Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(119)-28/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2-2(119)-28/2021 17.07.2021 SUMQAYIT KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinin hakimi Sadiqov Zülfüqar Əhməd oğlunun sədrliyi, X3 qızının katibliyi, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 2 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, iddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 2 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi tərəfindən cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə qarşı verilmiş “siyahıya alınmış əmlakın açıq hərracda satılması” tələbi barədə iddia ərizəsinə dair kommersiya işinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN E T D İ: İddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 2 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi 07 sentyabr 2020-ci ildə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə qarşı “siyahıya alınmış əmlakın açıq hərracda satılması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 31 avqust 2020-ci il tarixinə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş 155727,07 (yüz əlli beş min yeddi yüz iyirmi yeddi manat 07 qəpik) manat məbləğində borcun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 08 iyun 2020-ci il tarixli **********0 nömrəli Protokol əsasında siyahıya alınmış cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə (VÖEN **********) məxsus 156369,60 manat dəyərində bir ədəd köməkçi sexlərin məişət korpusu – “D” tikilisinin ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması barədə qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsində iddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş müddətdə vergi öhdəliklərini yerinə yetirmədiyinə görə vergi ödəyicisi olan hüquqi şəxs "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (VÖEN **********) Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna borcu yaranmış və həmin borc məbləğinin 5 gün ərzində Büdcəyə ödənilməsi məqsədi ilə ona bildiriş verilmişdir. Lakin, borcun Büdcəyə ödənilməsi üçün vergi ödəyicisi "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə bildiriş verilməsinə baxmayaraq, həmin borc məbləği yenə də Büdcəyə ödənilməmiş və vergi ödəyicisinin 13 mart 2020-ci il tarixə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna cəmi 155727,07 (yüz əlli beş min yeddi yüz iyirmi yeddi manat 07 qəpik) manat məbləğində ödənilməmiş borcu qalmışdır. Ona görə də, Vergi Məcəlləsinin 89.1-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsini təmin etmək üsulu kimi vergi orqanı vergi ödəyicisinin əmlakının siyahıya alınması barədə 13 mart 2020-ci il tarixli Qərar qəbul etmiş və həmin Qərar əsasında vergi ödəyicisi "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 13 mart 2020-ci il tarixə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna yaranmış borcuna görə ünvan 1 ünvanında yerləşən həmin vergi ödəyicisinə məxsus 156369,60 manat dəyərində bir ədəd köməkçi sexlərin məişət korpusu – “D” tikilisi siyahıya alınaraq, 08 iyun 2020-ci il tarixli **********0 nömrəli Protokol və digər müvafiq sənədlər tərtib edilmişdir. Əmlak siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində borc Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilmədiyi halda, siyahıya alınmış əmlakın açıq hərracda satılması üçün məhkəmədə iddia qaldırılacağı barədə cavabdehə xəbərdarlıq məktubu göndərilmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 2 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edib, iddia ərizəsində yazılanlara uyğun izahat verərək, iddianın təmin edilməsi və 31 avqust 2020-ci il tarixinə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş cəmi 155727,07 manat məbləğində borcun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 08 iyun 2020-ci il tarixli **********0 nömrəli Protokol əsasında siyahıya alınmış ünvan 1 ünvanında yerləşən cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə məxsus 156369,60 manat dəyərində bir ədəd köməkçi sexlərin məişət korpusu – “D” tikilisinin ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. Cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəməyə gəlməməsinin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirmədən və bu səbəblərin üzürlü olması barədə sübutlar təqdim etmədən, onun nümayəndəsi məhkəməyə gəlməmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsaslanaraq işə cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, proses iştirakçısını dinləyib, iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materialları ilə müəyyən edilir ki, vergi öhdəliklərini Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədiyinə görə hüquqi şəxs "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (VÖEN **********) 13 mart 2020-ci il tarixinə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna cəmi 155727,07 (yüz əlli beş min yeddi yüz iyirmi yeddi manat 07 qəpik) manat məbləğində ödənilməmiş borcu olmuşdur. Həmin borcun ödənilməsini təmin etmək üsulu kimi Vergi Orqanı tərəfindən həmin vergi ödəyicisinin əmlakının siyahıya alınması barədə 13 mart 2020-ci il tarixli qərar qəbul edilmiş və həmin Qərar əsasında vergi ödəyicisinin 13 mart 2020-ci il tarixinə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş 155727,07 manat məbləğində borcuna görə vergi ödəyicisi "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə məxsus 1 (bir) ədəd köməkçi sexlərin məişət korpusu – “D” tikilisi siyahıya alınaraq, bu barədə 08 iyun 2020-ci il tarixli **********0 nömrəli Protokol tərtib edilmişdir (siyahıya alınmış əmlakın tam siyahısı tərtib edilərək, müvafiq səlahiyyətli şəxslər tərəfindən imzalanmışdır). İddia ərizəsinə əlavə edilmiş sənədlərlə müəyyən olunur ki, həmin Protokol əsasında vergi ödəyicisi "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə məxsus 1 (bir) ədəd köməkçi sexlərin məişət korpusu – “D” tikilisi vergi ödəyicisinin qanuni təmsilçisinin iştirakı ilə siyahıya alınmış və həmin əmlaklar siyahıya alındıqdan sonra saxlanılması üçün vergi ödəyicisinin qanuni təmsilçisinin məsul saxlancına verilərək, bu barədə 08 iyun 2020-ci il tarixli “Vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış əmlakının məsul saxlanmaya verilməsi haqqında” Akt tərtib edilmişdir. Həmin Protokolda və Aktda siyahıya alınmanın hüquqi nəticələri, siyahıya alınmış əmlakla əlaqədar davranış qaydaları və həmin qaydaların pozulmasının hüquqi nəticələri vergi ödəyicisinin qanuni təmsilçisinə elan edilmiş və sonuncu həmin sənədləri imzalamışdır. Bundan sonra da, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna olan məlum borc məbləği 31 avqust 2020-ci il tarixinədək də ödənilmədiyi üçün iddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 2 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə qarşı hazırkı iddia ərizəsi ilə 07 sentyabr 2020-ci ildə məhkəməyə müraciət edərək, 31 avqust 2020-ci il tarixinədək də ödənilməmiş həmin 155727,07 manat məbləğində borcun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 08 iyun 2020-ci il tarixli **********0 nömrəli Protokol əsasında siyahıya alınmış əmlakın ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Lakin, cavabdeh "xxxx" ASC tərəfindən həmin borcun mübahisələndirilməsi ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 2 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə qarşı “vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə qərarların ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Sumqayıt İnzibati Məhkəməsinə müraciət etmişdir. Buna görə də, cavabdeh tərəfin vəsatətinə əsasən qəbul edilmiş Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinin 08 oktyabr 2020-ci il tarixli qərardadı ilə hazırkı kommersiya işi üzrə icraat Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 254.1.4-cü maddəsinin tələblərinə əsasən Sumqayıt İnzibati Məhkəməsinin icraatında olan iddiaçı "xxxx" ASC-nin cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 2 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə qarşı “vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə qərarların ləğv edilməsi” tələbi barədə iddia ərizəsinə dair inzibati iş üzrə yekun məhkəmə aktı qəbul edilib qüvvəyə minənədək dayandırılmışdır. Lakin, Sumqayıt İnzibati Məhkəməsinin 22 fevral 2021-ci il tarixli qərardadı ilə məlum iddia geri götürülmüş hesab edilərək, iş üzrə icraata xitam verilmişdir. Buna görə də, Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinin 14 iyun 2021-ci il tarixli qərardadı ilə iddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 2 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi tərəfindən cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə qarşı verilmiş “siyahıya alınmış əmlakın açıq hərracda satılması” tələbi barədə iddia ərizəsinə dair kommersiya işi üzrə icraat təzələnmiş və iş üzrə məhkəmə baxışı davam etdirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 73-cü maddəsinə əsasən, qanunla müəyyən edilmiş vergiləri və başqa dövlət ödənişlərini tam həcmdə və vaxtında ödəmək hər bir kəsin borcudur. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 1.4-cü maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin vergi tutmanın ümumi əsasları, vergilərin ödənilməsi qaydaları (ödənilməsi mənbələri istisna olmaqla), vergi ödəyicilərinin və dövlət vergi orqanlarının, habelə vergi münasibətlərinin digər iştirakçılarının vergi tutma məsələləri ilə bağlı hüquq və vəzifələri, vergi nəzarətinin forma və metodları, vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyət, dövlət vergi orqanlarının və onların vəzifəli şəxslərinin hərəkətlərindən (hərəkətsizliyindən) şikayət edilməsi qaydaları ilə bağlı müddəaları məcburi dövlət sosial sığorta haqqı, icbari tibbi sığorta haqqı və işsizlikdən sığorta haqqına münasibətdə də tətbiq olunur. Həmin Məcəllənin 16.1.1-ci maddəsinə əsasən, qanunla müəyyən edilmiş vergiləri, habelə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada hesablanmış faizləri, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarını və digər məcburi ödənişləri ödəmək vergi ödəyicisinin vəzifəsidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisinin bu Məcəllədə göstərilən hallarda və qaydada müəyyən edilən vergini (o cümlədən cari vergi ödəmələrini) ödəmək vəzifəsi onun vergi öhdəliyi hesab olunur. Həmin Məcəllənin 23.1.6-cı maddəsinə əsasən, müəyyən edilmiş müddətlərdə ödənilməmiş vergilərin, faizlərin, maliyyə sanksiyalarının və inzibati cərimələrin qanunla müəyyən edilmiş qaydada dövlət büdcəsinə ödənilməsini təmin etmək vergi orqanının hüququdur. Həmin Məcəllənin 89.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi vergi öhdəliyini müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədikdə yaranmış vergi borclarının, habelə həmin öhdəliyin yerinə yetirilməməsi ilə əlaqədar vergi borcu üzrə hesablanmış faizlərin və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsini təmin etmək üsulu kimi onun əmlakı siyahıya alına bilər. Həmin Məcəllənin 90.1-ci maddəsinə əsasən, Vergi ödəyicisinin əmlakı siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində vergi öhdəliyi yerinə yetirilmədikdə, vergi orqanı vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə dövlət büdcəsinə yaranmış borclarının ödənilməsinin təmin olunması məqsədi ilə siyahıya alınmış əmlakın zəruri və kifayət olan həcmdə ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması haqqında qərar qəbul olunması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. Həmin Məcəllənin 90.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə bu Məcəllənin 90.1-ci maddəsində göstərilən vergi orqanının müraciətinə Azərbaycan Respublikasının Mülki- Prosessual Məcəlləsində müəyyən edilmiş qaydada baxır. Yuxarıda təsvir olunanlara əsasən müəyyən olunur ki, 13 mart 2020-ci il tarixinə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş 155727,07 manat məbləğində borc 31 avqust 2020-ci il tarixinədək də ödənilmədiyi üçün 08 iyun 2020-ci il tarixli **********0 nömrəli Protokol əsasında siyahıya alınmış cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə (VÖEN **********) məxsus 1 (bir) ədəd köməkçi sexlərin məişət korpusu – “D” tikilisinin ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması ilə əlaqədar verilmiş iddia tələbi əsaslıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 218.3-cü maddəsinə əsasən, hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Beləliklə də, məhkəmə yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alıb, iş üzrə tədqiq edilən sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməli və 31 avqust 2020-ci il tarixinə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş 155727,07 manat məbləğində borcun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 08 iyun 2020-ci il tarixli **********0 nömrəli Protokol əsasında siyahıya alınmış cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə (VÖEN **********) məxsus bir ədəd köməkçi sexlərin məişət korpusu – “D” tikilisi ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılmalıdır. Eləcə də, cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətindən dövlət nəfinə 10 (on) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, Dövlət Büdcəsinə ödənilməlidir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1.14-cü maddəsinə əsasən, məhkəmələrə verilən iddia ərizələri və bütün növ şikayətlər üzrə büdcə təşkilatları və bələdiyyələr dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.2-ci maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. 31 avqust 2020-ci il tarixinə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş 155727,07 (yüz əlli beş min yeddi yüz iyirmi yeddi manat 07 qəpik) manat məbləğində borcun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 08 iyun 2020-ci il tarixli **********0 nömrəli Protokol əsasında siyahıya alınmış cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə (VÖEN **********) məxsus 1 (bir) ədəd köməkçi sexlərin məişət korpusu – “D” tikilisi ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılsın. Cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətindən dövlət nəfinə 10 (on) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, Dövlət Büdcəsinə ödənilsin. Qətnamə şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Zülfüqar Sadiqov