Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(009)-2158/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(009)-2158/2020 19.10.2020 BAKI ŞƏHƏRİ SƏBAİL RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən Bakı şəhəri Səbail rayon məhkəməsinin hakimi Bağırova Mədinə Ağacavad qızı, İddiaçı «Azsığorta» Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı sığorta məbləğinin subroqasiya qaydasında tutulması barədə kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı «Azsığorta» Açıq Səhmdar Cəmiyyəti cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, sığorta ödənişləri kimi VAZ 21 154 markalı ** RJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilə vurulmuş maddi ziyana görə avtomobilin sahibinə verilmiş 1200 manat məbləğində pulun və məhkəməyə ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun cavabdehlərdən tutularaq İddiaçı ASC-yə verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsi üzrə tələb olunan məbləğin iki min manatdan az olduğu üçün hazırki mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin maddənin tələblərinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında verilən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflərin izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə tərəfindən qeyd olunan mülki-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 Azərpoçt vasitəsi ilə məktub göndərilmişdir. İddia tələbi belə əsaslandırılmışdır ki, “VAZ 21074” markalı ** SG *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil X1 tərəfindən PAZ ********** nömrəli şəhadətnamə ilə xx.xx.2019-cü il tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixədək “Avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası” ilə sığortalanmışdır. Cavabdeh1 etibarnaməvəavtonəqliyyat vasitələrini idarə etmək hüququolmadan “VAZ 21074” markalı ** SG *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili xx.xx.2018-ci il tarixdə, saat 16:00-da Mingəçevir şəhəri, Heydər Əliyev prospekti ilə idarə edərək yol nəqliyyat hadisəsi törətmiş, hərəkət iştirakçısı olmuş digər nəqliyyat vasitəsi, VAZ 21 154 markalı ** RJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə toqquşmuş, nəticədə həmin avtomobilə maddi ziyan vurmuşdur. Hadisə ilə bağlı Mingəçevir RPŞ-nin Yol Patrul Xidməti tərəfindən qeydə alınmış Cavabdeh1 barəsində AR İXM-nin 327.1, 332.1 və 332.4-cii maddələri ilə İXP ******* nömrəli, və Cavabdeh2 barəsində 335.3-cü maddəsi ilə İXP ******* nömrəli xx.xx.2019-cu il tarixliinzibati xəta haqqında protokollar tərtib edilmişdir. Hadisə ilə bağlı Mingəçevir Polis idarəsində aparılmış araşdırma zamanı Cavabdeh1 verdiyi izahatdan məlum olur ki, hadisə baş verdiyi gün avtomobili onun xahişi ilə etibarnamə əsasında avtomobili idarə edən dostu, Cavabdeh2 vermişdir. Əmlak üzrə ekspertin xx.xx.2019-cu il tarixli rəyinə əsasən VAZ 21 154 markalı ** RJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilə 1200 manat məbləğində ziyan dəymişdir. “xxxxxxxxx” ASC VAZ 21 154 markalı ** RJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilə vurulmuş maddi ziyana görə avtomobilin sahibinə 1200 manat məbləğində sığorta ödənişlərini etmişdir. Cavabdeh1 yol hərəkəti qaydalarını pozmaqla avtomobili sürücülük hüquq və avtomobili istifadə etməyə etibarnamə olmadan idarə etməsi və həmin avtomobil ona etibarnamə olmadan Cavabdeh2 tərəfindən Cavabdeh1 verilməsi İddiaçı ASC-nin həmin şəxslərdən üçüncü şəxsin avtomobilinə ziyana görə verdiyi sığorta ödənişi məbləğində cavabdehlərə qarşı sibqroqasiya qaydasında həmin məbləği tələb etmək hüququnu yaradır. Məhkəmə ərizənin dəlillərini nəzərə alaraq iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutları yoxlayıb hesab edir ki, iddia aşağıda göstərilənlərə əsasən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan Bakı şəhəri DYPİ tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli inzibati protokolun surətindən görünür ki, sürücü Cavabdeh1əks istiqamətli hərəkət zolağına çıxmadan manevr etməklə zərərçəkmiş şəxsin sağlamlığına yüngül bədən xəsarəti yetirmiş və maddi ziyan vurmuşdur. Yoxlama nəticəsində məlum oldu ki, sürücü avtomaşını etibarnamə olmadan idarə etmişdir. İş materiallarında olan Bakı şəhəri DYPİ tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli inzibati protokolun surətindən görünür ki, sürücü Cavabdeh2 yol hərəkəti qaydalarını