Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(008)-3899/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(008)-3899/2022 10.08.2022 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əsədova Tahirə Əlif qızının sədrliyi ilə, Məhkəmə iclas katibi X1, İddiaçı nümayəndəsi (vəkili) Nümayəndə2, Cavabdeh və onun vəkili Vəkil iştirakları ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, Müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehdən iddiaçının xeyrinə 70 340 (yetmiş min üç yüz qırx) manat məbləğində pulun və ödənilmiş 302 manat məbləğində dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, o, 2018-ci ildən etibarən Türkiyə Respublikasından uşaq qidaları gətirərək satışını həyata keçirmişdir. Məhsulu Xəzər rayonu Qala qəsəbəsində yerləşən anbarında yerləşdirmişdir. Cavabdeh 2018-ci ildən tanımışdır, sonuncu ondan uşaq qidaları alaraq satışını həyata keçirmişdir. Alış fakturalarına əsasən, 30 iyul 2018-ci il tarixdən başlayaraq cavabdehə uşaq qidaları vermişdir. Cavabdeh ondan müxtəlif növlü uşaq qidalarını alış fakturasına əsasən götürür və dəyərini ödəyirdi. Lakin 2018-ci iliun sonuna 42680 manat borcu yaranmışdır. Daha sonra o, cavabdehə: xx.xx.2019-cu il tarixli 637 nömrəli alış fakturası ilə 43 710 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 638 nömrəli alış fakturası ilə 25 428,50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 639 nömrəli alış fakturası ilə 9 858 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 641 nömrəli alış fakturası ilə 4 675 manat;xx.xx.2019-cu il tarixli 645 nömrəli alış fakturası ilə 18 610 manat;xx.xx.2019-cu il tarixli 657 nömrəli alış fakturası ilə 2 964 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 693 nömrəli alış fakturası ilə 4 263,50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 694 nömrəli alış fakturası ilə 8 158,50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 708 nömrəli alış fakturası ilə 4 599 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 709 nömrəli alış fakturası ilə 1 391 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 714 nömrəli alış fakturası ilə 12 784,50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 725 nömrəli alış fakturası ilə 930 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 728 nömrəli alış fakturası ilə 1 224 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 748 nömrəli alış fakturası ilə 1 992 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 760 nömrəli alış fakturası ilə 496 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 767 nömrəli alış fakturası ilə 5 021,50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 794 nömrəli alış fakturası ilə 2 625,50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 799 nömrəli alış fakturası ilə 2 456 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 809 nömrəli alış fakturası ilə 1 206 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 819 nömrəli alış fakturası ilə 3 055,50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 825 nömrəli alış fakturası ilə 3527,50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 845 nömrəli alış fakturası ilə 3 792,50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 848 nömrəli alış fakturası ilə 4 014 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 850 nömrəli alış fakturası ilə 9 324 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 861 nömrəli alış fakturası ilə 5 472 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 913 nömrəli alış fakturası ilə 5 880 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 940 nömrəli alış fakturası ilə 5 706 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 947 nömrəli alış fakturası ilə 7 608 