Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(119)-791/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2-2(119)-791/2022 01.07.2022 Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinin hakimi Sadiqov Zülfüqar Əhməd oğlu, iddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri X1 üzrə Baş İdarəsi tərəfindən Cavabdehnə qarşı verilmiş “siyahıya alınmış əmlakın satılması” tələbi barədə kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsinə dair kommersiya işinə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN E T D İ: İddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri X1 üzrə Baş İdarəsi “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə sadələşdirilmiş icraat qaydasında Cavabdehnə qarşı “siyahıya alınmış əmlakın satılması” tələbinə dair kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 03 dekabr 2021-ci il tarixinə Dövlət Büdcəsinə ödənilməmiş 468,70 (dörd yüz altmış səkkiz manat 70 qəpik) manat məbləğində vergi borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə Cavabdehnə məxsus bir ədədinin qiyməti 92 manat olan 98 ədəd mexli “Kəşmir” qadın paltosu, bir ədədinin qiyməti 140 manat olan 13 ədəd mexli “sintfon” qadın kurtkası və bir ədədinin qiyməti 90 manat olan 20 ədəd mexli qadın kurtkası olmaqla, ümumilikdə cəmi 12636 manat dəyərində geyim əşyalarının satılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən, ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Həmin Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən, cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən, işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Məhkəmə, iddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri X1 üzrə Baş İdarəsi tərəfindən Cavabdehnə qarşı verilmiş “siyahıya alınmış əmlakın satılması” tələbi barədə kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsinə dair kommersiya işinə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmiş və buna görə də, Mülki-Prossesual Qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq “bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərmək” hüququnun izah olunması barədə bildiriş müvafiq qaydada cavabdehə göndərilmişdir. Məhkəmə, kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdırıb, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, ərizənin məzmunu və iş materialları ilə müəyyən olunur ki, vergi öhdəliklərini Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədiyinə görə ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan vergi ödəyicisi - hüquqi şəxs Cavabdehnun 03 dekabr 2021-ci il tarixinə Dövlət Büdcəsinə ödənilməmiş 468,70 manat məbləğində vergi borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə ona məxsus əmlakların satılması üçün siyahıya alınması barədə 03 dekabr 2021-ci il tarixli qərar qəbul edilmişdir. Həmin Qərar əsasında vergi ödəyicisinin ödənilməmiş yuxarıda qeyd olunan 468,70 manat məbləğində borcuna görə əmlakı siyahıya alınmış və bu barədə 10 dekabr 2021-ci il tarixli **********5 nömrəli Protokol, akt və digər sənədlər tərtib edilmişdir. Həmin sənədlər əsasında vergi ödəyicisi Cavabdehnə məxsus ümumilikdə 12636 manat dəyərində qiymətləndirilmiş geyim əşyaları, yəni bir ədədinin qiyməti 92 manat olan 98 ədəd mexli “Kəşmir” qadın paltosu, bir ədədinin qiyməti 140 manat olan 13 ədəd mexli “sintfon” qadın kurtkası və bir ədədinin qiyməti 90 manat olan 20 ədəd mexli qadın kurtkası siyahıya alınmış və həmin əmlaklar siyahıya alındıqdan sonra saxlanılması üçün cavabdehin məsul saxlancına verilmişdir. Lakin, iddiaçı iddia tələbində “cəmi 468,70 (dörd yüz altmış səkkiz manat 70 qəpik) manat məbləğində borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə ümumilikdə 12636 (on iki min altı yüz otuz altı) manat dəyərində qiymətləndirilərək siyahıya alınmış bir ədədinin qiyməti 92 manat olan 98 ədəd mexli “Kəşmir” qadın paltosunun, bir ədədinin qiyməti 140 manat olan 13 ədəd mexli “sintfon” qadın kurtkasının və bir ədədinin qiyməti 90 manat olan 20 ədəd mexli qadın kurtkasının satılmasını” xahiş etsə də, məhkəmə araşdırması zamanı ödənilməsi tələb olunan “cəmi 468,70 manat” məbləğində borca görə hüquqi şəxs olan vergi ödəyicisinin əsas fəaliyyəti ilə əlaqədar olan ümumilikdə 12636 manat dəyərində qiymətləndirilmiş “bir ədədinin qiyməti 92 manat olan 98 ədəd mexli “Kəşmir” qadın paltosunun, bir ədədinin qiyməti 140 manat olan 13 ədəd mexli “sintfon” qadın kurtkasının və bir ədədinin qiyməti 90 manat olan 20 ədəd mexli qadın kurtkasının” hamısının satılmalı olmasının zəruriliyi kifayət həcmdə olması müəyyən edilmədi. Çünki, “cəmi 468,70 manat” məbləğində borcun ödənilməsi üçün “ümumilikdə 12636 manat dəyərində” qiymətləndirilmiş əmlakların satılması - mütənasib və zəruri tədbir hesab oluna bilməz. Ona görə də, iddia qismən təmin edilərək, “cəmi 468,70 manat” məbləğində borcun ödənilməsi məqsədi ilə bir ədədinin qiyməti 90 manat olan 20 ədəd mexli qadın kurtkası, yəni məhkəməyə təqdim edilmiş sənədlərə əsasən ümumi dəyəri 1800 manat məbləğində qiymətləndirilmiş siyahıya alınan həmin əmlak Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada satılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 90-cı maddəsinin tələblərinə görə, vergi ödəyicisinin əmlakı siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində vergi öhdəliyi yerinə yetirilmədikdə, vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə dövlət büdcəsinə yaranmış borclarının ödənilməsinin təmin olunması məqsədi ilə siyahıya alınmış əmlakın zəruri və kifayət olan həcmdə satılması barədə vergi orqanının müraciətlərinə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsində müəyyən edilmiş qaydada baxılır. