Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(119)-32/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2-2(119)-32/2021 27.01.2021 SUMQAYIT KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinin hakimi Məmmədov Zahid Tahir oğlu, Abdulrəhimov Kamran Hüseyn oğlunun katibliyi, iddiaçının nümayəndəsi Nurullayev Rövşən Azad oğlunun, cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə2 iştirakı ilə iddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi Yanında Dövlət Vergi Xidməti 2 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin Cavabdehnə qarşı “siyahıya alınmış əmlakın açıq hərracda satılması” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN E T D İ: Təsviri hissə: İddiaçı cavabdehə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehin xx.xx.2018-ci il tarixə yaranmış 26005,47 manat vergi borcunun, işsizlikdən sığorta fonduna ödənilməmiş 50,79 manat borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbəsi ünvanında olan ümumi dəyəri 54312,84 manat təşkil edən 49 adda məişət və elektrik avadanlıqlarının ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, vergi ödəyicisi olan Cavabdeh MMC-nin Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş müddətdə vergi öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi üçün onun dövlət büdcəsinə borcu yaranmışdır. Yaranmış borc məbləğinin 5 gün ərzində büdcəyə ödənilməsi məqsədilə cavabdehə Vergi Məcəlləsinin 65-ci maddəsinə əsasən bildiriş göndərilmiş, lakin cavabdeh yaranmış borc məbləğini dövlət büdcəsinə ödəməmişdir. Ona görə də Vergi Məcəlləsinin 89.1-ci maddəsinə əsasən, vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsini təmin etmək üsulu kimi vergi orqanı vergi ödəyicisinin əmlakının siyahıya alınması barədə xx.xx.2018-ci il tarixli qərar çıxarmışdır. Qərar əsasında vergi ödəyicisinin xx.xx.2018-ci il tarixə yaranan 102637,84 manat borcuna görə 54312,76 manat məbləğində əmlakı siyahıya alınmış və bu barədə xx.xx.2018-ci il tarixli **********6 nömrəli protokol tərtib edilmişdir. Protokola siyahıya alınmış əmlakın siyahısı əlavə edilmişdir. Əmlak siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində borc dövlət büdcəsinə ödənilmədiyi halda siyahıya alınmış əmlakın ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması üçün məhkəmədə iddia qaldırılacağı barədə cavabdehə xx.xx.2018-ci il tarixli **********382600 nömrəli xəbərdarlıq məktubu göndərilmişdir. Cavabdehin xx.xx.2018-cı il tarixə yuxarıda qeyd olunan borc məbləğindən dövlət büdcəsinə 26005,47 manat ödənilməmiş borcu qalmışdır. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi R.Nurullayev iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək, cavabdehin hazırda dövlət büdcəsinə 2 milyon manatdan artıq vergi borcu olduğunu bildirərək iddianın təmin olunmasını xahiş etdi. Cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə2 iddia tələbini qəbul etməyərək iddianın rədd edilməsini xahiş etdi. O, izahatında hazırda müxtəlif məhkəmələrin icraatında vergi Cavabdeh MMC ilə orqanlarına qarşı çoxsaylı iddiaları üzrə işlərin olduğunu və vergi orqanlarının əsassız vergi hesablamaları barədə qərarlarının ləğv edildiyini, vergi orqanının hazırkı iddianın qaldırılmasına əsas olmuş qərarının da artıq qüvvədən düşdüyünü, təmsil etdiyi müəssisənin xx.xx.2018-ci il tarixə 102637,84 manat borcunun olmadığını bildirdi. Əsaslandırıcı hissə: Məhkəmə iş materiallarını tədqiq edib, tərəflərin nümayəndələrinin izahatlarını dinləyərək, məhkəmə tədqiqatı zamanı toplanmış sübutların məcmusuna qiymət verərək, hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, “Vergi borcunun ödənilməsinə dair” xx.xx.2018-ci il tarixli, **********243500 nömrəli bildirişdən görünür ki, ümumilikdə 181431,09 manat məbləğində borcunu könüllü olaraq ödəməsi barədə cavabdeh "Cavabdeh" MMC-yə xəbərdarlıq edilmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2018-ci il tarixli **********6 nömrəli protokoldan görünür ki, vergi borcuna görə cavabdeh "Cavabdeh" MMC-yə məxsus əmlakın siyahıya alınması qərara alınmışdır. İş materiallarında olan vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə yaranmış öhdəlikləri yerinə yetirməmiş vergi ödəyicisinin əmlakının siyahıya alınması haqqında xx.xx.2018-ci il tarixli **********6 nömrəli protokoldan və ona əlavə edilmiş siyahıdan görünür ki, cavabdehin 54312,76 manat məbləğində əmlakı siyahıya alınmışdır. Əmlak siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində hesablanmış borc məbləği dövlət büdcəsinə ödənilmədiyi halda, siyahıya alınmış əmlakın ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması üçün məhkəmədə iddia qaldırılacağı barədə cavabdehə xəbərdarlıq məktubu göndərilmişdir. İddia ərizəsinə əlavə edilmiş "Cavabdeh" MMC-nin şəxsi hesab vərəqəsindən görünür ki, xx.xx.2017-ci il tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixədək olan dövrü əhatə etməklə xx.xx.2020-ci il tarixə həmin vergi ödəyicisinin cəmi ödənməli borcu 1.905.294,54 manat, habelə sosial ödənişlər 197,19 manat təşkil edir. İddiaçının nümayəndəsinin məhkəmə iclasında təqdim etdiyi "Cavabdeh" MMC-nin şəxsi hesab vərəqəsinə əsasən isə qeyd edilən məbləğlər xx.xx.2020-ci il tarixə müvafiq olaraq 2.169.973,95 manat və 207,19 manat təşkil edir. Cavabdehin nümayəndəsi iş üzrə məhkəmə iclaslarında dəfələrlə vergi orqanının vergi ödəyicisinin əmlakının siyahıya alınması barədə xx.xx.2018-ci il tarixli