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1011 nömrəli alış fakturası ilə 21 066 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1017 nömrəli alış fakturası ilə 2 127,50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1059 nömrəli alış fakturası ilə 3 954,20 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1061 nömrəli alış fakturası ilə 2 049,80 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1091 nömrəli alış fakturası ilə 6 940 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1122 nömrəli alış fakturası ilə 2 895 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1143 nömrəli alış fakturası ilə 2 457,50 manat; xx.xx.2019cu il tarixli 1157 nömrəli alış fakturası ilə 2 944 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1165 nömrəli alış fakturası ilə 2 310 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1182 nömrəli alış fakturası ilə 3 449, 50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1199 nömrəli alış fakturası ilə 3 024 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1278 nömrəli alış fakturası ilə 7 503, 50 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1332 nömrəli alış fakturası ilə 3 002 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1358 nömrəli alış fakturası ilə 4 222 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1365 nömrəli alış fakturası ilə 19 752 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli 1383 nömrəli alış fakturası ilə 4 405 manat məbləğində uşaq qidaları vermişdir. Bir müddət ondan uşaq qidaları götürüb, etibarını qazandıqdan sonra borcu yaranmağa başlamış və borcu getdikcə artaraq 112300 manat olmuşdur. Bundan sonra o, cavabdehə məhsul verməyi dayandırmışdır. Cavabdehdən dəfələrlə həmin borcu ödəməsini xahiş etsə də, o ödəniş etməmişdir. Daha sonra borcun bir hissəsinin qarşılığı olaraq – 19 500 manat borcun qarşılığı olaraq özünə məxsus 2012-ci il buraxılışlı “Kia Optima” markalı ** SZ *** dövlət qeydiyyat nömrə nişanlı avtomaşını etibarnamə ilə ona vermişdir. Daha sonra isə evini ona təklif etmişdir. Lakin evinin də bankda ipotekada olması ona məlum olmuşdur. Bundan sonra cavabdehlə aralarında olan şifahi razılaşmaya əsasən, o iddiaçıya hər ay 1500-2000 manat ödəyəcəyinə söz vermişdir. Lakin 5-6 ay ödədikdən sonra vədinə əməl etməyərək ödənişləri dayandırmışdır. Beləliklə, cavabdeh qalan borc məbləğini ödəyə bilməmiş, nəticədə ona 70.340 manat məbləğində borcu qalmışdır. Cavabdehdən hər dəfə borc məbləğinin qaytarılmasını tələb etdikdə müxtəlif bəhanələrlə ona daha bir müddət möhlət verilməsini xahiş edərək vaxtı uzatmaqla borcun qaytarılmasından məharətlə yayınmışdır. Cavabdehin ona borcunun olmasını alış fakturaları ilə yanaşı, aralarında olan telefon danışıqları da təsdiq edir. O, şikayət ərizəsi ilə Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinə müraciət etmiş, İdarə isə şikayətini araşdırılması üçün aidiyyatı üzrə Xəzər RPİ-nin 1-ci PŞ-ə göndərmişdir. Lakin polis şöbəsinin təhqiqatçısı Zaur Babayevin xx.xx.2022-ci il tarixli qərarı ilə cinayət işinin başlanması rədd edilmiş, ona məhkəməyə müraciət etməyim tövsiyə edilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi (vəkili) Nümayəndə2 iddia tələbini müdafiə etdi, əlavə olaraq bildirdi ki, məhkəməyə sübut qismində təqdim edilmiş səs yazıları iddiaçı ilə cavabdeh arasında olan telefon danışıqlarını əks etdirir. Telefon danışıqları 2020-ci ilin sentyabr, oktyabr, noyabr aylarına təsadüf edir. Həmin danışıqlarda cavabdeh iddiaçıya borclu olduğunu, iddiaçıya maşınını və 15 000 manat pul verdiyini, 70 000 manatın onda olduğunu, evini də satıb 30 000 pul verəcəyini, ayda isə 5000-5000 manat pul verəcəyini bildirmişdir. Cavabdeh səs yazılarının ona