1(118)-967/2022 12.04.2022 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Mirzəyeva Leyla Eytibar qızının sədrliyi, Mustafayeva Aygün Ələmdar qızının katibliyi, Birgə iddiaçılar İddiaçı və X12 iştirakları ilə, İddiaçılar İddiaçı və X6 cavabdeh Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə qarşı “X18 oğlu, X7, X3, X4, X8, Qəhrəmanov Yusif Rüstəm oğlunun Sumqayıt şəhəri, Corat qəsəbəsində yerləşən 406A nömrəli fərdi yaşayış evindən qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyinin cavabdehə həvalə edilməsi” tələbinə dair işə Sumqayıt İnzibati Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi: Təsviri hissə: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə qarşı “X18 oğlu, X7, X3, X4, X8, Qəhrəmanov Yusif Rüstəm oğlunun Sumqayıt şəhəri, Corat qəsəbəsində yerləşən 406A nömrəli fərdi yaşayış evindən qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyinin cavabdehə həvalə edilməsi”nə dair qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Daha sonra X13 məhkəməyə ərizə təqdim edərək, birgə iddiaçı qismində cəlb edilərək, iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmənin e-2-1(118)-967/2022 saylı, 09.02.2022-ci il tarixli qərardadı ilə X18 oğlu, X7, X3, X4, X8, Qəhrəmanov Yusif Rüstəm oğlu inzibati məhkəmə icraatına üçüncü şəxs qismində cəlb edilmişlər. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, Sumqayıt şəhəri, Corat qəsəbəsində yerləşən 406A nömrəli fərdi yaşayış evi mülkiyyət hüququ ilə İddiaçı atası mərhum Qəhrəmanov Yusif Rüstəm oğluna məxsus olmuşdur. Atasının vəfatından sonra həmin ev vərəsəlik qaydasında İddiaçı qardaşları X18 oğlu və Qəhrəmanov Rüstəm Yusif oğlunun mülkiyyətinə keçmişdir. Sonuncular mübahisəli evi 17 noyabr 2011-ci il tarixli alqı-satqı müqaviəsi ilə X2 və o, evi öz mülkiyyətinə keçirmişdir. İddiaçı mübahisəli evi öz vəsaiti ilə 02 avqust 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə X1 almış və mülkiyyətinə keçirmişdir. Hal-hazırda iddiaçı və övladları orada yaşamaqdadır. Lakin, onlardan başqa iddiaçının qardaşı X18 oğlu və övladı X7, mərhum Qəhrəmanov Rüstəm Yusif oğlunun arvadı X4 və onların övladları X8, Qəhrəmanov Yusif Rüstəm oğlu və iddiaçının anası X3 qeydiyyatdadırlar. Adı çəkilən şəxslər iddiaçının evində yaşamır və onların qeydiyyatı formal xarakter daşıyır. Adı çəkilən şəxslərin ayrı-ayrılıqda yaşayış yerləri vardır və onlar evin iddiaçının qardaşları tərəfindən satılması zamanı heç bir etiraz etməmişdir. Bu şəxslərin sözügedən evdə formal qeydiyyatda olmaları iddiaçının mülkiyyət hüquqlarını pozur. Onların könüllü olaraq qeydiyyatdan çıxması mümkün olmadığından İddiaçı X18 oğlu, X7, X3, X4, X8, Qəhrəmanov Yusif Rüstəm oğlunun Sumqayıt şəhəri, Corat qəsəbəsində yerləşən 406A nömrəli fərdi yaşayış evindən qeydiyyatdan çıxarılmaları xahişi ilə Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə müraciət etmişdir. Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin 11.01.2022-ci il tarixli məktubu ilə müraciətin təmin olunmasından imtina edilmişdir. İddiaçı cavabdehin imtinası ilə razılaşmır. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçılar İddiaçı və X13 iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdilər. Cavabdehin iddiaya qarşı yazılı münasibətində qeyd olunmuşdur ki, Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin Qeydiyyat Məsələləri Bölməsinin iddiaya heç bir etirazı yoxdur. İddiaçının iddiası ilə əlaqədar qərar qəbul olunarsa tərəflərindən icra olunacaqdır. İşin şifahi məhkəmə baxışı ilə bağlı iclasın vaxtı və yeri barədə tərəflərə məlumat verilmişdir. Məhkəmə iclasına iddiaçılar gəlmiş, cavabdehin nümayəndəsi