pozması nəticəsində zərərçəkmiş şəxsin sağlamlığına yüngül bədən xəsarəti yetirmiş və maddi ziyan vurmuşdur. İş materiallarında olan avtonəqliyyat vasitələrinin texniki ekspertizasının 3129 nömrəli, 12.11.19 tarixli ekspert rəyindən görünür ki, “VAZ 21 154” markalı **-RJ-*** dövlət nömrə nişanlı avtomobilə yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində 1200 manat məbləğində ziyan dəydiyi müəyyən olunmuşdur. İş materiallarında olan qəbzdən görünür ki, Azsığorta ASC X2 1200 manat məbləğdə vəsait ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21.1-ci maddəsinə əsasən hüququ pozulmuş şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 936.1-ci maddəsinə əsasən subroqasiya hüququ bu Məcəllənin 936.6-cı maddəsi nəzərə alınmaqla sığorta ödənişi almış şəxsin ona dəymiş zərərə görə məsuliyyət daşıyan şəxsə qarşı malik olduğu hüquqlarından və vasitələrdən həmin ödənişi vermiş sığortaçının istifadə etmək hüququdur. Həmin Məcəllənin 936.2-ci maddəsinə əsasən faydalanan şəxsin zərərvuran şəxsə qarşı zərərin əvəzini ödəmək tələbi (iddiası) ilə bağlı hüquq əmlak sığortası üzrə sığortaçı ödənişini vermiş sığortaçıya subroqasiya qaydasında onun verdiyi sığorta ödənişi məbləğində keçir. Həmin Məcəllənin 936.5-ci maddəsinə əsasən sığortaçı subroqasiya hüququndan zərərvuran şəxsin özünə və (və ya) müvafiq sığorta hadisəsi ilə bağlı risklər üzrə həmin şəxsin məsuliyyətini sığortalamış sığortaçıya, həmçinin qanunvericiliyə əsasən, dəyən zərərə görə sığortalı və ya faydalanan şəxs qarşısında maddi məsuliyyət daşıya bilən digər şəxsə qarşı istifadə edə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1108.1-ci maddəsinə əsasən Ətrafdakılar üçün yüksək təhlükə ilə bağlı fəaliyyəti (nəqliyyat vasitələrindən, mexanizmlərdən, yüksək gərginlikli elektrik enerjisindən, atom enerjisindən, partlayıcı maddələrdən, güclü təsir edən zəhərlərdən və La. istifadə edilməsi; tikinti fəaliyyətinin və onunla bağlı digər fəaliyyətin həyata keçirilməsi və s.) nəticəsində mülki hüquq pozuntusu törətmiş fiziki və hüquqi şəxslər yüksək təhlükə mənbəyinin vurduğu zərərin əvəzini ödəməyə borcludurlar, bu şərtlə ki, zərərin qarşısıalınmaz qüvvənin təsiri və ya zərərçəkənin qəsdi nəticəsində əmələ gəldiyini sübuta yetirməsinlər. Zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi yüksək təhlükə mənbəyinə mülkiyyət hüququ ilə və ya digər qanuni əsasla (icarə hüququ flə, nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna dair etibarnamə üzrə və i.a.) sahiblik edən fiziki və ya hüquqi şəxsin öhdəsinə qoyulur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1114.1-ci maddəsinə əsasən başqa şəxsin (quluq, mənsəb və ya əmək vəzifələrinin icrası zamam işçinin, nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin və i.a.) vurduğu zərərin əvəzini ödəmiş şəxsin həmin şəxsə, əgər qanunla ayrı miqdar müəyyənləşdirilməyıbsə, ödənilmiş əvəz miqdarında geriyə tələb (reqres) hüququ vardır. Mülki hüquq pozuntusu (delikt) cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 tərəfindən törədilmiş və şəxslərin təqsiri və hüquqazidd əməl nəticəsində digər avtomobilin sahibinə maddi zərər yetirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1096.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və zərər vurulmasınm gətirib çıxaran təqsirli hüquqa zidd (mülki qanunvericilyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlik). Delkt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1097.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətinə və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfuzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlidir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 1200 manat məbləğində pul tutularaq «Azsığorta» Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin edildiyindən iş üzrə iddiaçı tərəfindən ərizənin verilməsi ilə əlaqədar ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu cavabdehlərə aid edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5, 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada iddiaçı «Azsığorta» Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə 1200 (bir min iki yüz) manat məbləğində pul və iddia ərizəsinin verilməsi üçün dövlət büdcəsinə ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutulsun. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Mədinə Bağırova