məxsus olmasını təsdiq etmişdir. İddiaçının iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. Əvvəlki məhkəmə iclaslarında iştirak edən İddiaçı cavabdehlə olan iş münasibətlərini aşağıdakı qaydada izah etmişdir. İddiaçı özü uşaq qidalarının satışı ilə məşğul olsa da, özü vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatdan keçməmişdir. Cavabdeh onun yerlisidir. Fərid ƏDV ödəyicisi olduğundan iddiaçı malları Türkiyə Respublikasından öş şəxsi tanışlıqları hesabına Azərbaycana Fəridin adına gətizdirirdi, Türkiyədəki partnyoru ilə bütün hesablaşmaları aparırdı, ödənişləri edirdi, sonra malları öz anbarına yığırdı, malların Bakıdakı satış yerlərini müəyyən edirdi, lakin mallar Fəridin adına gəldiyindən malları Fərid satış nöqtələrinə yerləşdirirdi, əldə edilmiş qazancı bölürdülər. Müəyyən bir zaman içində o, ona düşən pullarını alırdı. Lakin, sonradan Fərid pulu tam şəkildə ödəməməyə başladı və təxmini 110000 borcu yarandı. Həmin borcun 35000 manat hissəsini qaytardı, qalan hissəni qaytarmır. Əvvəlki məhkəmə iclaslarında iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi (vəkili) Nümayəndə1 iddianı qəbul etməyərək qeyd etmişdir ki, cavabdehin iddiaçıya heç bir borcu yoxdur. Əslində, malları Azərbaycana gətirən Fəriddir, Baxşəli Fəridin mallarını satış nöqtələrinə dağıdan bir neçə şəxsdən biridir, Fərid özünə məxsus 2012-ci il buraxılışlı “Kia Optima” markalı ** SZ *** dövlət qeydiyyat nömrə nişanlı avtomobili Baxşəliyə malları paylamaq üçün vermiş, lakin sonuncu avtomobili özgəninkiləşdirmişdir. Borcun mövcud olması üçün əvvəlcə qanuni əsas müəyyən edilməlidi. İddianın əsassız olduğu üçün rədd edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Sonrakı məhkəmə iclaslarında (xx.xx.2022-ci il və xx.xx.2022-ci il tarixli məhkəmə iclasları) iştirak edən Cavabdeh iddianı qəbul etməyərək qeyd etmişdir ki, onun Baxşəli ilə işgüzar münasibətləri olmuşdur. Türkiyə Respublikasından göndərilən məhsullar onun adına ölkəyə gətirilmişdir. Həmin malların satışından ziyan məbləği yaranmışdır ki, həmin məbləği də özünə məxsus avtomaşını və əlavə olaraq da 15 000 manat pulu Baxşəliyə verməklə ziyanı (borcunu) bağlamışdır. Onun heç bir borcu iddiaçıya yoxdur. 35000 manatdan artıq borcunun olmadığını bəyan etdikdən sonra, məhkəməyə bildirmişdir ki, evini də satdıqdan sonra isə iddiaçıya qalan 7000 manatı qaytarmışdır. Sonradan həmin məbləğ 7000 deyil, 7500 manat, daha sonra isə 7500 manat deyil, 15000 manat kimi səsləndirilmişdir. Onun iddiaçıya borcu qalmamış, sonuncu dəfə isə cavabdehlə təqribən 3 il bundan əvvəl danışmışdır. İddiaçının 4 evinin olduğunu, özünün isə evinin olmadığını, hazırda kirayədə yaşadığını qeyd etmişdir. O ki, qaldı telefon danışıqlarında onun borclu olmasını bildirməsi ilə bağlı xüsusatlara, bununla bağlı qeyd etmişdir ki, həmin danışıqlar borc ödəndikdən əvvəlki vaxtlara təsadüf edən səs yazılarıdır, ona görə də sübut qismində qəbul edilə bilməz. İddia əsassız olduğundan iddianın rədd edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının vəsatəti əsasında şahid qismində dindirilən Bekir Sürmeli ifadəsində göstərmişdir ki, o, 2018-ci ildən Türkiyə Respublikasından Fəridin adına müxtəlif vaxtlarda uşaq qidaları göndərsə də, göndərdiyi malların haqq-hesab məsələlərini Baxşəli ilə danışmış, malın dəyəri də mütamadi olaraq Baxşəli tərəfindən ona göndərilmiş, haqq-hesabı ancaq Baxşəli ilə apardığını, Fəridin Baxşəliyə nə qədər borclu olduğunu bilməsə də, aralarında borc məsələsi ilə bağlı gərginlik və narazılığın olduğunu eşitmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının vəsatəti əsasında şahid qismində dindirilən X2 ifadəsində göstərmişdir ki, mal satışından Fəridin Baxşəliyə borcu