qərarının mübahisələndirildiyini və artıq ləğv edildiyini bildirməsinə, bununla əlaqədar məhkəmə iclaslarının bir neçə dəfə təxirə salınmasına baxmayaraq məhkəməyə yalnız Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin İnzibati-İqtisadi Kollegiyasının xx.xx.2019-cu il tarixli 2- 1(102)-3019/2019 saylı qərarının və Sumqayıt İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli 2-1(118)-29/2020 saylı qərardadının surətləri təqdim etmişdir. Ali Məhkəmənini qeyd edilən qərarı cavabdehlə vergi orqanı (Bakı şəhəri X1) arasında xx.xx.2018-ci il tarixli qərarla 2018-ci ilin sentyabr ayı üzrə kameral yoxlama nəticəsində hesablanmış cəmi 4715.48 manat vergi məbləğinə aid olmaqla hazırkı işlə hər-hansı əlaqəsi müəyyən olunumur. Sumqayıt İnzibati Məhkəməsinin qərardadından isə görünür ki, hazırkı iş üzrə, vergi ödəyicisinin əmlakının siyahıya alınması barədə xx.xx.2018-ci il tarixli qərarının ləğv edilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi "Cavabdeh" MMC-nin nümayəndəsinin ərizəsinə əsasən geri qaytarılmaqla iş üzrə icraata xitam verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 73-cü maddəsinə əsasən, qanunla müəyyən edilmiş vergiləri və başqa dövlət ödənişlərini tam həcmdə və vaxtında ödəmək hər bir kəsin borcudur. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 16.1 və 16.1.1-ci maddələrinə əsasən, qanunla müəyyən edilmiş vergiləri, habelə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada hesablanmış faizləri, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarını və digər məcburi ödənişləri ödəmək vergi ödəyicisinin vəzifəsidir. Həmin Məcəllənin 23.1.6-cı maddəsinə əsasən, müəyyən edilmiş müddətlərdə ödənilməmiş vergilərin, faizlərin, maliyyə sanksiyalarının və inzibati cərimələrin qanunla müəyyən edilmiş qaydada dövlət büdcəsinə ödənilməsini təmin etmək vergi orqanının hüququdur. Həmin Məcəllənin 89.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi vergi öhdəliyini müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədikdə yaranmış vergi borclarının, habelə həmin öhdəliyin yerinə yetirilməməsi ilə əlaqədar vergi borcu üzrə hesablanmış faizlərin və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsini təmin etmək üsulu kimi onun əmlakı siyahıya alına bilər. Həmin Məcəllənin 90.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisinin əmlakı siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində vergi öhdəliyi yerinə yetirilmədikdə, vergi orqanı vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə dövlət büdcəsinə yaranmış borclarının ödənilməsinin təmin olunması məqsədi ilə siyahıya alınmış əmlakın zəruri və kifayət olan həcmdə ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması haqqında qərar qəbul olunması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. Vergi Məcəlləsinin 1.4-cü maddəsinə əsasən həmin Məcəllənin vergitutmanın ümumi əsasları, vergilərin ödənilməsi qaydaları (ödənilməsi mənbələri istisna olmaqla), vergi ödəyicilərinin və dövlət vergi orqanlarının, habelə vergi münasibətlərinin digər iştirakçılarının vergitutma məsələləri ilə bağlı hüquq və vəzifələri, vergi nəzarətinin forma və metodları, vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyət, dövlət vergi orqanlarının və onların vəzifəli şəxslərinin hərəkətlərindən (hərəkətsizliyindən) şikayət edilməsi qaydaları ilə bağlı müddəaları məcburi dövlət sosial sığorta haqqı, icbari tibbi sığorta haqqı və işsizlikdən sığorta haqqına münasibətdə də tətbiq olunur. Mülki-Prosessual Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Bundan əlavə, Mülki-Prosessual Məcəllənin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119-cu maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Vergi Məcəlləsinin 20.3-cü maddəsinə görə vergi orqanları məhkəmələrə iddia ərizələrinin verilməsi üçün dövlət rüsumunu ödəməkdən azaddırlar. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.4.7-ci maddəsinin tələbinə görə vergi ödəmələri barədə mübahisələr üzrə iddia ərizələrindən 10 manat dövlət rüsumu ödənilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edildiyindən və hazırki iş üzrə iddia təmin edildiyindən 10 manat dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, toplanmış və tədqiq olunan sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia ərizəsi əsaslı olduğundan təmin edilməli, 26005,47 manat məbləğində vergi borcunun və işsizlikdən sığorta fonduna ödənilməmiş 50,79 manat məbləğində borcun ödənilməsini təmin edilməsi məqsədi ilə cavabdeh "Cavabdeh" MMC-nin 54312.84 manat məbləğində siyahıya alınmış əmlakı ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılmalıdır. Nəticə hissəsi: Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Mülki-Prosessual Məcəllənin 216-220, 284-5 və 284-6-cı maddələrinin tələbini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ : İddia təmin edilsin. Cavabdeh dövlət büdcəsinə ödənilməmiş 26005.47 manat məbləğində vergi borcunun və işsizlikdən sığorta fonduna ödəniməmiş 50.79 manat məbləöğində borcun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə həmin hüquqi şəxsin Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbəsi ünvanında olan anbarında ümumi dəyəri 54312.84 manat təşkil edən 49 adda məişət və elektrik avadanlıqları ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılsın. Cavabdehndən dövlət nəfinə 10 (on) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Zahid Məmmədov