və üçüncü şəxslər isə gəlməmişdir. Məhkəmə İPM-in 62.3-cü maddəsinin tələblərini rəhbər tutaraq, işə cavabdehin nümayəndəsinin və üçüncü şəxslərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün saydı. İş materiallarına aşağıdakı sənədlər əlavə edilmişdir: - “Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən” ********** saylı, 26.11.2021-ci il tarixli və ********** saylı, 16.07.2021-ci il tarixli çıxarışdan görünür ki, Sumqayıt şəhəri, Corat qəsəbəsində yerləşən 406A nömrəli fərdi yaşayış evi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində İddiaçı və X6 adına paylı mülkiyyət kimi qeydiyyata alınmşdır. - Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Yaşayış yeri üzrə qeydiyyat haqqında ******* saylı Arayışdan görünür ki, X18 oğlu, X7, X3, X4, X8, Qəhrəmanov Yusif Rüstəm oğlu Sumqayıt şəhəri, Corat qəsəbəsində yerləşən 406A nömrəli fərdi yaşayış evində qeydiyyatdadırlar. - Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin iddiaçıya ünvanladığı 11.01.2022-ci il tarixli məktubundan görünür ki, üçüncü şəxslərin iddiaçıya məxsus mənzildən qeydiyyatdan çıxarılmasından imtina edilmişdir. - AN-İ ******* saylı notarial qaydada bağlanmış “Daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi”ndən görünür ki, Sumqayıt şəhəri, Corat qəsəbəsində yerləşən 406A nömrəli fərdi yaşayış evi X18 oğlu və Qəhrəmanov Rüstəm Yusif oğlu tərəfindən X2, həmin müqavilənin 13-cü bəndində satıcılar 17.11.2011-ci il tarixinədək sözügedən mənzildən qeydiyyatdan çıxmağı öz üzərinə götürmüşlər. Əsaslandırma hissəsi: Məhkəmə ilk növbədə iddianın mümkünlüyünə münasibətdə qeyd edir ki, hazırki iddia öhdəliyin icrası haqqında iddia növünə aiddir. İddianı mümkünsüz edən hər hansı hal müəyyən edilməmişdir. İddianın əsaslılığı ilə bağlı məhkəmə qeyd edir ki, iddia əsaslı iddiadır. Belə ki, iş materialları ilə müəyyən olunur ki, Sumqayıt şəhəri, Corat qəsəbəsində yerləşən 406A nömrəli fərdi yaşayış evində X18 oğlu, X7, X3, X4, X8, Qəhrəmanov Yusif Rüstəm oğlu da qeydiyyatdadırlar. Hazırki iş üzrə iddiaçı həmin şəxslərin ona məxsus mənzildən qeydiyyatdan çıxarılması ilə bağlı Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə müraciət etmiş, lakin həmin orqanın 11.01.2022-ci il tarixli məktubu ilə iddiaçının müraciətinin təmin edilməsindən imtina edilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin iddiaçının müraciətinin təmin edilməsindən imtinası əsassız olmuşdur. Belə ki, yuxarıda da qeyd olunduğu kimi sözügedən mənzil iddiaçıların paylı mülkiyyətindədir. İş materiallarından görünür ki, həmin mənzildə qeydiyyatda olan üçüncü şəxslərin mənzildə qeydiyyatı formal xarakter daşıyır və onlar faktiki olaraq həmin mənzildə yaşamırlar. Üçüncü şəxslər məhkəmə iclasına dəvət olunmalarına baxmayaraq, məhkəməyə gəlməmiş, qeyd edilən halları təkzib edəcək hər hansı bir sübutu məhkəməyə təqdim etməmişlər. Qeyd olunan hala, yəni mənzildə qeydiyyatda olan, lakin həmin mənzilə əmlak hüquqları olmayan şəxsin qeydiyyatdan çıxarılması məsələsinə “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu maddəsinin birinci hissəsinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 24 sentyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə münasibət bildirilmişdir. Həmin qərarda qeyd olunan məsələ ilə bağlı Konstitusiya Məhkəməsinin mövqeyi ondan ibarət olmuşdur ki, mülkiyyətçiyə məxsus yaşayış sahəsinə qeydiyata alınmış, lakin həmin yaşayış sahəsindən istifadə hüququ olmayan və orada faktiki yaşamayan şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılması məsələsi ilə əlaqədar Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, bu hallarda