yaranmışdır, Fərid yaranmış borcunu ödəmək üçün Baxşəliyə özünə məxsus avtomobilini vermiş və bir neçə ay ərzində müəyyən məbləğdə də pul ödənişi etmiş, lakin sonradan imkanı olmadığı üçün borcun qalan məbləğini qaytara bilməmiş, hətta borcunu ödəmək üçün evini də satışa çıxarmışdır, hazırda isə Fəridin Baxşəliy 70 000 manat civarında borcu hələ də qalmaqdadır. Məhkəmə tərəflərin izahatlarını, şahid ifadələrini dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq, hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Hazırki işin faktiki halları aşağıdakılardır. İddiaçı ilə cavabdehin arasında müəyyən işgüzar münasibətlər yaranmış, iddiaçı vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatdan keçmədiyindən, öz adına mal gətizdirə bilməmiş, tanışı və yerlisi olan Cavabdeh ƏDV ödəyicisi olduğundan malları Türkiyə Respublikasından Azərbaycana Fəridin adına gətizdirirmiş, Türkiyədən malları Azərbaycana göndərən Bekir Sürmeli ilə bütün hesablaşmaları özü aparmış, onun Türkiyəyə heç bir zaman bağlanmamış borrcu qalmamış, malların Bakıdakı satış yerlərini müəyyən etmiş, malları Fərid satış nöqtələrinə yerləşdirmiş, əldə edilmiş qazancı bölmüşdülər. Lakin sonradan aralarında borcla əlaqədar mübahisələrə yaranmışdır. Bu işin mübahisəsiz hallarıdır. İddiaçı tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş çoxsaylı «ödəmə blankı», 2Kassa mədaxil qəbzi», «alış fakturası» adlanan sənədlər düzgün tərtib edilmədiyindən kimin kim əvə nə qədər borcu olması müəyyən etmək olmur. İddiaçının məhkəməyə təqdim etdiyi 2 ədəd yaddaş kartında olan səs yazıları məhkəmə iclasında tədqiq edilmişdir. Həmin danışıqlar iddiaçı ilə cavabdeh arasında olan danışıqları əks etdirir. (səsyazmalardakı səsin cavabdehə məxsus olması təsdiq edilmişdir və mübahisəli deyil) 1 nömrəli səs yazısı üzrə 0:13 saniyədə cavabdehə iddiaçıya bildirir ki - “Maşını satıb borcumu verəcəyəm, gələn ay da qalan məbləği verəcəyəm.” 2 nömrəli səs yazısı üzrə - 0:06 saniyədə - “Maşını turboya qoyub satdıracağam” 3 nömrəli səs yazısı üzrə - 00:38 saniyədə - “Sənə borcluyam, boynuma alıram”; 03:00 saniyədə - “Gəl vur öldür, yoxumdur”; 03:15 saniyədə - “35 000-ə qədər 1 il ərzində ödəniş etmişəm, ortaq məxrəcə gələcəyik, 20 000 manat dəyərində maşın və 15 000 manat pul vermişəm.; 4:06 saniyədə - “Borcluyam, danmıram. Maşın var idi verdim”; 8:10 saniyədə - “11 000 kredit verirəm, az qala özümü öldürəm.”; 10:50 saniyədə - “Sənə pul verəcəyəm”; 11:49 saniyədə - “Qaçmıram səndən”; 14:20 saniyədə - “Evimi verirəm”; 14:40 saniyədə - “Mənim sənin pulunu verməmək fikrim yoxdur”; 16:45 saniyədə - “Borclu borclunun sağlığını istəyər, evim var verirəm sənə”; 18:54 saniyədə - “Qaldı orda 70 000, satım evi 70 000 -ə verim sənə, bilim ki,rahatam; 21:30 saniyədə - “Gəl evimi verim sənə”; 23:29 saniyədə - “Aybaay sənə pul verəcəm” 6 nömrəli səs yazısı üzrə - 0:35 saniyədə - “Regionlara çıxmışam, düzəldib verəcəm”; 2:28 saniyədə - “Sabah qayıdım, düzəldib verəcəyəm imkan daxilində”; 3:54 saniyədə - “Düzəldib verəcəm”; 5:25 saniyədə - “Ödəniş etmək istəyirəm, borclu qalmaq istəmirəm. Gətirib verəcəm əlimə düşdükcə”; 6:17 saniyədə - “Səbirli ol gəlib verəcəm sənə pul” 7 nömrəli səs yazısı üzrə - 13:06 saniyədə – “Sənə 15 000 pul və 20 000 manat dəyərində maşın vermişəm”; 25:50 saniyədə - “Mənə 65 000 ver, krediti bağlayım, evimi verim sənə, borcumdan 35 000 manat çıx” İşdə olan 2-ci flaşkartda 1 ədəd səs yazısı vardır, həmin səsyazısı da məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş, 13:36 dəqiqədən ibarət səs yazısında - 1:14 saniyədə cavabdeh iddiaçıya bilidir ki, - “ 70 000 məndədir, ayda 5 000 verə bilirəm, evimi də satıb verəcəyəm”; 6:41 saniyədə - “evi də satıb sənə 