Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(001)-2940/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(001)-2940/2021 04.03.2021 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Əliyev İlkin Əli oğlu, İddiaçı Cavabdeh oğluna qarşı “əməyin mühafizə normalarının pozulması” tələbinə dair iddia ərizəsini ona əlavə olunmuş sənədlərlə birlikdə məhkəmənin inzibati binasında nəzərdən keçirərək, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ M: İddiaçı Cavabdeh oğluna qarşı “əməyin mühafizə normalarının pozulması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, “xxxx” şirkətinin onun orada işlədiyi zaman baş vermiş bədbəxt hadisə nəticəsində sağlamlığının korlanması və müalicə üçün çəkdiyi xərclərin tam şəkildə ona ödənilməsi barədə, ona və ailəsinə dəymiş maddi və mənəvi zərərin qarşılığı olaraq 100 000 manat miqdarında pulun “xxxx” şirkətindən alınaraq ona və ailəsinə verilməsi barədə, onun işdən azad olunmasına dair guya onun yazmış olduğu ərizədəki imzanın ona aid olub olmamasının müəyyən edilməsi məqsədilə məhkəmə ekspertiza mərkəzinə, xəttşünaslıq ekspertizasına göndərilməsi barədə və sağlamlığına dəymiş olan ağır zərərin müəyyən etmək üçün təkrar məhkəmə tibbiekspertizasının təyin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsini nəzərdən keçirərək hesab edirəm ki, iddia ərizəsi geri qaytarılmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra- MPM) 149.2.3-cü maddəsinə əsasən iddiaçının və ya ərizəçinin tələbi, onların öz tələblərini əsaslandırdıqları hallar, iddia bir neçə cavabdehə verildikdə isə onların hər birinə qarşı yönələn tələb iddia ərizəsində göstərilməlidir. Həmin Məcəllənin 151.1-ci maddəsinə əsasən ərizə bu Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verildikdə, onun məhkəmə icraatı mümkündür. Həmin Məcəllənin 152.1.1-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin bu Məcəlləninin 149-cu maddəsi ilə müəyyən olunmuş formasına və məzmununa riayət edilmədikdə, iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılır. Həmin Məcəllənin 51.1-ci maddəsinə əsasən iddia müştərək qaydada bir neçə iddiaçı tərəfindən və ya bir neçə cavabdehə qarşı qaldırıla bilər. İddiaçıların və ya cavabdehlərin hər biri digər tərəfə dair prosesdə müstəqil çıxış edir. Mülki-prosessual qanunvericiliyin mənasına görə iddiaçının tələbi dedikdə onun cavabdehi müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur etmək məqsədilə cavabdehə qarşı yönəltdiyi və təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etdiyi tələb başa düşülür. Bu tələb işdə iştirak edən şəxslər arasındakı münahisəli hüquq münasibətlərindən irəli gəlir. Bir qayda olaraq, tələb iddia ərizəsində konkret formada ifadə olunmalıdır. Lakin iddiaçı iddia ərizəsində cavabdeh qismində Cavabdeh qeyd etsə də, iddia ərizəsinin xahiş etdim hissəsindən görünür ki, o, iddia tələbini “xxxx” Şirkətinə qarşı yönəltmişdir. Bundan başqa iddia ərizəsində cavabdehdən tələb olunan maddi zərərin kimin xeyrinə tutulması (iddiaçı olmayan şəxslərin xeyrinə) qeyri-müəyyəndir. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: - 152.1.5-ci maddəsinə əsasən müəyyən edilmiş qaydada və məbləğdə dövlət rüsumunun ödənilməsini təsdiq edən sənəd təqdim edilmədikdə, hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır. - 108.3-cü maddəsinə əsasən dövlət rüsumu yalnız elektron ödəniş sistemləri vasitəsilə ödənilməlidir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1.2-ci madəsinə əsasən, məhkəməyə verilən iddia ərizələrindən iddia qiyməti 500 manatdan çox olduqda 30 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulur. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin “Mənəvi zərərin ödənilməsi barədə qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” 7 saylı, xx xxxxxx 2008-ci il tarixli Plenum Qərarının 12-ci bəndinə əsasən mənəvi zərərin ödənilməsi barədə müstəqil tələb kimi irəli sürülən iddia ərizələrindən dövlət rüsumu “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1-ci maddəsində müəyyən olunmuş məbləğlərdə tələb olunan mənəvi zərərin məbləğindən asılı olaraq, zərərin ödənilməsi üsulu əmlak xarakterlı tələblə əlaqədar olmadıqda isə qeyri əmlak xarakterli iddialar üçün müəyyən edilmiş məbləğdə ödənilməlidir. İddiaçı məhkəməyə təqdim etdiyi iddia ərizəsinə əlavə edilmiş sənədlərin sırasında (qoşmada) dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə qəbzi qeyd etməsinə baxmayaraq, iş materiallarında həmin qəbz müəyyən edilməmişdir. Odur ki, iddia ərizəsi Azərbaycan Respublikası MPM-nin 149-cu maddəsi ilə müəyyən olunmuş formasına və məzmununa riayət edilməklə məhkəməyə verilmədiyindən, dövlət rüsumu qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və məbləğdə ödənilmədiyi üçün ona əlavə edilmiş sənədlərlə birlikdə geri qaytarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 152.2.-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin qaytarılması haqqında hakim qərardad çıxarır. Həmin məcəllənin 152.4-cü maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Bundan başqa məhkəmə iddiaçıya bildirir ki, yenidən iddia ərizəsi verilərkən Mülki- Prosessual Məcəllənin 149-150-ci maddəsinin tələblərini nəzərə alsın. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 263-264-cü, 267-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİM: İddiaçı Cavabdeh oğluna qarşı “əməyin mühafizə normalarının pozulması” tələbinə dair iddia ərizəsi ona əlavə edilmiş sənədlərlə birlikdə geri qaytarılsın. İddiaçıya izah olunsun ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 152.4-cü maddəsinə əsasən ərizənin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Qərardaddan 10 gün müddətində Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim İlkin Əliyev