Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(001)-2820/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(001)-2820/2024 14.03.2024 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Əliyev İlkin Əli oğlu, iddiaçı X1 Cavabdeh qarşı iddia ərizəsinin mümkünlüyünü yoxlayaraq, MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı X2 iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən aldatma yolu ilə ailələrinə məxsus ünvan 1 ünvanındakı evinin geri qaytarılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək hesab edirəm ki, iddia ərizəsi geri qaytarılmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin: 149.2.3-cü maddəsinə əsasəm iddianın predmeti və qiyməti, iddiaçının və ya ərizəçinin tələbləri, onların öz tələblərinin əsası kimi istinad etdiyi fakt və hallar və onları təsdiq edən sübutların siyahısı, iddia bir neçə cavabdehə verildikdə isə onların hər birinə qarşı yönələn tələb iddia ərizəsində göstərilməlidir. Mülki-prosessual qanunvericiliyin mənasına görə iddiaçının tələbi dedikdə onun cavabdehi müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur etmək məqsədilə cavabdehə qarşı yönəltdiyi və təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etdiyi tələb başa düşülür. Bu tələb işdə iştirak edən şəxslər arasındakı münahisəli hüquq münasibətlərindən irəli gəlir. Bir qayda olaraq, tələb iddia ərizəsində konkret formada ifadə olunmalıdır. İddia ərizəsinin mahiyyətindən aydın olur ki, iddiaçı oğlu X3 ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə bağlanmış daşınmaz əmlakın alqı-satqısının aldatma yolu ilə bağlandığını, bundan sonra evin yüksək qiymətə başqa şəxsə satıldığını iddia edərək, evin qaytarılması tələbini irəli sürmüşdür. Göründüyü kimi burada daşınmaz əmlakın fiziki formada qaytarılmasından yox, müqavilələrin etibarsızlığından irəli gələn əmlakın hüquqi statusunun əvvəlki vəziyyətə qaytarılmasından söhbət gedir. Lakin iddiaçı tələbini konkret olaraq göstərməmiş və mücərrəd formada tələb irəli sürməklə iddia ərizəsinin məzmun tələbini pozmuşdur. Halbuki, alqı-satqı müqaviləsinin etibarsızlığı tələbi irəli sürülmüş olsaydı iddia cavabdehin rəsmi qeydə alındığı ünvan üzrə verilməli idi. Odur ki, iddia ərizəsi geri qaytarılmalı və iddiaçıya izah edilməlidir ki, arzuladığı hüquqi nəticəyə uyğun prosessual qanunvericiliyin tələbinə riayət etməklə yenidən müvafiq məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət etmək hüququ vardır. Eyni zamanda iddiaçının nəzərinə çatdırılır ki, müqavilələrin etibarsızlığı tələbi irəli sürülərsə müqavilə tərəflərinin cavabdeh kimi cəlb edilməsi, etibarsızlığı tələb edilən müqavilələrin iddia ərizəsinə əlavə edilməsi, dövlət rüsumunun ödənilməsi və ya ödəməkdən azad olma barədə sənədin təqdim edilməsi və.s kimi prosessual qaydalara riayət edilməlidir. Bundan əlavə dövlət rüsumunun iddia ərizəsinə əlavə edildiyi göstərilsə də, iddia ərizəsinə qoşulmuş sənədlərdə aşkar edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin: 151.1-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsi həmin Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verildikdə, onun məhkəmə icraatı mümkündür. 152.1.1-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin bu Məcəllənin 149-cu maddəsi ilə müəyyən olunmuş formasına və məzmununa riayət edilmədikdə və ya bu Məcəllənin 150.1.1-ci maddəsində göstərilən sənədlər iddia ərizəsinə əlavə edilmədikdə hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır; 152.2.-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin qaytarılması haqqında hakim qərardad çıxarır. 152.3-cü maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin qaytarılması haqqında qərardaddan şikayət verilə bilər. Qərardad ləğv edildikdə, iddia ərizəsi məhkəməyə müraciət edildiyi gündən verilmiş hesab edilir. 152.4-cü maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Beləliklə, iddiaçının iddia ərizəsi Azərbaycan Respublikası MPM-nin tələblərinə riayət edilməklə məhkəməyə verilmədiyindən, ərizənin məhkəmə icraatı mümkün deyildir. Odur ki, yuxarıda göstərilən əsaslara görə iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılmalı, iddiaçıya Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 152.4-cü maddəsinin tələbləri izah olunmalıdır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 152, 263-cü və 264-cü maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİM: İddiaçı X1 Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ona əlavə edilmiş sənədlərlə birlikdə iddiaçıya geri qaytarılsın. İddiaçıya izah olunsun ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 152.4-cü maddəsinə əsasən ərizənin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra yenidən ümumi qaydada müvafiq məhkəməyə müraciət etmək hüququ vardır. Qərardaddan 10 gün müddətində Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim İlkin Əliyev.