30 000 pul verəcəyəm, 5000- 5000 də verəcəm” İşdə olan nəqliyyat vasitələrinə sərəncam verilməsi haqqında ƏN – Vİİ № 273720 nömrəli etibarnamənin surətindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2020-ci il tarixdə Kia Optima” markalı ** SZ *** dövlət qeydiyyat nömrə nişanlı avtomaşını İddiaçı sərəncam vermək səlahiyyəti ilə etibar etmişdir. İşdə olan xx.xx.2022-ci il tarixli cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi qərarının surətindən görünür ki, iddiaçının şikayəti əsasında Xəzər RPİ-nin 1-ci PŞ-nin təhqiqatçısı Zaur Babayev tərəfindən araşdırma aparılmış, yekunda isə cinayət işinin başlanması rədd edilməklə məhkəməyə müraciət edilməsi tövsiyə edilmişdir. Məhkəmə aşağıdakı əsaslara görə hesab edir ki, cavabdehin iddiaçıya 70000 manat məbləğində borcu var. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır; 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. İddiaçının məhkəməyə təqdim etdiyi səsyazmalarda cavabdeh iddiaçıya borclu olduğunu, maşınını və 15 000 manat pul verdiyini, 1 il ərzində 35 000 manat pul verdiyini, qalan 70 000 manat məbləğini isə evini də satıb verəcəyini bildirmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasında səsyazılarının onun maşını iddiaçıya verməmişdən əvvəlki vaxta aid olmasını bildirsə də, iş materialları ilə həmin səsyazılarının maşının iddiaçıya təhvil verildikdən sonrakı vaxtlara aid olması müəyyən edilmişdir. Belə ki, maşın etibarnamə ilə iddiaçıya xx.xx.2020-ci il tarixdə vermişdir. Bu tarixdən sonrakı vaxtlarda olan danışıqlarda cavabdeh maşın və 15 000 manat puldan əlavə, evini də satıb borcunun qalan 70000 manat hissəsini də ödəyəcəyini bildirmişdir. İddiaçı cavabdehin 70 000 manat borcunu etiraf etməsi ilə bağlı məhkəməyə təqdim etdiyi səsyazılarının 2020-ci ilin sentyabr-noyabr aylarına aid olduğunu bildirmişdir. Cavabdeh də sonuncu dəfə iddiaçı ilə təxminən 3 il bundan əvvəl danışdığını təsdiq etmişdir. Lakin, cavabdeh borclu olduğunu bildirdiyi mövcud səsyazılarından sonra 70 000 manat pulu qaytardığına dair hər-hansı bir sübutu məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun N.Əsədovanın şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 5 avqust 2020-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair xx.xx.2021-ci il tarixli qərarından görünür ki, Qanunu pozmaqla əldə edilmiş sübut anlayışı mülki hüquq subyektlərinin şəxsi toxunulmazlıq hüququnun pozulması nəticəsində əldə edilmiş sübut mənasını daşıyır. İnsanın səs, görüntü və s. kimi şəxsiyyəti ilə bağlı olan dəyərlərinin onun iradəsi xaricində istifadə olunmasının yolverilməzliyi prinsipi insan şəxsiyyətinin toxunulmazlığını və ona olan hörməti təmin etmək məqsədi daşıyır. Şəxs tərəfindən əqdin qarşı tərəfinin bildirdiyi iradə ifadələrini əks etdirən danışıqların həmin münasibət barəsində yaranan hüquqi mübahisənin həllində istifadə olunması öz-özlüyündə şəxsi toxunulmazlıq hüququna qəsd kimi qiymətləndirilə bilməz. Belə ki, həmin danışıq və yazışmalar əqdin tərəfləri üçün sirr deyildir və mahiyyət etibarı ilə aralarındakı hüquqi münasibətlə bağlı bir-birlərinə yazılı mətn halında çatdırdıqları iradə ifadələrindən və bildirişlərindən fərqlənmir. Bu baxımdan başqa şəxslə deyil, birbaşa əlaqədar tərəflər arasında olan danışıqların mülki mübahisənin həlli zamanı istifadə edilməsi Mülki Prosessual Məcəllənin 76.3-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan hallara aid edilə bilməz. Odur ki, məhkəmə yaddaş kartında olan məlumatları sübut növü kimi qəbul etmişdir. Bundan başqa, cavabdeh məhkəmə iclasında ziddiyətli və bir-birilə uzlaşmayan məlumatlar vermişdir. Belə ki, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il tarixli məhkəmə iclaslarında