qeydiyyatda olan şəxslərin mülkiyyətçinin ərizəsi əsasında inzibati orqan tərəfindən qeydiyyatdan çıxarılması məsələsi qanunvericilikdə birmənalı qaydada tənzimlənməsədə, “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Qanunun 9-cu maddəsinin birinci hissəsinin1-ci bəndinin mənasına görə bu mümkün hesab edilməlidir. Belə ki, qeyd edilən norma məhz şəxsin yaşayış yerini dəyişdiyi halda müvafiq icra hakimiyyəti orqanının məlumatı əsasında onun əvvəlki yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılmasını müəyyən edir. Qanunun bu normasında nəzərdə tutulmuş “şəxsin yaşayış yerini dəyişməsi” ifadəsi “şəxsin həmin yaşayış sahəsində yaşamaması” mənasını da ehtiva edir. Konstitusiya Məhkəməsinin sözügedən qərarı ilə o nəticəyə gəlinmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 228-ci, Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 30-cu və “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1-ci maddəsinin mənası baxımından şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatı onun yaşadığı yerin dövlət tərəfindən rəsmi qaydada qeydə alınmasını təmin edən vasitə olmaqla məhdud əşya hüququ mənasında istifadə hüququnu ehtiva etmir. Yaşayış sahəsinə əmlak hüquqları mövcud olmayan şəxslərin mülkiyyətçinin tələbi əsasında qeydiyyatdan çıxarılmasından inzibati orqan tərəfindən imtina edildikdə, məhkəmələr bununla bağlı mübahisələrə inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxaraq şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyini həmin orqanın üzərinə qoya bilər. Konstitusiya Məhkəməsinin qeyd olunan qərarındakı mövqeyindən göründüyü kimi şəxsin yaşayış sahəsinə əmlak hüququ mövcud olmadıqda, faktiki olaraq həmin yaşayış sahəsində yaşamadıqda həmin şəxsin qeydiyyatdan çıxarılması üçün onun yaşayış sahəsindən çıxarılmasına dair və ya yaşayış sahəsindən istifadə hüququna xitam verilməsinə dair məhkəmə qətnaməsinin olması tələb olunmur. Bu halda şəxs mülkiyyətçinin ərizəsi əsasında inzibati orqan tərəfindən qeydiyyatdan çıxarıla bilər. Məhkəmə eyni zamanda qeyd edir ki, üçüncü şəxslər iddiaçılara məxsus mənzildə qeydiyyatda qalmaqla onların mülkiyyət hüquqlarınınn tam həyata keçirilməsinə maneələr yaradırlar. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13-cü maddəsinə görə mülkiyyət hüququ toxunulmazdır və dövlət tərəfindən qorunur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsinə görə mülkiyyət hüququ - subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. Mülki Məcəllənin 157-ci maddəsinə əsasən, mülkiyyətçi öz əmlakını istənilən qanunsuz müdaxilədən və qəsdlərdən qorumağa haqlıdır. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməli, X18 oğlu, X7, X3, X4, X8, Qəhrəmanov Yusif Rüstəm oğlunun iddiaçılara məxsus Sumqayıt şəhəri, Corat qəsəbəsində yerləşən 406A nömrəli fərdi yaşayış evindən qeydiyyatdan çıxarılmaları öhdəliyi Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin üzərinə vəzifə olaraq qoyulmalıdır. Nəticəvi hissə: Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəllənin 68, 69, 73, 75, 85.1 və 110-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddia təmin edilsin. X18 oğlu, X7, X3, X4, X8, Qəhrəmanov Yusif Rüstəm oğlunun Sumqayıt şəhəri, Corat qəsəbəsində yerləşən 406A nömrəli fərdi yaşayış evindən qeydiyyatdan çıxarılmaları öhdəliyi Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin üzərinə vəzifə olaraq qoyulsun. Qərardan tam formada təqdim edildiyi gündən 30 (otuz) gün müddətində Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt şəhəri, Sülh prospekti 70 ünvanında yerləşən Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Leyla Mirzəyeva