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 1.4-cü maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin vergitutmanın ümumi əsasları, vergilərin ödənilməsi qaydaları (ödənilməsi mənbələri istisna olmaqla), vergi ödəyicilərinin və dövlət vergi orqanlarının, habelə vergi münasibətlərinin digər iştirakçılarının vergitutma məsələləri ilə bağlı hüquq və vəzifələri, vergi nəzarətinin forma və metodları, vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyət, dövlət vergi orqanlarının və onların vəzifəli şəxslərinin hərəkətlərindən (hərəkətsizliyindən) şikayət edilməsi qaydaları ilə bağlı müddəaları məcburi dövlət sosial sığorta haqqı, icbari tibbi sığorta haqqı və işsizlikdən sığorta haqqına münasibətdə də tətbiq olunur. Həmin Məcəllənin 16.1.1-ci maddəsinə əsasən, qanunla müəyyən edilmiş vergiləri, habelə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada hesablanmış faizləri, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarını və digər məcburi ödənişləri ödəmək - vergi ödəyicisinin vəzifəsidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisinin bu Məcəllədə göstərilən hallarda və qaydada müəyyən edilən vergini (o cümlədən cari vergi ödəmələrini) ödəmək vəzifəsi onun vergi öhdəliyi hesab olunur. Həmin Məcəllənin 23.1.6-cı maddəsinə əsasən, müəyyən edilmiş müddətlərdə ödənilməmiş vergilərin, faizlərin, maliyyə sanksiyalarının və inzibati cərimələrin qanunla müəyyən edilmiş qaydada dövlət büdcəsinə ödənilməsini təmin etmək vergi orqanının hüququdur. Həmin Məcəllənin 89.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi vergi öhdəliyini bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədikdə yaranmış vergi borclarının, habelə həmin öhdəliyin yerinə yetirilməməsi ilə əlaqədar vergi borcu üzrə hesablanmış faizlərin və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsini təmin etmək üsulu kimi onun əmlakı siyahıya alına bilər. Həmin Məcəllənin 90.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisinin əmlakı siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində vergi öhdəliyi yerinə yetirilmədikdə, vergi orqanı vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə dövlət büdcəsinə yaranmış borclarının ödənilməsinin təmin olunması məqsədi ilə siyahıya alınmış əmlakın zəruri və kifayət olan həcmdə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) vasitəsilə, habelə dəyəri 5000 manatdan artıq olmayan daşınar əmlakların isə ticarət şəbəkələrində satılması haqqında qərar qəbul olunması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. Həmin Məcəllənin 90.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə bu Məcəllənin 90.1-ci maddəsində göstərilən vergi orqanının müraciətinə Azərbaycan Respublikasının Mülki- Prosessual Məcəlləsində müəyyən edilmiş qaydada baxır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Beləliklə də, məhkəmə yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alıb, iş üzrə tədqiq edilən sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli və 03 dekabr 2021-ci il tarixinə Dövlət Büdcəsinə ödənilməmiş 468,70 manat məbləğində borcun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 10 dekabr 2021-ci il tarixli **********5 nömrəli Protokol əsasında siyahıya alınmış Cavabdehnə məxsus bir ədədinin 90 manat dəyərində qiymətləndirilən 20 ədəd mexli qadın kurtkası Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada satılmalıdır. İddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Eləcə də, Cavabdehndən dövlət nəfinə 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, Dövlət Büdcəsinə ödənilməlidir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1.1-ci maddəsinə əsasən, iddia qiyməti 1000 manatadək olduqda 30 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulur. Həmin Qanununun 9.1.14-cü maddəsinə əsasən, məhkəmələrə verilən iddia ərizələri və bütün növ şikayətlər üzrə - büdcə təşkilatları və bələdiyyələr dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.2-ci maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-230, 227, 233, 284-1 – 284-6, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, Q Ə T E T D İ: İddia qismən təmin edilsin. 03 dekabr 2021-ci il tarixinə Dövlət Büdcəsinə ödənilməmiş 468,70 (dörd yüz altmış səkkiz manat 70 qəpik) manat məbləğində borcun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 10 dekabr 2021-ci il tarixli **********5 nömrəli Protokol əsasında siyahıya alınmış Cavabdehnə məxsus bir ədədi 90 (doxsan) manat dəyərində qiymətləndirilən 20 (iyirmi) ədəd mexli qadın kurtkası Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada satılsın. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Cavabdehndan dövlət nəfinə 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, Dövlət Büdcəsinə ödənilsin. Qətnamə şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Zülfüqar Sadiqov