cavabdehin nümayəndəsi (vəkili) Nümayəndə1 izahatında cavabdehin iddiaçıya heç bir borcunun olmadığını, “Kia Optima” markalı ** SZ *** dövlət qeydiyyat nömrə nişanlı avtomaşını isə iddiaçıya borcun qarşılığı olaraq vermədiyini, iddiaçı ilə cavabdeh bir yerdə iş gördüklərindən cavabdeh malların paylanması üçün avtomaşınını iddiaçıya verdiyini bildirmişdir. İşdə olan xx.xx.2022-ci il tarixli cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi qərarında Cavabdeh izahatı qeyd edilmişdir. Həmin izahatda da, cavabdeh göstərir ki, onun iddiaçıya borcu yoxdur, “Kia Optima” markalı avtomaşını İddiaçı yalnız məhsulların paylanması və işbirlikli olduğu üçün vermişdir. Lakin, xx.xx.2022-ci il tarixli məhkəmə iclasında Cavabdeh fərqli izahat verərək iddiaçıya münasibətdə ziyan məbləğinin yaranması, maşınını malların paylanması üçün yox, ziyanın-borcun qarşılığı olaraq iddiaçıya verdiyini, başqa borcunun qalmadığını bildirmişdir. Lakin elə həmin tarixli məhkəmə iclasında borcunun olmadığını israrla söyləyən Cavabdeh maşın və 15 000 manat pul verdikdən sonra, evin satışından da 6- 7 000 manat iddiaçıya pul verdiyini bildirmişdir. xx.xx.2022-ci il tarixli məhkəmə iclasında isə cavabdeh ev satışından 7500 manat pul da Baxşəliyə verdiyini, bir izahatında isə ev satışından iddiaçıya 15000 manat da pul verdiyini bildirmişdir. Göründüyü kimi, cavabdehin verdiyi izahatlar səmimi və inandırıcı olmamışdır. Cavabdeh ziddiyyətli izahatları ilə özünün iddiaçıya borclu qaldığını göstərmiş, əksini isə məhkəməyə sübut edə bilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Cavabdeh isə borcunun olmaması ilə bağlı etirazının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut edə bilməmiş, telefon danışıqlarında isə nəyə görə iddiaçıya borclu olmasını, borcu qaytaracağını deməsinin səbəblərini izah edə bilməmişdir. “C.Əzimovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2 aprel 2018-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun 28 noyabr 2018-ci il tarixli Qərarında qeyd edilir ki, borclu şəxsin borcu etiraf etməsini göstərən və təsdiqləyən hərəkətləri müxtəlif formada ifadə oluna bilər. Borcun etiraf olunması hallarına: - borcun qismən ödənilməsi; - əsas borc üzrə faizin köçürülməsi; - kreditora borcun etirafını nəzərdə tutan məktub, teleqram göndərilməsi; -öhdəliyin icrası üçün möhlət istənməsi və digər mühüm hallar aid edilə bilər. Konstitusiya Məhkəməsinin bu qərarındakı hüquqi mövqeyinə uyğun olaraq qeyd edilməlidir ki, cavabdeh iddiaçı ilə telefon danışıqları zamanı borcunun olmasını etiraf etməklə onu ödəyəcəyini vəd edib möhlət istəmişdir, Bununla da borcunun olduğunu etiraf etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. İddiaçı iddia tələbində 70 340 manat məbləğində pulun cavabdehdən tutulmasını xahiş etsə də, cavabdehin ona 340 manat məbləğində borcunun olmasına dair mötəbər sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. Odur ki, məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi 70 000 manat borcun tutulması hissəsində təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 360-cı maddəsinə əsasən apellyasiya şikayəti məhkəmə qətnaməsi rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində verilə bilər. 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddia 99,50 % hissəsində təmin edildiyindən, 300,50 manat cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı, 1,50 manat iddiaçıya aid edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. 70 000 manat məbləğində borc pul və ödənilmiş 300,50 manat məbləğində dövlət rüsumu Cavabdeh İddiaçı xeyrinə tutulsun. İddia qalan hissədə rədd edilsin. 1,50 manat dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Tahirə Əsədova